Wprowadzanie nowego asortymentu i produktu" – tak odpowiedziało 48 proc. ankietowanych przez „Rzeczpospolitą" przedsiębiorstw na pytanie o pozytywne zmiany będące skutkiem pandemii. Była to najczęściej wybierana odpowiedź. Na drugim miejscu znalazło się „wprowadzenie rozwiązań e-commerce" – 42 proc.

Dodatek „Rok w pandemii oczami przedsiębiorców"

Technologie na fali

Pandemia przyspieszyła cyfryzację. Beneficjentem jest sektor IT, który w tym roku na świecie urośnie do niemal 4 bln dol. Pandemia zwiększyła popyt na sprzęt, urządzenia do automatyzacji procesów, innowacyjne aplikacje, roboty i narzędzia wykorzystujące rozszerzoną i wirtualną rzeczywistość. Popularność zyskuje technologia druku 3D.

Firmy prześcigają się w oferowaniu nowatorskich rozwiązań, które pomagają zdalnie pracować, uczyć się i komunikować online. Bez nowych technologii trudno sobie wyobrazić telemedycynę, która stała się pierwszą linią frontu w kontaktach pacjenta z lekarzem.

Na nowe technologie warto spojrzeć szerzej, bo coraz częściej są one bazą, na której podmioty z innych branż budują swoje nowe produkty i usługi. Przykładem chmura, bez której trudno sobie dziś wyobrazić funkcjonowanie przedsiębiorstw.

Badanie „Rzeczpospolitej" potwierdza, że po wybuchu pandemii firmy IT ochoczo wprowadzały nowe usługi i produkty. Jeszcze chętniej robiły to przedsiębiorstwa działające w branży e-commerce. Wysoki odsetek odpowiedzi o wprowadzeniu nowych usług i asortymentu znajdziemy też w sektorze budowlanym, przemyśle i branży spożywczej.

Chodzi nie tylko o nowości produktowe, ale też procesowe. Zwiększenie wydajności, wzrost jakości finalnych produktów, optymalizacja zużycia energii, poprawa łańcucha dostaw, automatyzacja – to tylko przykłady korzyści . Paradoksalnie w wielu przedsiębiorstwach wybuch pandemii wymusił te inwestycje.

Są też jednak branże, które nowości wprowadzają już od lat, a pandemia tylko zintensyfikowała ten proces. Mowa m.in. o sektorze finansowym. Zwiększenie nakładów na technologie chmurowe, ewolucja centrów danych, digitalizacja obsługi klienta, wykorzystanie big data i sztucznej inteligencji – to przykłady inwestycji realizowanych przez przedsiębiorstwa z sektora finansowego. Nie bez powodu polskie banki są uważane w Europie za technologicznych prymusów.

Covidowe nowości

Osobną kategorią są produkty ukierunkowane bezpośrednio na walkę z pandemią. Na rynek trafiły nowe preparaty dezynfekujące i biobójcze, nowatorskie testy i „antywirusowe" tkaniny. Trwają badania nad polskim lekiem na Covid-19 bazującym na osoczu. Liderem projektu jest Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 w Lublinie SPZOZ. Członkiem konsorcjum i dostawcą immunoglobuliny anty-SARS-CoV-2 jest Biomed Lublin. Projekt jest realizowany i finansowany dzięki konkursowi Agencji Badań Medycznych.

Warto odnotować badania prowadzone nad tzw. Covid detector. To urządzenie firmy ML System służy do wykrywania koronawirusa w oddechu. Niedawno poinformowano o ocenie przydatności urządzenia – wnioski są pozytywne. Dawid Cycoń, prezes ML System, podkreśla, że udało się uzyskać wyniki przydatności klinicznej zgodne z rekomendacjami WHO. Trwają prace nad dopuszczeniem urządzenia do masowego stosowania w trybie profesjonalnym wykonywanym przez diagnostów, jak i do zakładów pracy, urzędów czy szkół.

Dużo do zrobienia

O nowościach i innowacjach produktowych firmy mówią dużo, jednak na hurraoptymizm zdecydowanie za wcześnie. W 2020 r. innowacje produktowe wprowadziło 23,7 proc. mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, a innowacje procesowe 18,8 proc. – wynika z raportu Pekao. Mogłoby się wydawać, że trudna sytuacja związana z pandemią spowoduje, że firmy w znacznie większym stopniu niż do tej pory będą dostosowywać się do nowych warunków poprzez wprowadzanie innowacji, ale w danych za 2020 r. nie widać przełomu. Czy zobaczymy go w przyszłości? Jest to mało prawdopodobne, bo plany wdrożenia innowacji produktowych i procesowych w trwającym roku ma odpowiednio tylko 28,2 proc. i 24 proc. firm z sektora MŚP.

W raporcie „European Innovation Scoreboard" publikowanym przez Komisję Europejską Polska znajduje się dopiero na 24. miejscu w Unii pod względem innowacyjności. Tylko Rumunia, Bułgaria i Chorwacja sklasyfikowane są na niższych pozycjach.

Optymizmem nie napawają też dane Eurostatu, z których wynika, że sztuczna inteligencja jest wykorzystywana przez zaledwie 4 proc. polskich przedsiębiorstw. Gorzej wypadają tylko cztery państwa: Łotwa, Słowenia, Węgry oraz Cypr.