Dochody samorządów z powodu wprowadzenia podwójnej ulgi dla dzieci (1145 zł) spadną o kilka procent. W zależności od wielkości miasta czy gminy jest to od kilkudziesięciu tysięcy do nawet kilkuset milionów złotych. I choć włodarze spodziewają się w przyszłym roku wyższych wpływów z podatku od osób fizycznych, to i tak nie pokryje to wspomnianej luki. W praktyce oznacza to ograniczenie wydatków na inwestycje i remonty. A nawet jeśli nie zostaną zmniejszone, ich wysokość na pewno nie wzrośnie.

– Każdy ubytek dochodów bieżących wpływa na zdolność kredytową, a co za tym idzie – możliwość sfinansowania inwestycji – mówi Iwona Bobrek, dyrektor biura budżetu Szczecina.

Resort finansów szacował, że z powodu ulgi na dzieci do kas samorządów trafi 3,5 mld zł mniej. Wynika to z 48,34-proc. udziału wszystkich samorządów we wpływach z podatku PIT w 2008 r. Z wyliczeń władz Warszawy wynika, że maksymalny ubytek dochodów może wynieść nawet 432 mln zł. To tyle, ile w tym roku przeznaczono na budowę I linii metra.

– Biorąc pod uwagę szacunki ministerstwa, dochody miasta obniżą się od 61 do 79 mln zł. Stanowi to zagrożenie dla realizacji zaplanowanych na przyszły rok i lata następne inwestycji. Konieczne będą też zmiany w wieloletnim planie inwestycyjny lub też ograniczenie wzrostu wynagrodzeń – przyznaje z kolei Krzysztof Mączkowski, skarbnik Łodzi.

Janina Filipek, skarbnik Rzeszowa, uważa, że mniejsze dochody zrujnują głównie plany pozyskania środków na inwestycje z budżetu unijnego. Skarbnicy mówią też o zwiększeniu deficytu i zadłużenia. Z tym muszą się liczyć choćby włodarze miast organizujących Euro 2012, którzy niezbędne inwestycje i tak muszą przeprowadzić. – Trzeba będzie ograniczyć nakłady na oświatę i pomoc społeczną – przyznaje Wiesława Łuczak, skarbnik Piotrkowa Trybunalskiego.

W podobnym tonie wypowiada się większość samorządów. – Ograniczenia środków na realizację zadań inwestycyjnych nie możemy uzupełnić kredytami ze względu na ustawową barierę dopuszczalnego poziomu zadłużania – mówi Janusz Siejko, zastępca skarbnika Gliwic.

Samorządy jednym głosem podają receptę. Niższe dochody z wprowadzenia podwójnej ulgi na dzieci powinny być zrekompensowane zwiększeniem procentowego udziału w podatkach PIT i CIT. Dobrze byłoby też wprowadzić udział samorządów w akcyzie i VAT. Według Poznania można nawet rozważyć pełen zwrot VAT od inwestycji realizowanych przez samorządy. Dla Warszawy innym sposobem mogłoby być ograniczenie wpłaty miast do budżetu państwa tzw. janosikowego. W latach 2008 – 2010 stolica wpłaci z tego tytułu łącznie 2,8 mld zł.

– Nie przewiduje się rekompensowania samorządom skutków wprowadzenia ulgi podatkowej na dzieci – odpowiedział na pytanie „Rz” resort finansów. Wystarczyć ma więc 8-proc. wzrost wpływów z PIT w porównaniu z 2007 r.

Wrocław deklaruje, że ubytek wynikający z ulgi może pokryć z nadwyżki budżetowej (osiąga ją od 2003 r.). A Rybnik, że będzie ustalał stawki w podatkach lokalnych na maksymalnych możliwych poziomach.

Ulga na dzieci to niejedyna luka w budżetach samorządów w przyszłym roku wynikająca ze zmian w prawie. – Od stycznia opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych nie będą podlegały samochody ciężarowe do 3,5 tony. Strata na dziś to ok. 350 tys. zł – mówi Marek Jarzębowski z Gliwic. Z kolei dla Włocławka to ok. 200 tys. zł.

W budżetach na 2008 r. samorządy muszą też m.in. utworzyć rezerwę na sytuacje kryzysowe w wysokości 1 proc. wydatków. Zwiększą się również wydatki na wprowadzenia, obsługi Funduszu Alimentacyjnego.