Spotkanie ma koncentrować się na kwestiach regionalnych, rozwoju sytuacji międzynarodowej oraz relacjach dwustronnych między oboma państwami.

Chiny są głównym nabywcą ropy transportowanej przez cieśninę Ormuz, przez którą przechodzi nawet do 50 proc. ich importu ropy naftowej – wynika z danych Columbia University Centre on Global Energy Policy. W związku z tym Pekin już wcześniej apelował o zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na tym strategicznym szlaku wodnym.

Czytaj więcej

Ropa drożeje, ale rynki nie wystraszyły się nowej blokady Cieśniny Ormuz

Wizyta odbywa się po tym, jak Araghchi ironicznie odniósł się do operacji „Project Freedom” („Projekt wolność”) Donalda Trumpa, mającej na celu przywrócenie swobodnej żeglugi w cieśninie Ormuz, określając ją mianem „Project Deadlock” („Projekt impas”).

Tymczasem sekretarz skarbu USA Scott Bessent wezwał Chiny do wywarcia presji na Iran w sprawie otwarcia cieśniny. Stwierdził również, że Chiny „finansują największego państwowego sponsora terroryzmu”, kupując 90 proc. irańskiego eksportu energii.

W przyszłym tygodniu Pekin ma odwiedzić Donald Trump. Prezydent USA spotka się w Chinach z prezydentem tego kraju Xi Jinpingiem.

Jak układają się relacje Iranu i Chin?

Relacje Iranu i Chin opierają się przede wszystkim na współpracy gospodarczej, zwłaszcza w sektorze energetycznym. Pekin jest największym odbiorcą irańskiej ropy, a według szacunków odpowiada za większość eksportu surowca z Iranu, co czyni Chiny kluczowym partnerem dla tamtejszej gospodarki.

W 2021 r. państwa podpisały 25-letnią umowę o partnerstwie strategicznym, obejmującą współpracę w energetyce, infrastrukturze i technologii. Choć porozumienie ma szeroki zakres, w praktyce relacje pozostają asymetryczne – Iran jest silnie uzależniony od sprzedaży surowców do Chin, podczas gdy Pekin dywersyfikuje swoje źródła dostaw energii.

Czytaj więcej

Zmęczeni Ameryką. Żegnaj, kraju Trumpa?

Jednocześnie Chiny starają się utrzymywać równowagę między relacjami z Iranem a relacjami z innymi partnerami w regionie, unikając formalnych zobowiązań polityczno-wojskowych wobec Teheranu.

Choć Iran i Chiny nie tworzą formalnego sojuszu wojskowego, łączą je ograniczone kontakty w obszarze bezpieczeństwa i technologii obronnych. W przeszłości współpraca obejmowała m.in. dostawy uzbrojenia, transfer wybranych technologii oraz wspólne ćwiczenia morskie na Oceanie Indyjskim i Morzu Arabskim.

Oba państwa deklarują także sprzeciw wobec dominacji USA w kluczowych szlakach morskich, w tym w regionie Zatoki Perskiej, co przekłada się na zbieżność interesów w zakresie bezpieczeństwa żeglugi. Mimo tego Pekin unika bezpośredniego angażowania się w regionalne konflikty, traktując relacje z Iranem przede wszystkim w kategoriach gospodarczo-strategicznych.

Dlaczego cieśnina Ormuz jest ważna dla Chin?

Cieśnina Ormuz to jeden z najważniejszych szlaków morskich na świecie, przez który transportowana jest jedna piąta globalnych dostaw ropy naftowej i 30 proc. gazu skroplonego transportowanych drogą morską. Łączy Zatokę Perską z Morzem Arabskim i ma kluczowe znaczenie dla gospodarek wielu państw, w tym Chin, Indii i krajów Europy.

Czytaj więcej

Ile czasu Iran potrzebuje na budowę bomby jądrowej? Wywiad USA: tyle samo co przed wojną

Iran od lat wykorzystuje swoje położenie geograficzne jako element nacisku politycznego, a kwestie bezpieczeństwa żeglugi w regionie regularnie stają się przedmiotem napięć między Teheranem a Stanami Zjednoczonymi oraz ich sojusznikami.

Chiny, jako największy importer ropy z regionu Zatoki Perskiej, są szczególnie zainteresowane utrzymaniem stabilności w Cieśninie Ormuz, ponieważ wszelkie zakłócenia w jej funkcjonowaniu mogą bezpośrednio wpływać na globalne ceny energii i bezpieczeństwo dostaw.