Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na pokładzie promu potwierdzono jeden przypadek hantawirusa, a pięć kolejnych podejrzanych przypadków jest obecnie badanych. Statek płynął z Argentyny do Republiki Zielonego Przylądka, grupy wysp u wybrzeży Afryki Zachodniej.

Czytaj więcej

WHO: Hantawirus zaatakował na pokładzie promu na Atlantyku. Nie żyją trzy osoby

Objawy hantawirusa początkowo przypominają grypę

Początkowo hantawirus może przypominać grypę, powodując zmęczenie, gorączkę, dreszcze i bóle. Jednak z czasem, w miarę jak wirus uszkadza serce, płuca lub nerki, pacjenci mogą odczuwać duszność, grozi im niewydolność narządów, a nawet śmierć.

WHO poinformowała w poniedziałek, że nie ma powodu do niepokoju, a ryzyko dla społeczeństwa pozostaje niskie. Eksperci wciąż jednak zastanawiają się, w jaki sposób choroba mogła się rozprzestrzenić na statku wycieczkowym.

Próbka z węzła chłonnego pobrana od pacjenta podejrzanego o chorobę hantawirusową

Próbka z węzła chłonnego pobrana od pacjenta podejrzanego o chorobę hantawirusową

Foto: Centers for Disease Control and Prevention via Reuters

Czym jest hantawirus?

Hantawirus to szczep wirusa przenoszony przez gryzonie za pośrednictwem płynów ustrojowych i odchodów. Ludzie często zarażają się, wdychając cząsteczki z wysuszonych odchodów gryzoni. Zazwyczaj dzieje się tak, gdy ktoś próbuje pozbyć się śmieci, zamiatając je, co powoduje, że cząsteczki unoszą się w powietrzu. Najczęstszym hantawirusem w Stanach Zjednoczonych jest wirus roznoszony przez mysz jeleniowatą.

Ludzie mogą zakazić się poprzez dotknięcie skażonych przedmiotów, a następnie ust lub nosa. Hantawirus może również rozprzestrzeniać się poprzez ugryzienia lub zadrapania gryzoni, choć zdarza się to rzadko. Tylko jeden hantawirus – szczep andyjski, pochodzący z Ameryki Południowej – przenosi się z człowieka na człowieka, ale zdarza się to rzadko.

Czytaj więcej

Hantawirus: Nowa zaraza na horyzoncie?

Jakie są objawy zakażenia hantawirusem?

Hantawirusy są przyczyną dwóch rodzajów ciężkich chorób.

Hantawirusy występujące w Europie i Azji mogą wywoływać gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym (HFRS), która atakuje nerki. Objawy zaczynają się od bólów głowy, bólu brzucha i nudności, a następnie objawy zaostrzają się. Może wystąpić niskie ciśnienie krwi, krwawienie wewnętrzne i ostra niewydolność nerek. Według amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) od 5 do 15 proc. przypadków kończy się zgonem, a objawy zazwyczaj pojawiają się po jednym do dwóch tygodni od zakażenia.

Hantawirusy występujące w obu Amerykach powodują zespół płucny hantawirusowy (HPS). Ta choroba, atakująca płuca, początkowo również wywołuje objawy grypopodobne. Z czasem jednak u niektórych pacjentów może wystąpić duszność i ucisk w klatce piersiowej, ponieważ płuca wypełniają się płynem. Po narażeniu na zakażenie objawy mogą rozwinąć się w ciągu jednego do ośmiu tygodni. Według CDC, prawie 40 proc. osób, u których wystąpią objawy ze strony układu oddechowego, może umrzeć z powodu zespołu płucnego hantawirusowego.

Tkanka wątroby pacjenta z zespołem płucnym wywołanym hantawirusem

Tkanka wątroby pacjenta z zespołem płucnym wywołanym hantawirusem

Foto: Centers for Disease Control and Prevention via Reuters via Reuters

Czy istnieje lekarstwo na hantawirusy?

Według CDC nie ma specyficznego sposobu leczenia hantawirusa. Pacjentów można leczyć poprzez nawodnienie, odpoczynek i łagodzenie objawów. Dlatego tak ważna jest profilaktyka. CDC podają, że najlepszym sposobem ochrony przed hantawirusem jest trzymanie gryzoni z dala od domu – poprzez uszczelnienie wszelkich szczelin i dziur, przechowywanie żywności w zamkniętych pojemnikach a śmieci w grubych kontenerach ze szczelnymi pokrywami.

Sprzątając odchody gryzoni, należy używać rękawiczek, spryskać odchody roztworem wybielacza i odczekać pięć minut, a następnie wytrzeć to miejsce ręcznikami papierowymi i bezpiecznie je wyrzucić.

Jak powszechny jest hantawirus?

Z badań wykonanych w 2024 r. wynika, że na świecie co roku odnotowuje się od 60 tys. do 100 tys. przypadków HFRS (gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym), przy czym na Chiny przypada około połowa przypadków.

Dane CDC pokazują, że w latach 1993-2023 w USA odnotowano 890 przypadków choroby hantawirusowej, większość z nich w stanach zachodnich.

Śmierć Gene'a Hackmana i jego żony Betsy Arakawy na skutek choroby wywołanej hantawirusem

Zainteresowanie tą mało znaną chorobą wzrosło w 2025 r., po tym, jak Betsy Arakawa, żona nagrodzonego Oscarem aktora Gene'a Hackmana, zmarła na HPS (zespół płucny hantawirusowy) w wieku 65 lat. Dane publicznej służby zdrowia, do których dotarła CNN, ujawniły odkrycie martwych gryzoni i ich gniazd w kilku budynkach gospodarczych na terenie posiadłości małżeństwa w Nowym Meksyku. Uważa się, że Arakawa zmarła około tydzień przed swoim mężem.

Czytaj więcej

Biuro szeryfa Santa Fe ujawniło przyczynę śmierci Gene'a Hackmana i jego żony

Jak doszło do epidemii na promie?

Tego jeszcze dokładnie nie wiadomo. Dr Charlotte Hammer, epidemiolog z Uniwersytetu Cambridge, uważa, że że istnieje wiele możliwych scenariuszy. – Nie jest niczym niezwykłym, że gryzonie przypływają statkiem, co może być jedną z możliwości – powiedziała.

Ponieważ okres inkubacji choroby wynosi od jednego do ośmiu tygodni, możliwe jest również, że ludzie mogli przynieść wirusa na pokład gdy jednostka zawinęła do portu w Amsterdamie.

Inną możliwością jest „przeniesienie wirusa z człowieka na człowieka”, co – jak stwierdziła ekspertka – jest „bardzo mało prawdopodobne”.

Światowa Organizacja Zdrowia poinformowała, że że trwają szczegółowe dochodzenia, obejmujące sekwencjonowanie wirusa.