Nowo odkryte budynki znajdują się tuż pod powierzchnią, na terenie wykopalisk na północ od głównej chronionej strefy archeologicznej Göbekli Tepe – poinformował prof. Necmi Karul, koordynator projektu Tas Tepeler i kierownik wykopalisk w Göbekli Tepe, cytowany przez Türkiye Today.

Prace na nowym obszarze rozpoczęły się w tym sezonie w ramach projektu Ministerstwa Kultury i Turystyki „Dziedzictwo dla Przyszłości”. Jednocześnie w innych częściach stanowiska w prowincji Şanlıurfa także trwają prace wykopaliskowe i konserwatorskie. Göbekli Tepe jest wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Nowy obszar wykopalisk w Göbekli Tepe

Karul powiedział, że rosnące wcześniej na tym obszarze drzewa oliwne zostały przeniesione w inne miejsce, co umożliwiło objęcie badaniami archeologicznymi około 1500 metrów kwadratowych terenu.

Czytaj więcej

Co jedli ludzie 12 000 lat temu? Karahan Tepe ujawnia dietę z początków neolitu

Zespół rozpoczął wykopaliska od jednego krańca obszaru i przesuwał się na północ. Wkrótce zaczęły pojawiać się prostokątne konstrukcje związane z drugą fazą osadnictwa w Göbekli Tepe.

Ponieważ pozostałości znajdowały się bezpośrednio pod powierzchnią, archeolodzy mogli szybko uzyskać wstępny obraz planu budynków i sposobu ich rozmieszczenia w obrębie osady. W niektórych miejscach wykopaliska stosunkowo szybko dotarły również do poziomu gruntu.

Karul wyjaśnił, że obszar był narażony na erozję, przez co górne partie murów zostały z czasem starte. Wykopaliska wykazały również, że drzewa oliwne nie spowodowały znacznych uszkodzeń pozostałości archeologicznych.

„W tym roku planujemy usunąć warstwę powierzchniową na całym obszarze i odsłonić pozostałości konstrukcji znajdujące się bezpośrednio pod nią” – powiedział Karul.

Prostokątne budynki mogły być domami

Podobne prostokątne konstrukcje odkryto wcześniej na obszarze znanym jako GT1. Karul powiedział, że nowo odkryte budynki mają niektóre z ich cech.

Pierwsze obserwacje sugerują, że tradycja stosowania stojących kamiennych filarów osłabła w tych konstrukcjach i wewnątrz budynków pojawia się ich mniej. Ich układ wewnętrzny wydaje się również bardziej odpowiadać funkcji mieszkalnej.

Czytaj więcej

Turcja. Susza odsłania skarby sprzed 11 tysięcy lat

Karul podkreślił jednak, że przeznaczenia budynków nie można określić wyłącznie na podstawie ich ścian. Więcej informacji powinny dostarczyć próbki gleby pobrane z wnętrza konstrukcji, szczególnie z poziomu podłóg. Pozwolą one lepiej ustalić, w jaki sposób wykorzystywano te przestrzenie.

„Nasze pierwsze wrażenie jest takie, że służyły one jako domy mieszkalne” – powiedział.

Göbekli Tepe było nie tylko miejscem rytuałów

Karul zauważył, że wcześniejsze wykopaliska w Göbekli Tepe ujawniły już domy znajdujące się obok budynków publicznych.

Jego zdaniem współistnienie budynków mieszkalnych i publicznych wskazuje, że Göbekli Tepe nie było wyłącznie miejscem związanym z działalnością wspólnotową lub rytualną, lecz także osadą, w której mieszkali ludzie. Podobne wzorce osadnictwa zidentyfikowano również na innych stanowiskach badanych w ramach projektu Tas Tepeler.

Czytaj więcej

Twarz sprzed dwunastu tysięcy lat. Nowy rozdział w archeologii

Wokół nowego obszaru wykopalisk zaprojektowano kładkę, dzięki której zwiedzający mogą śledzić postęp prac i oglądać nowo odkryte pozostałości z bliska.