Projekt CPN, czyli „Ceny Paliw Niżej”, to pakiet rozwiązań – głównie podatkowych – który ma być rządową odpowiedzią na gwałtowne wzrosty cen surowców na rynkach światowych po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Co zakłada pakiet CPN
Pakiet przewiduje obniżkę stawki VAT na paliwa z 23 proc. do 8 proc. oraz obniżenie akcyzy do minimalnych dopuszczalnych w UE poziomów – odpowiednio o 29 groszy w przypadku benzyny i o 28 groszy w przypadku oleju napędowego. Według wyliczeń rządu, te podatkowe cięcia mają przełożyć się na niższe ceny paliw – w porównaniu do sytuacji, gdyby takich działań nie podjęto – o około 1,2 zł na litrze.
Czytaj więcej
CPN to najbardziej masywna propozycja, jaką można sobie wyobrazić, jeśli chodzi o naszą interwencję w kwestii wzrostu cen paliw – oświadczył premie...
Rząd zdecydował również o wprowadzeniu mechanizmu ceny maksymalnej. — Musieliśmy przypilnować, aby przy tej okazji nikt nie zarobił na kieszeni Polaków. Jak wiecie, to jest zawsze ten sam problem: czasami obniża się daniny publiczne, a na końcu klient płaci tyle samo albo nawet więcej, a ktoś na tym zarabia — wyjaśniał premier Donald Tusk.
Program procedowany jest w ekspresowym tempie. W czwartek wieczorem odbyło się specjalne posiedzenie rządu, a projekty ustaw trafiły do Sejmu tak, aby w piątek mogły zostać przekazane do podpisu prezydenta.
Ile to będzie kosztować
Podczas wieczornego posiedzenia rządu minister finansów Andrzej Domański zaznaczał, że obniżki podatków na paliwa oznaczają istotne koszty dla budżetu państwa. Oszacował, że redukcja akcyzy to ubytek dochodów rzędu 700 mln zł, a obniżka VAT – 900 mln zł.
Z kolei w ocenie skutków regulacji (OSR) projektu nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym wskazano, że „koszt dla budżetu wprowadzenia obniżek stawek akcyzy za okres do dnia 30 czerwca 2026 r. to ok. 2,1 mld zł ubytku dochodów w akcyzie”. Nowe przepisy mają umożliwić ministrowi finansów i gospodarki czasowe obniżanie stawki akcyzy na paliwa w drodze rozporządzenia. Obecnie akcyza na benzyny silnikowe wynosi 1,529 zł na litr, a na olej napędowy – 1,16 zł na litr.
Czytaj więcej
Obniżka VAT, obniżka akcyzy, wprowadzenie maksymalnej ceny paliw – Rada Ministrów przyjęła pakiet ustaw „Ceny Paliwa Niżej”. Z projektów ustaw wyni...
W pakiecie projektów procedowanych przez Sejm nie znalazła się nowelizacja ustawy o VAT. Prawdopodobnie wynika to z faktu, że obecnie minister finansów, przynajmniej w pewnym zakresie, może rozporządzeniem decydować o zastosowaniu obniżonej stawki VAT. Niemniej, gdyby 8-proc. VAT na paliwa miał obowiązywać od początku kwietnia do końca czerwca, szacowany koszt dla budżetu wyniósłby ok. 2,7 mld zł.
Łączny koszt i wpływ na finanse publiczne
Łącznie – przy uwzględnieniu obniżki akcyzy – projekt CPN może oznaczać ok. 1,6 mld zł miesięcznie ubytku w dochodach państwa, czyli ok. 4,8 mld zł w skali jednego kwartału.
Minister Domański nie wspomniał podczas wieczornego posiedzenia rządu o konieczności nowelizacji tegorocznego budżetu państwa. Oznacza to, że – przynajmniej na tym etapie – rząd zakłada możliwość sfinansowania tych ubytków w ramach obowiązujących ram fiskalnych. Warto dodać, że dochody budżetu państwa w 2026 r. zaplanowano na 647 mld zł, co daje ok. 161 mld zł na kwartał oraz ok. 54 mld zł miesięcznie.
Czytaj więcej
W wymiarze politycznym premier Donald Tusk nie miał wyboru i musiał coś z pikującymi cenami paliw zrobić. Ale majstrowanie przy rynku jest ryzykown...
Jednocześnie minister Domański poinformował, że rząd podejmuje prace nad wprowadzeniem specjalnego podatku od nadmiarowych zysków, tzw. windfall tax, dla koncernów naftowych. Szczegóły rozwiązania nie zostały jeszcze przedstawione.
Mechanizm ceny maksymalnej i system kar
Pakiet CPN obejmuje również wprowadzenie mechanizmu maksymalnej ceny detalicznej paliw ciekłych. Zgodnie z projektem ustawy, cena maksymalna ma być ustalana jako suma średniej arytmetycznej ceny hurtowej sprzedaży paliwa (z poprzedniego dnia roboczego) u pięciu producentów lub handlowców o największym udziale w krajowym rynku paliw. Do tej wartości doliczane mają być: podatek akcyzowy, opłata paliwowa, koszty sprzedaży w wysokości 0,3 zł na litr oraz podatek VAT.
Ogłoszenie ceny maksymalnej ma następować w formie obwieszczenia Ministra Energii. Sprzedaż paliwa powyżej ustalonego limitu będzie zagrożona karą do 1 mln zł. Sankcję ma nakładać Szef Krajowej Administracji Skarbowej w drodze decyzji administracyjnej.
