W tym ro­ku woj­sko wy­bie­rze i za 8 mld zł  za­kon­trak­tu­je 70 he­li­kop­te­rów wie­lo­za­da­nio­wych m.in. w wer­sji uży­wa­nej do zwal­cza­nia okrę­tów pod­wod­nych, po­szu­ki­waw­czo­-ra­tow­ni­czej i trans­por­to­wej. Prze­wi­du­je to je­den z czter­na­stu klu­czo­wych pro­gra­mów ope­ra­cyj­nych mo­der­ni­zu­ją­cych  pol­skie si­ły zbroj­ne do 2022 r.

Szyb­ciej, niż pla­no­wa­no

Ar­mia   przy­spie­szy wy­po­sa­ża­nie mo­bil­nych jed­no­stek lą­do­wych w śmi­głow­ce bo­jo­we,  któ­re za­stą­pią w bli­skiej  przy­szło­ści ro­syj­skie kon­struk­cje, czy­li la­ta­ją­ce czoł­gi Mi­-24. Wcze­śniej­sze za­po­wie­dzi in­for­mo­wa­ły o po­trze­bie za­mó­wie­nia 12 sztur­mo­wych he­li­kop­te­rów ( ta­kich jak  ame­ry­kań­skie Apa­che czy eu­ro­pej­ski Ti­ger). Ostat­nio co­raz czę­ściej mó­wi się o po­więk­sze­niu  ude­rze­nio­wej, śmi­głow­co­wej flo­ty na­wet o 30 ma­szyn, z ter­mi­nem do­sta­wy do 2022 ro­ku.

Pod­czas nie­daw­ne­go po­sie­dze­nia sej­mo­wej ko­mi­sji obro­ny na­ro­do­wej po­li­tycz­ni de­cy­den­ci in­for­mo­wa­li też o za­mia­rze pod­ję­cia przy­go­to­wań do uzy­ska­nia  kil­ku­dzie­się­ciu  bo­jo­wych sa­mo­lo­tów naj­now­szej, pią­tej ge­ne­ra­cji, ta­kich jak F­-35  fir­my Loc­khe­ed Mar­tin.

Plan eks­tra­za­ku­pów, któ­re po­zwo­li­ły ­na skok tech­no­lo­gicz­ny i ra­dy­kal­ną po­pra­wę ja­ko­ści uzbro­je­nia,  jest wy­ni­kiem  zmian sy­tu­acji geo­stra­te­gicz­nej pod wpły­wem kry­zy­su ukra­iń­skie­go – przy­znał we wto­rek pod­czas  spo­tka­nia z  pre­ze­sa­mi firm zbro­je­nio­wych w War­sza­wie  Cze­sław Mro­czek, wi­ce­mi­ni­ster obro­ny ds. mo­der­ni­za­cji sił zbroj­nych. Pod­czas Dni Prze­my­słu wi­ce­szef MON  po­twier­dził, że  nad­zwy­czaj­nych prze­ta­so­wań w przy­ję­tych w ze­szłym ro­ku 14 pro­gra­mach ope­ra­cyj­nych  rząd nie do­ko­na. Naj­waż­niej­sze ce­le mo­der­ni­za­cji zo­sta­ną utrzy­ma­ne. Cho­dzi o bu­do­wę  prze­ciw­lot­ni­czej i prze­ciw­ra­kie­to­wej tar­czy – sys­tem ma kosz­to­wać 26,4 mld zł, te­go­rocz­nym prio­ry­te­tem jest uru­cho­mie­nie po­stę­po­wa­nia prze­tar­go­we­go na po­zy­ska­nie ze­sta­wów ra­kie­to­wych śred­nie­go za­się­gu Wi­sła. Ko­lej­ne ce­le to zwięk­sze­nie mo­bil­no­ści sił zbroj­nych  m.in. po­przez za­kup śmi­głow­ców  i  roz­bu­do­wę sys­te­mów roz­po­zna­nia i in­for­ma­cji  nie­zbęd­nych na wszyst­kich po­zio­mach do­wo­dze­nia.

Ostat­nia szan­sa prze­my­słu

W cią­gu de­ka­dy pań­stwo prze­zna­czy na naj­waż­niej­sze pro­gra­my tech­nicz­nej mo­der­ni­za­cji ar­mii 91,5 mld zł – pla­nu­je rząd. Wśród mi­ni­strów pa­nu­je zgo­da, że na­le­ży utrzy­mać w naj­bliż­szych la­tach na­kła­dy na obro­nę na po­zio­mie 1,95 proc. PKB rocz­nie.

Do 2022 r. wy­dat­ki wzmac­nia­ją­ce woj­sko i po­ten­cjał obron­ny kra­ju ma­ją kosz­to­wać  ok.  137 mld zł – pod­kre­ślał pod­czas Dni Prze­my­słu gen. Lech Ma­jew­ski, naj­wyż­szy ran­gą do­wód­ca Sił Zbroj­nych RP.

Wi­ce­mi­ni­ster Mro­czek po­twier­dzał, że mo­der­ni­za­cja tech­nicz­na ma od­by­wać się z mak­sy­mal­nie du­żym udzia­łem kra­jo­we­go prze­my­słu obron­ne­go, a po­zy­ski­wa­niu uzbro­je­nia i wy­po­sa­że­nia z im­por­tu ma to­wa­rzy­szyć  „po­lo­ni­za­cja" pro­duk­cji i  spro­wa­dza­nie do kra­jo­wych firm no­wo­cze­snych tech­no­lo­gii.

MON zda­je so­bie spra­wę, że  pro­gram uno­wo­cze­śnie­nia ar­mii to – być mo­że ostat­nia – szan­sa na po­dźwi­gnię­cie prze­my­słu, in­no­wa­cje  i opusz­cze­nie skan­se­nu po­ra­dziec­kich tech­no­lo­gii.

Mro­czek za­pew­niał pre­ze­sów firm obron­nych, że jed­nym z kry­te­riów wy­bo­ru za­gra­nicz­ne­go do­staw­cy bę­dzie ofer­ta włą­cze­nia kra­jo­wych part­ne­rów. Ne­go­cja­to­rzy  otrzy­ma­li in­struk­cje, by wy­ko­rzy­sty­wać  praw­ne moż­li­wo­ści za­chę­ce­nia kon­cer­nów do po­lo­ni­za­cji kon­trak­to­wa­nych tech­no­lo­gii. Pro­gram mi­ni­mum: pol­ska zbro­je­niów­ka przej­mie od za­gra­nicz­nych do­staw­ców  ser­wis, na­pra­wy i tech­no­lo­gie umoż­li­wia­ją­ce udział w  mo­der­ni­za­cji.

Spór o prawa autorskie i dochody z produkcji

MON i firmy zbrojeniowe toczą spór o prawa własności intelektualnej  i związane z tym prawa majątkowe. Wojsko chce, by prawa autorskie przechodziły na własność państwa, jeśli  badania  były finansowane z budżetu. Przemysł nie może się pogodzić z perspektywą utraty dochodów, które mogłaby przejąć konkurencja wyłoniona w konkursie i produkująca sprzęt na podstawie przekazanej jej przez MON licencji. Takie kwestie pojawiły się m.in. przy programie Tytan dotyczącym indywidualnego żołnierskiego wyposażenia.