– Bezpartyjni Samorządowcy mają najdroższy program z perspektywy finansów publicznych. Oznacza on wzrost deficytu o grubo ponad 200 mld zł – mówi Marcin Zieliński, prezes zarządu i główny ekonomista Fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju. – Z jednej strony zapowiadają utrzymanie wysokich wydatków publicznych i niepodnoszenie wieku emerytalnego, a z drugiej m.in. likwidację podatku dochodowego od osób fizycznych, czyli PIT. Obniżki podatków można oceniać pozytywnie, gdy wiążą się z nimi cięcia wydatków. A tutaj nic się nie spina – ocenia.
Czytaj więcej
Jak nie stracić unijnych miliardów? Kiedy odejść od węgla? Przyjąć euro? I czy handlować w niedzielę? Zapytaliśmy o to komitety walczące o miejsca...
– To program z liberalnym wydźwiękiem, zorientowany na mikroprzedsiębiorców, zawierający jednak szereg niespójności. Nie widać tu też, jakie mają być motory wzrostu gospodarczego – zauważa Paweł Wojciechowski, ekonomista, przewodniczący rady programowej Instytutu Finansów Publicznych.
Socjal i emerytury
Zdaniem Małgorzaty Starczewskiej-Krzysztoszek, ekonomistki z Uniwersytetu Warszawskiego, uzasadnianie utrzymania wydatków socjalnych i wieku emerytalnego tym, że należy uszanować wolę obywateli, jest nieodpowiedzialne. – Politycy są od tego, żeby definiować to, co jest potrzebne. Tymczasem utrzymanie wydatków socjalnych w takim kształcie jak obecnie jest kompletnie nieefektywne, a podwyższenie wieku emerytalnego jest po prostu niezbędne. Od tego są politycy, żeby brać na siebie odpowiedzialność, żeby w sposób merytoryczny wyjaśniać obywatelom, dlaczego pewne rzeczy należy robić, nawet jeśli im się to nie podoba – tłumaczy ekonomistka z UW.
– Twierdzenie, że stanowisko Polaków w kwestii podwyższenia wieku emerytalnego jest jednoznaczne i jest negatywne, w związku z tym jesteśmy przeciw, jest pójściem na łatwiznę – mówi też Łukasz Bernatowicz, prezes Związku Pracodawców Business Centre Club. – Idąc tym tropem, należałoby zaniechać poboru podatków, bo zdanie obywateli w tym zakresie też jest jednoznaczne – dodaje. Zauważa, że mamy najniższy wiek emerytalny w UE i zapowiedzi wprowadzenia emerytur stażowych, które jeszcze ten wiek obniżą. Jednocześnie brakuje nam rąk do pracy, a odwrócona piramida demograficzna powoduje, że nie ma kto pracować na te emerytury.
Podatki
Ekonomiści kręcą nosami na zapowiedź likwidacji PIT. – Ten podatek to plus minus 12–14 proc. dochodów budżetu państwa w zależności od roku. Nie dostajemy odpowiedzi, jak ten ubytek miałby być zrekompensowany – mówi Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek.
Mnóstwo kontrowersji budzi też podatek przychodowy. Eksperci tłumaczą, że problem z nim polega na tym, iż różne branże mają różną rentowność. – Po jego wprowadzeniu branże z wysoką rentownością zarabiałyby jeszcze więcej, a te z niższą rentownością dostałyby jeszcze bardziej po głowie. To, że w większości krajów na świecie stosowany jest podatek dochodowy, a nie przychodowy, ma jakieś podstawy – wskazuje ekonomistka z UW.
Zdaniem Łukasza Bernatowicza taki podatek mocno uderzyłby w eksport i konkurencyjność naszej gospodarki.
Euro w Polsce
Eksperci mocno krytykują postawę Bezpartyjnych Samorządowców wobec euro. – Twierdzenie, że przyjęcie euro zagraża bezpieczeństwu ekonomicznemu w Polsce, jest kuriozum, bo jest dokładnie odwrotnie – przekonuje Paweł Wojciechowski.
– Jako BCC jesteśmy za tym, żeby jak najszybciej przyjąć euro. Twierdzenie, że nie leży to w interesie bezpieczeństwa ekonomicznego Polski, jest z gruntu fałszywe. Jest dokładnie odwrotnie – mówi także Łukasz Bernatowicz.
Z kolei Marcin Zieliński przypomina, że przyjęcie euro w obecnej sytuacji i tak nie jest możliwe ze względu na kryteria konwergencji, których Polska nie spełnia. – Z całą pewnością nie stanowiłoby to natomiast zagrożenia dla naszego bezpieczeństwa ekonomicznego – uważa prezes i główny ekonomista FOR.
