Potrzeba inwestycji dotyczy również sektora transmisyjnego zarówno po stronie elektroenergetycznej, jak i gazowej. W Polsce zakres zamierzeń z tym związanych możemy ocenić, analizując na przykład strategie PSE Operator lub Gaz-Systemu.

Nowy miks energetyczny

W skali całego regionu obserwujemy istotne zmiany w zakresie miksu energetycznego poszczególnych krajów czy, szerzej, rynków. W Polsce przez najbliższe dziesięć lat będzie się on zmieniał zdecydowanie w kierunku wzrostu znaczenia źródeł odnawialnych i gazowych. Przedmiotem analiz pozostaje opłacalność inwestycji gazowych przy obecnych wysokich kosztach gazu i stosunkowo niskiej cenie energii. Opłacalne (przy stosunkowo niskim koszcie emisji CO2) są na pewno inwestycje węglowe. Z pewnością obserwować będziemy zainteresowanie inwestycjami w kogenerację gazową. Generalnie nie powinna dziwić rosnąca popularność aliansów firm gazowych z graczami elektroenergetycznymi.

W dłuższej perspektywie, po roku 2023, energia jądrowa zacznie wpływać na miks energetyczny. Pytanie w kontekście przygotowań do rozwoju projektu jądrowego w Polsce, brzmi nie „czy", ale „jak" i „z kim" go realizować, także (a może przede wszystkim) w zakresie źródeł finansowania. Coraz powszechniejsze staje się przekonanie, że niezbędne dla sfinansowania projektu jądrowego będą gwarancje Skarbu Państwa, które choć w pewnym stopniu pozwoliłyby zabezpieczyć inwestorów i banki przed ryzykiem niestabilności cen energii elektrycznej na najbliższe 60 lat. W przypadku Czech to właśnie atom będzie w znaczącym stopniu kształtować miks energetyczny tego kraju. Budowa Temelin 3 i 4 umocni znaczenie energetyki jądrowej w panoramie energetycznej Czech.

Większe znaczenie źródeł odnawialnych

Miks energetyczny w regionie Europy Środkowo-Wschodniej będą zmieniać również źródła odnawialne, inne niż wodne. Kompozycja tych źródeł jest nieco inna w każdym z krajów regionu. W Czechach boom fotowoltaiczny, jaki miał miejsce jeszcze dwa lata temu, został w tej chwili zahamowany w wyniku zmiany systemu regulacyjnego. W Polsce obserwujemy gwałtowny rozwój energetyki wiatrowej – przyrost pomiędzy 400 a 600 MW zainstalowanej mocy nominalnej w roku 2012. Z boomem wiatrowym mamy do czynienia w Rumunii oraz w mniejszym stopniu w Chorwacji i Bułgarii. Dominującą rolę odgrywają takie firmy jak hiszpańska Iberdrola, portugalski EdP, czy niemieckie E.ON i RWE, ten ostatni intensywnie inwestujący w Polsce. Aktywny na tym polu jest również ČEZ, który ostatnio zakupił udziały w deweloperze elektrowni wiatrowych ECO Wind Construction.

Fuzje i przejęcia

W 2011 r. główni gracze w regionie byli również aktywni w obszarze M&A. Obserwowaliśmy spektakularną serię transakcji towarzyszących wyjściu z Polski Vattenfalla, który sprzedał prawie wszystkie polskie aktywa. Ich nabywcami zostali Tauron Polska Energia (Vattenfall Distribution Poland) oraz PGNiG (Vattenfall Heat Poland). Zewnętrzni obserwatorzy nie mają większych wątpliwości, że transakcje te zostały domknięte na warunkach bardzo korzystnych cenowo z punktu widzenia sprzedającego. Kolejną dużą transakcją była sprzedaż SPEC przez miasto stołeczne Warszawa, którą przejęła firma Dalkia. Pod kątem M&A aktywny jest też rynek w Rumunii, gdzie podobnie jak w Polsce obserwujemy dużą aktywność w obszarze projektów wiatrowych.