Najważniejsza ze znajdujących się w projekcie zmian to objęcie procedurą nadzorczą uchwał samorządów zmieniających uchwałę budżetową, a także uchwał w sprawie wieloletniej prognozy finansowej. Oznacza to, że każda poważna zmiana w finansach gminy będzie kontrolowana przez regionalną izbę obrachunkową.
Poza tym, regionalne izby obrachunkowe będą musiały powiadomić organy ścigania o uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa lub wykroczenia jeśli powstanie ono w związku z prowadzoną działalnością nadzorczo-kontrolną.
Zmianie ulegnie również sposób powoływania prezesów regionalnych izb obrachunkowych. Komisje konkursowe będą działać bezpośrednio przy Prezesie Rady Ministrów, a nie jak dotychczas w ramach danej izby obrachunkowej. Pozwoli to uniknąć stronniczości przy wyborze kandydatów.
Projekt ustawy przewiduje też, że premier będzie mógł wydać decyzję o odwołaniu prezesa izby obrachunkowej pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Dzięki temu będzie można szybko przywrócić sprawne działanie izby w razie dysfunkcji.
Niekontrolowane zadłużanie się gmin to problem, który pogłębia się w ostatnich czasach. Przykładem może być Gmina Ostrowice w woj. zachodniopomorskim, której zadłużenie w tym roku wyniosło blisko 400 proc. jej rocznego budżetu. Niektóre samorządy coraz częściej korzystają z kredytów w parabankach, co wiąże się z wysokimi kosztami i odsetkami.
