8 mar­ca zbie­ra się unij­ny ko­mi­tet zaj­mu­ją­cy się ryn­ka­mi rol­ny­mi. Ma za­jąć się wnio­skiem, któ­ry w stycz­niu te­go ro­ku prze­sła­ło mu pol­skie Mi­ni­ster­stwo Rol­nic­twa. Re­sort chce, aby na wspól­no­to­wy ry­nek tra­fi­ło 400 tys. ton cu­kru z nad­wyżki, któ­ra po­wsta­ła po uda­nych zbio­rach bu­ra­ków w se­zo­nie 2011/2012. Zgod­nie z li­mi­ta­mi pro­duk­cji łącz­nie na ry­nek wspól­no­to­wy mo­że w cią­gu ro­ku tra­fić na ce­le spo­żyw­cze ok. 13,3 mln ton cu­kru. W ostat­niej kam­pa­nii cu­krow­nie wy­two­rzy­ły go o po­nad 5 mln ton wię­cej. Pol­skie za­kła­dy prze­kro­czy­ły kwo­tę o 34 proc.

– Bio­rąc pod uwa­gę wiel­kość unij­nej nad­wyżki, uwol­nie­nie ko­lej­nych 400 tys. ton (na wpro­wa­dze­nie pierw­szych 400 tys. ton cu­kru na unij­ny ry­nek Bruk­se­la zgo­dzi­ła się je­sie­nią 2011 r. – red.) mo­że nie wy­star­czyć, aby roz­wią­zać pro­blem cał­ko­wi­cie. Po­win­no do­pro­wa­dzić jed­nak do spad­ku cen cu­kru o kil­ka pro­cent – uwa­ża Łu­kasz Chmie­lew­ski z Ze­spo­łu Mo­ni­to­rin­gu Za­gra­nicz­nych Ryn­ków Rol­nych (FAMMU/FAPA).

– Po pod­wyżkach cen cu­kru się­ga­ją­cych w ubie­głym ro­ku kil­ku­dzie­się­ciu pro­cent każda ob­niżka by­ła­by ko­rzyst­na dla kon­su­men­tów i firm spo­żyw­czych, któ­re go wy­ko­rzy­stu­ją – uwa­ża An­drzej Gant­ner, dy­rek­tor Pol­skiej Fe­de­ra­cji Pro­du­cen­tów Żyw­no­ści.

Or­ga­ni­za­cja ta, wraz z Kra­jo­wą Fe­de­ra­cją Kon­su­men­tów, Sto­wa­rzy­sze­niem Pol­skich Pro­du­cen­tów Wy­ro­bów Cze­ko­la­do­wych i Cu­kier­ni­czych Po­lbi­sco, Kra­jo­wą Unią Pro­du­cen­tów So­ków oraz Kra­jo­wą Izbą Go­spo­dar­czą Prze­mysł Roz­lew­ni­czy, do­ma­ga się uwol­nie­nia pro­duk­cji cu­kru w UE. Oka­zją do te­go jest ich zda­niem re­for­ma Wspól­nej Po­li­ty­ki Rol­nej, nad któ­rą pra­cu­je Bruk­se­la. – Kwo­to­wa­nie pro­duk­cji pro­wa­dzi do sztucz­nych nie­do­bo­rów, co w kon­se­kwen­cji win­du­je ce­ny – uwa­ża Gant­ner.

Unia pro­po­nu­je, aby kwo­to­wa­nie pro­duk­cji cu­kru obo­wią­zy­wa­ło tyl­ko do koń­ca se­zo­nu 2014/2015. Za  utrzy­ma­niem limitów jest nasz rząd. Dal­sze­go kwo­to­wa­nia pro­duk­cji cu­kru chcą też cu­krow­nie, mi­mo że cu­kro­wa gó­ra jest dla nich groź­na. Ich zda­niem w dłuższej per­spek­ty­wie kwo­ty sta­bi­li­zu­ją jednak po­daż.

– W obec­nej sy­tu­acji naj­lep­sze efek­ty przy­nio­sła­by zgo­da Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej na bez­kosz­to­we prze­kwa­li­fi­ko­wa­nie cu­kru po­za­kwo­to­we­go na kwo­to­wy. Tym bar­dziej że kwo­ta pro­duk­cyj­na w Unii, w tym w Pol­sce, nie po­kry­wa za­po­trze­bo­wa­nia na cu­kier – mó­wi Mar­cin Mu­cha, dy­rek­tor Związ­ku Pro­du­cen­tów Cu­kru w Pol­sce. Nasz kraj mo­że wy­two­rzyć nie­co po­nad 1,4 mln ton cu­kru rocz­nie. Kra­jo­we za­po­trze­bo­wa­nie jest o 200 tys. ton wyższe.

Cu­kier po­za­kwo­to­wy mo­że wpraw­dzie tra­fić na ce­le prze­my­sło­we, np. pro­duk­cję bio­pa­liw lub na ryn­ki po­za­unij­ne. To jed­nak nie roz­wią­zu­je pro­ble­mu. – Po­pyt ze stro­ny sek­to­ra prze­my­sło­we­go jest ogra­ni­czo­ny, a kwo­ta eks­por­to­wa na cu­kier po­za­kwo­to­wy dla ca­łej Unii się­ga 1,35 mln ton – mó­wi Chmie­lew­ski.

Ma­ga­zy­no­wa­nie cu­kru jest dla je­go pro­du­cen­tów nie­ko­rzyst­ne, po­nie­waż wią­że się z do­dat­ko­wy­mi kosz­ta­mi. Po­nad­to je­że­li cu­krow­niom nie uda się sprze­dać cu­kru po­za­kwo­to­we­go w od­po­wied­nim ter­mi­nie, to w przy­szłym se­zo­nie bę­dą mo­gły wy­pro­du­ko­wać go pro­por­cjo­nal­nie mniej w ra­mach przy­zna­ne­go li­mi­tu. W kon­se­kwen­cji spad­nie ich za­po­trze­bo­wa­nie na bu­ra­ki. A to z ko­lei ude­rzy w plan­ta­to­rów.

masz pytanie, wyślij e-mail do autorki b.drewnowska@rp.pl

Słodycz na cenzurowanym

Na­ukow­cy i po­li­ty­cy szu­ka­ją spo­so­bów na zwal­cze­nie ro­sną­cej pla­gi oty­ło­ści. Jed­nym z nich jest opo­dat­ko­wa­nie pro­duk­tów za­wie­ra­ją­cych cu­kier i tłuszcz. O ob­ło­że­niu cu­kru ak­cy­zą, po­dob­nie jak al­ko­holu i ty­toniu, za­ape­lo­wa­li ostat­nio na ła­mach ma­ga­zy­nu „Na­tu­re" na­ukow­cy z Uni­wer­sy­te­tu Ka­li­for­nia. Pod ko­niec 2011 r. fran­cu­ski par­la­ment prze­gło­so­wał wpro­wa­dze­nie po­dat­ku od cu­kru i sło­dzi­ków w na­po­jach bez­al­ko­ho­lo­wych. Da­nia na­to­miast opo­dat­ko­wa­ła nad­miar tłusz­czu w żyw­no­ści.