Kwestionariusz gospodarczy „Rzeczpospolitej” i „Parkietu”
METODOLOGIA
Wszystkie zarejestrowane przez PKW komitety postawiliśmy przed tymi samymi wyzwaniami i problemami dotyczącymi polskiej gospodarki. Pytania trafiły także do organizacji zrzeszających przedsiębiorców działających w Polsce i szerokiego grona ekonomistów. W ten sposób powstał „Gospodarczy kwestionariusz wyborczy”, będący esencją programów następujących partii i ugrupowań politycznych: Bezpartyjnych Samorządowców, Koalicji Trzecia Droga, Nowej Lewicy, Prawa i Sprawiedliwości, Konfederacji oraz Koalicji Obywatelskiej. W tej właśnie kolejności – tożsamej z numeracją list na kartach wyborczych, które dostaniemy do ręki 15 października – będziemy publikować stanowiska poszczególnych komitetów, a także odpowiedzi ludzi biznesu i ekonomistów.
Czy Państwa Partia popiera poniższe propozycje/postulaty:
1. Więcej zielonej energii i atom, kosztem ograniczenia paliw kopalnych?
Tak.
Natomiast realizujmy proces dywersyfikacji źródeł energii stopniowo, żeby zapewnić ciągłość dostaw energii i w konsekwencji pełne bezpieczeństwo energetyczne Polski.
2. Utrzymanie wydatków socjalnych (programu 500+/800+, wypłaty 13- i 14-emerytury…)?
Tak.
Utrzymanie świadczeń jest elementem budowania powagi i wiarygodności państwa względem obywateli.
3. Podwyższenie wieku emerytalnego?
Nie.
Stanowisko Polaków w tej kwestii jest jednoznaczne. Należy uszanować wolę obywateli.
4. Zniesienie zakazu handlu w niedzielę?
Nie.
Obecna formuła zyskała akceptację ze strony pracowników branży handlowej oraz Polaków.
5. Dobrowolny ZUS dla przedsiębiorców?
Tak.
To pobudzi przedsiębiorczość i wzmocni konkurencyjność Polski w Unii Europejskiej w obszarze warunków prowadzenia biznesu.
6. Wyższe podatki/daniny dla najlepiej zarabiających/przedsiębiorców/biznesu?
Nie.
Postulujemy objęcie wszystkich Polaków zerową stawką podatku dochodowego (PIT). W przypadku osób prawnych – niski podatek przychodowy, który będą płacić także międzynarodowe korporacje.
7. Podatek obrotowy dla firm zamiast dochodowego?
Tak.
Zastąpimy nieefektywny CIT niskim podatkiem przychodowym, który będą płacić wszyscy, w tym międzynarodowe korporacje.
8. Opodatkowanie globalnych koncernów cyfrowych?
Tak.
Postulujemy wprowadzenie niskiego podatku przychodowego (jak wyżej), który obejmie również międzynarodowe korporacje, w tym te działające na rynku produktów i usług cyfrowych.
9. Wzrost wydatków na obronność (wojsko/armię)?
Tak.
Silna, dobrze wyszkolona i wyposażona w najnowocześniejszy sprzęt armia to gwarancja bezpieczeństwa i suwerenności Polski.
10. Ustawowe rozwiązanie problemu kredytów frankowych?
Tak.
Uregulowanie tej kwestii w drodze legislacyjnej leży zarówno w interesie posiadaczy kredytów, jak i instytucji finansowych.
11. Otwartość na imigrantów zarobkowych ze świata?
Tak.
Pod warunkiem rzetelnej weryfikacji tożsamości imigrantów i ze szczególnym uwzględnieniem imigrantów z bliskich nam kulturowo państw. Polska potrzebuje dodatkowej siły roboczej dla zdynamizowania rozwoju gospodarczego.
12. Przyjęcie euro w Polsce?
Nie.
W najbliższym czasie przyjęcie euro nie leży w interesie bezpieczeństwa ekonomicznego Polski.
13. Odpolitycznienie gospodarki, w tym prywatyzacja „niestrategicznych” aktywów?
Zależy.
Odpolitycznienie gospodarki jak najbardziej tak – to musi być domena najlepszych menedżerów wybieranych z klucza merytorycznego, a nie partyjnego. Do wyjaśnienia pozostaje kwestia wyrażenia „niestrategiczne aktywa” – niezbędne jest tu doprecyzowanie znaczenia tego terminu.
14. Porozumienie z KE, celem odblokowania unijnych funduszy z KPO?
Tak.
Potrzebujemy natychmiastowego unormowania stosunków z Unią Europejską w duchu partnerstwa i wzajemnego szacunku. Oczywiście przy zapewnieniu żywotnych interesów Polski.
15. Zniesienie tzw. podatku Belki?
Tak.
Zadbamy, aby inwestycje w polski rynek kapitałowy zostały zwolnione z tzw. podatku Belki do 100 tys. zł dochodu rocznie.
Czytaj więcej
Mimo szeregu uwag i zastrzeżeń eksperci, z którymi rozmawialiśmy, raczej dobrze oceniają program gospodarczy Trzeciej Drogi.
