Ze względu na występowanie tzw. luki kapitałowej, a więc trudności w dostępie do środków finansowych na rozwój małych i średnich firm, które dotykają też przedsiębiorstw z Polski wschodniej w programie operacyjnym „Rozwój Polski wschodniej" dedykowanym pięciu najbiedniejszym województwom (lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie) część pieniędzy przeznaczono na rozwój systemu pożyczkowego oraz poręczeniowego, a w konsekwencji firm. Pieniędzmi na ten cel (pierwotnie było to 98,3 mln zł, teraz to już 121,3 mln zł) zarządza Bank Gospodarstwa Krajowego. Robi to w ramach tzw. projektu indywidualnego pod nazwą „Reporęczenia i pożyczki szansą na zwiększenie finansowania zewnętrznego MSP. Instrumenty wsparcia funduszy poręczeniowych i pożyczkowych w Polsce wschodniej". Mechanizm wsparcia ma dwustopniowy charakter. Najpierw BGK dysponując środkami unijnymi (i tzw. wkładem krajowym) organizuje konkursy, w których wspiera instytucje finansowe, głównie fundusze poręczeniowe i pożyczkowe. Następnie pośrednicy udzielają poręczeń i pożyczek firmom.
Najpierw poręczenia
BGK zaczął od konkursu dla instytucji poręczeniowych. W rezultacie wybrał dwóch pośredników: Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe i Podkarpacki Fundusz Poręczeń Kredytowych. Pierwszy z nich zawarł nawet dwie umowy o wsparcie na łączną kwotę 25 mln zł. Z czego 7,51 mln zł trafiło już do firm w postaci 54 poręczeń.
Fundusz z Podkarpacia otrzymał z BGK niemal 15 mln zł. Z tego 6,89 mln zł wsparło już przedsiębiorców w formie 51 poręczeń. BGK reporęcza zobowiązania funduszy, które zabezpieczyły w formie poręczenia spłatę pożyczek i kredytów udzielonych na rzecz MŚP. Dotychczas BGK zawarł więc z dwoma pośrednikami trzy umowy reporęczenia. Ich łączna wartość to 39,9 mln zł.
Z oferty funduszy poręczeniowych do końca sierpnia skorzystało 105 firm. Otrzymały one pomoc o wartości 14,4 mln zł. Z poręczeń korzystają głównie przedsiębiorcy rozpoczynający działalność (start-upy stanowią jedną trzecią wspartych firm).
Czas na pożyczki
Z końcem marca br. BGK ogłosił konkursy dla pośredników oferujących firmom pożyczki. Zgłosiło się kilkanaście instytucji, które łącznie wnioskowały o kwotę ponaddwukrotnie wyższą niż zaoferowana przez BGK. W odpowiedzi na tak duże zainteresowanie o 23 mln zł zwiększono cały budżet projektu. Wynosi on obecnie 121,3 mln zł. Bank Gospodarstwa Krajowego umowy z pośrednikami, którzy zajmą się dystrybucją wsparcia w formie pożyczek, zaczął zawierać w sierpniu. Ostatnie zostaną podpisane jeszcze w grudniu br. W efekcie kwota przeznaczona na pożyczki dla przedsiębiorców w Polsce Wschodniej wyniesie blisko 80 mln zł.
Pośrednicy zawarli już pierwsze umowy kredytowe z firmami, głównie tymi, którym banki niechętnie udzieliłyby finansowania ze względu na krótki staż na rynku i związany z tym brak historii kredytowej.
Opinia:
Jarosław Kała, dyrektor Departamentu Instrumentów Inżynierii Finansowej w Banku Gospodarstwa Krajowego
Nasz cel to przede wszystkim poprawa kondycji polskich przedsiębiorców oraz zwiększenie dostępności do zewnętrznych źródeł finansowania. Taką rolę odgrywają właśnie instrumenty zwrotne wdrażane w ramach programu operacyjnego „Rozwój Polski wschodniej 2007–2013". Nasz projekt, jak i cały program operacyjny, jest realizowany na terenie pięciu województw obejmujących teren Polski Wschodniej tj.: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego oraz warmińsko-mazurskiego. Dysponujemy środkami w wysokości 121,3 mln zł, które w całości przeznaczono na rozwój sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Na ich dystrybucję mamy czas do połowy 2015 r. Udzielamy wsparcia instytucjom finansowym, głównie funduszom poręczeniowym i pożyczkowym, a te udzielają poręczeń i pożyczek firmom. Pierwotnie budżet wynosił 98,3 mln zł, ale ostatecznie został zwiększony. Wzrost puli wynikał z bardzo dużego zainteresowania pośredników finansowych nowym produktem pod nazwą pożyczka globalna, na który nabór wniosków rozpoczęliśmy z końcem marca br. Wkrótce łączna kwota przeznaczona na pożyczki dla przedsiębiorców w Polsce Wschodniej wyniesie blisko 80 mln zł. Ogromnym zainteresowaniem i to już wśród samych przedsiębiorców cieszy się również oferta funduszy poręczeniowych. Do końca sierpnia z poręczeń w ramach projektu skorzystało ponad 100 mikro, małych i średnich przedsiębiorców z terenów Polski Wschodniej, którzy otrzymali wsparcie na łączną kwotę 14,4 mln zł. Z tego prawie jedną trzecią stanowią start'upy.
Gdzie można się starać o zwrotną pomoc unijną
Poręczenia:
? Warmińsko-Mazurski Fundusz Poręczenia Kredytowe
? Podkarpacki Fundusz Poręczeń Kredytowych www.pfpk.com
Pożyczki:
? Agencja Rozwoju Regionalnego MARR www.marr.com.pl
? Inicjatywa Mikro www.inicjatywamikro.pl
? Działdowska Agencja Rozwoju www.darsa.pl
? Fundacja Wspomagania Wsi www.fundacjawspomaganiawsi.pl
? Lubelska Fundacja Rozwoju www.lfr.lublin.pl
? Podlaska Fundacja Rozwoju Regionalnego www.pfrr.pl
? Konsorcjum Fundusz Pożyczkowy TISE-Capitales