EBC zabrał głos w debacie na temat paktu stabilności i wzrostu. „Musimy pamiętać, że zrównoważony wzrost gospodarczy nie może się opierać na wysokim poziomie długu prywatnego czy publicznego" – napisał Jens Weidmann z zarządu EBC we wczorajszym artykule w dzienniku „Sueddeutsche Zeitung".

Z nieoficjalnych informacji „Rz" wynika, że Niemiec nie jest odosobniony i cały zarząd EBC uważa, iż nie należy osłabiać paktu stabilności i wzrostu, który określa zasady dyscypliny fiskalnej w UE. EBC podaje przykład Francji, która dostała dodatkowe dwa lata na zredukowanie deficytu budżetowego. I nie wprowadziła obiecanych refom, a teraz znów żąda dwóch lat.

Z EBC zgadza się kanclerz Angela Merkel, która ostatnio powiedziała, że zmiany paktu nie wchodzą w grę. Reguły maksimum 3 proc. PKB dla deficytu budżetowego oraz 60 proc. PKB dla długu publicznego mają pozostać nienaruszone.

Negocjacje w PE

Z takim postulatem przystąpiła też do negocjacji w Parlamencie Europejskim centroprawica. Europejska Partia Ludowa (EPL), do której należą PO i PSL ma stworzyć wielką koalicję z centrolewicą. W tym celu negocjuje dziedziny, gdzie mogą głosować razem. Ale dyscyplina fiskalna ma nie podlegać dyskusji. – To jest nasza czerwona linia – mówi „Rz" Jacek Saryusz-Wolski, wiceszef EPL.

Postulat zmiany paktu jest jednym z warunków socjalistów w PE poparcia dla Jeana-Claude'a Junckera, kandydata EPL na szefa Komisji Europejskiej. Nad złagodzeniem paktu chce też pracować prezydencja włoska, która od 1 lipca będzie przez pół roku kierować Unią.

Włochy mają ogromny problem ze zbiciem długu publicznego do dopuszczalnego w UE poziomu 60 proc. PKB z obecnych 135 proc. PKB. Premier Matteo Renzi uważa, że ma prawo proponować zmiany. Bo wygrał wybory i tworzy największą delegację narodową w grupie socjalistycznej oraz, w przeciwieństwie do Francji, naprawdę przeprowadza reformy.

Postulaty Renziego, którego popierają prezydent Francji Francois Hollande i wicekanclerz Niemiec Sigmar Gabriel (z koalicyjnego SPD), znajdują zrozumienie u części ekonomistów.

– Reguły fiskalne w UE są procykliczne. Jak jest kryzys, to kraje tną inwestycje w takich dziedzinach, jak edukacja, badania, innowacje. Bo to łatwiej zrobić, niż obniżyć zarobki urzędnikom. I to pogłębia kryzys, bo brak inwestycji hamuje wzrost gospodarczy w dłuższym terminie – mówi „Rz" Gregory Claeys, ekspert brukselskiego think tanku Bruegel.

Furtka dla Polski

Obrońcy paktu, w tym Niemcy, wskazują, że już w obecnych przepisach zawarta jest elastyczność. Mało znana klauzula inwestycyjna pozwala na odliczenie części kosztów inwestycji od długu publicznego.

Przy bliższej analizie okazuje się jednak, że mało kto mógłby z niej skorzystać, bo wymagany jest np. dług publiczny poniżej 60 proc. PKB. Czyli kraje faktycznie zainteresowanie zmniejszaniem poziomu długu nie mogą do tej klauzuli sięgać. Stąd pomysł Renziego, żeby właśnie koszty inwestycji publicznych odliczać od poziomu długu.

Teoretycznie miałoby to zastosowanie także do Polski, bo pakt obejmuje całą UE, a nie tylko strefę euro. Od konstrukcji nowej klauzuli zależałoby, czy i w jakim stopniu Polska mogłaby z niej skorzystać. Na razie KE zawiesiła wobec nas procedurę nadmiernego deficytu. Do jej zniesienia potrzebne jest trwałe obniżenie deficytu poniżej 3 proc. PKB.