fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Aplikacje/egzaminy

Kazusy dla zdających z prawa administracyjnego

Fotorzepa, Rafał Guz
Kandydaci na radców i adwokatów mogą wybrać: piszą na papierze lub własnym komputerze.

Egzamin zawodowy dla adwokatów i radców prawnych zaplanowano na trzy dni: od 11 do 13 marca. Ostatniego dnia zdający pisać będą egzamin z prawa administracyjnego i gospodarczego (dwa razy po cztery godziny). W najbliższy poniedziałek opublikujemy ostatnie przykładowe zadania na egzamin z prawa administracyjnego (źródło: wyd. C.H. Beck).

Sprawa do ponownego rozpatrzenia

1. Strona została w treści decyzji błędnie pouczona, że od danego rozstrzygnięcia służy odwołanie do organu II instancji, choć zgodnie z prawem służyło jej prawo zwrócenia się do tego samego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. O prawidłowym trybie pouczono stronę odrębnym pismem dopiero po dwóch miesiącach. Kiedy rozpoczął się bieg terminu do zwrócenia się o ponowne rozpatrzenie sprawy?

Źródła prawa

Art. 58 k.p.a.

§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Art. 112 k.p.a.

Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do pouczenia.

Art. 127 k.p.a.

§ 1. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

§ 2. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

§ 3. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

§ 4. (uchylony).

Orzecznictwo

- Wyrok NSA z 21 grudnia 2005 r. (sygn. I OSK 271/05, OSP 2008, nr 6, poz. 66)

Fakt mylnego pouczenia strony o trybie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (podobnie jak  o trybie i terminie wniesienia odwołania czy zażalenia) nie wpływa na bieg terminu do wniesienia tego środka, lecz może stanowić podstawę przywrócenia terminu.

Od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji

- Zob. również: wyrok NSA z 27 lutego 2013 r. (sygn. I OSK 1304/12, Legalis).

ODPOWIEDŹ

Błędne pouczenie nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia właściwego środka prawnego. Może się ono jednak stać podstawą wniosku o przywrócenie terminu do złożenia właściwego środka. Bieg terminu na złożenie właściwego środka, tzn. żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ, rozpoczął się od daty doręczenia decyzji z błędnym pouczeniem. W razie niedochowania tego terminu można złożyć wniosek o jego przywrócenie.

Skutki błędnego wysłania decyzji

2. Decyzja została wysłana do jednej ze stron na błędny adres i w następstwie uznano ją za doręczoną, a – w konsekwencji – za ostateczną. Strona, dowiedziawszy się w inny sposób o treści rozstrzygnięcia, złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Czy postąpiła prawidłowo? Odpowiedź proszę uzasadnić.

Źródła prawa

Art. 16 k.p.a.

§ 1. Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

§ 2. Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.

Art. 58 k.p.a.

§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Art. 129 k.p.a.

§ 1. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.

§ 2. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.

§ 3. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania.

Art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

§ 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...)

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (...).

Orzecznictwo

- Wyrok NSA z 10 października 2006 r. (sygn. II OSK 1209/05, niepubl.)

Ustanowiony w art. 129 § 2 k.p.a. prekluzyjny termin do wniesienia odwołania nie może dotyczyć  stron, które nie brały udziału w postępowaniu przed pierwszą instancją i którym decyzja w tym postępowaniu nie została doręczona.

- Wyrok WSA w Olsztynie z 10 maja 2011 r. (sygn. II SA/Ol 30/11, Legalis)

Osoba, która pomimo posiadania interesu prawnego nie brała udziału w postępowaniu, zachowuje termin do wniesienia środka zaskarżenia w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Oznacza to, że ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania dla osób, które nie brały udziału w postępowaniu, jest taki sam jak termin do złożenia odwołania dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję.

- Wyrok NSA z 11 lutego 2009 r. (sygn. I OSK 351/08, niepubl.)

Fakt, że istnieje przesłanka dla wznowienia postępowania administracyjnego, nie wyklucza zastosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. i nie zwalnia sądu z obowiązku dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji.

ODPOWIEDŹ

Postępowanie strony było nieprawidłowe. Powinna była ona ubiegać się o wznowienie postępowania, ewentualnie – o stwierdzenie nieważności decyzji.

Bezczynność kolegium

3. Strona wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji wydanej w I instancji przez jednostkę samorządu terytorialnego. SKO  mimo upływu kilku miesięcy  nie ustosunkowało się w żaden sposób do tego odwołania. Czy przepisy k.p.a. przewidują dla takiej sytuacji sposób, w jaki strona może przeciwdziałać dalszej bezczynności SKO?

Źródła prawa

Art. 17 k.p.a.

Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są:

1) w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej,

Błędne pouczenie nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia właściwego środka prawnego

2) w stosunku do wojewodów – właściwi w sprawie ministrowie,

3) w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 – odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku – organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością,

4) w stosunku do organów organizacji społecznych – odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku – organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.

Art. 37 k.p.a.

§ 1. Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

§ 2. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Art. 52 p.p.s.a.

§ 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, rzecznik praw obywatelskich lub rzecznik praw dziecka.

§ 2. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.

§ 3. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa.

§ 4. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania.

Orzecznictwo

- Postanowienie NSA z 6 lipca 2006 r. (sygn. I OSK 480/06, niepubl.)

1. Art. 37 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Gdy jednak w bezczynności pozostaje samorządowe kolegium odwoławcze lub minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., tryb przewidziany w ww. art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania. Nad tymi organami bowiem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia.

2. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, pod warunkiem że, jak stanowi art. 52 § 1 ustawy, środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Art. 37 § 1 k.p.a. przewiduje taki środek zaskarżenia w razie bezczynności organu, ale tylko  gdy nad organem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. W stosunku do samorządowych kolegiów odwoławczych kodeks  takiego nie przewiduje.

3. Jeżeli nie są przewidziane środki zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, bądź bezczynności organu w tych sprawach  można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Tryb ten jednak ma zastosowanie tylko w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy, to znaczy, gdy chodzi o inne niż wymienione w pkt 1–3 (tego artykułu) akty lub czynności administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie dotyczy to skarg na decyzje administracyjne lub bezczynność w wydaniu takiej decyzji.

ODPOWIEDŹ

Co prawda kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje organu wyższego stopnia nad samorządowym kolegium odwoławczym (podobnie jak i nad ministrem), jednak w postępowaniu administracyjnym strona może wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa.

W poniedziałek ostatnie kazusy z prawa administracyjnego

Podstawa na ostatni dzień pisania

- „Egzaminy prawnicze Ministerstwa Sprawiedliwości", tom 2, 3 i 4,  Warszawa, C.H. Beck.

- „Kodeks postępowania administracyjnego. Orzecznictwo Aplikanta",  2. wyd., Warszawa, C.H. Beck.

- J. Rychlik, „Prawo administracyjne materialne. Orzecznictwo", Warszawa, C.H. Beck.

- M. Rojewski, A. Suwałko-Karetko, „Kodeks postępowania administracyjnego. Orzecznictwo", 3. Wyd., Warszawa, C.H. Beck.

- K. Majczyk, „Sporządzenie skargi i skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwzględnieniem spraw podatkowych. Komentarz praktyczny z orzecznictwem. Wzory pism procesowych i kazusy", Warszawa, C.H. Beck.

- R. Hauser, W. Piątek, A. Skoczylas, „Środki zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym wraz z wzorami pism procesowych", Warszawa, C.H. Beck.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA