W najbliższą sobotę rozpoczną się egzaminy wstępne na aplikacje adwokacką, radcowską, notarialną i komorniczą. Warunkiem przystąpienia jest ukończenie studiów prawniczych w Polsce i uzyskanie tytułu magistra albo ukończenie zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Polsce.
Najwięcej chętnych na aplikację radcowską
Ministerstwo Sprawiedliwości, które organizuje egzaminy, podaje, że w tym roku dopuszczono 5782 kandydatów. Najwięcej, bo 3131 na aplikację radcowską, z kolei o miejsce na adwokackiej ubiega się 2062 osoby, notarialnej – 492, a komorniczej – 97. Jak informuje resort w odpowiedzi na pytania „Rzeczpospolitej” w Warszawie do egzaminów dopuszczono 1911 kandydatów, w Krakowie – 589, w Poznaniu – 541, we Wrocławiu – 454, a w Gdańsku – 445. Dla porównania w 2025 r. do egzaminów w całym kraju przystąpiło 5317 osób, a zdało je 3658, czyli 68,8 proc. kandydatów. Wstępne wyniki tegorocznych egzaminów będą znane na początku przyszłego tygodnia.
– Popularność aplikacji radcowskiej bierze się z tego, że przygotowuje ona najlepiej do współczesnych realiów wykonywania zawodu. Od przyszłego roku w programie mocniej stawiamy na nowe technologie, w tym AI, ale też na naukę krytycznego myślenia, analizę i selekcję informacji i umiejętności miękkie – retorykę, erystykę, relacje z klientem i radzenie sobie ze stresem – mówi „Rz” wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych mec. Bartosz Opaliński. – Prawnik, który nie będzie świadomie korzystał z nowych technologii, będzie miał mniejsze szanse na rynku – podkreśla.
Czytaj więcej
Prawo pozostaje jednym z najważniejszych i najstabilniejszych kierunków w naukach społecznych – wynika z najnowszego raportu o studiach prawniczych...
Po jednej minucie na każde ze 150 pytań
O wyniku zdecyduje test obejmujący szeroki przekrój z obszaru prawa – 150 pytań jednokrotnego wyboru, na które przewidziano 150 minut. Aby otrzymać pozytywny wynik, kandydaci muszą udzielić prawidłowych odpowiedzi na co najmniej 100 pytań. W przypadku aplikacji adwokackiej i radcowskiej tegoroczny wykaz obejmuje 52 akty prawne – m.in. z prawa karnego, cywilnego, pracy, administracyjnego i gospodarczego. W ubiegłorocznym teście pytano np. o maksymalną liczbę obrońców, których może mieć oskarżony czy o wymaganą formę umowy dotyczącej podziału spadku obejmującego przedsiębiorstwo.
Spór o skład komisji adwokackich
Tegoroczne egzaminy przeprowadzi 49 komisji z siedzibami w 18 miastach: 16 do spraw aplikacji adwokackiej, 24 – radcowskiej, 6 – notarialnej i 3 – komorniczej. W ich skład wchodzą m.in. sędziowie wskazani przez ministra sprawiedliwości, przedstawiciele samorządów i przedstawiciel środowiska akademickiego. W komisjach adwokackich i radcowskich zasiada również prokurator.
Czytaj więcej
Dziekani publicznych uniwersyteckich wydziałów prawa protestują przeciw usunięciu przedstawiciela nauki z komisji egzaminacyjnej na aplikację adwok...
Wokół składu komisji adwokackiej toczył się w ostatnich miesiącach spór podczas prac nad nowelizacją, której celem jest całościowa reforma adwokatury. Zgodnie z uchwalonymi przepisami, jej skład ma zostać zmniejszony z siedmiu do pięciu osób – trzech sędziów wskazanych przez ministra sprawiedliwości i dwóch przedstawicieli NRA. Oznacza to rezygnację z udziału przedstawiciela nauki i prokuratora.
NRA argumentowała, że komisja jedynie przeprowadza test i ustala wynik według jednolitego klucza, dlatego mniejszy skład nie powinien wpływać na poziom egzaminu. Przeciw usunięciu przedstawiciela nauki wystąpili dziekani pięciu publicznych wydziałów prawa, wskazując m.in. na utratę niezależnego głosu w komisji, a dodatkowo ich stanowisko podzieliło Ministerstwo Sprawiedliwości.
Prezes NRA Przemysław Rosati w rozmowie z „Rz” przekonywał jednak, że charakter pracy komisji jest techniczny.
– Kandydat rozwiązuje test, a zadania komisji sprowadzają się do wydania arkuszy, nadzorowania przebiegu egzaminu, zebrania prac, sprawdzenia odpowiedzi według gotowego wzorca i ogłoszenia wyników. Nie ma tu pytań ustnych ani uznaniowej oceny kandydata, dlatego mam poważne wątpliwości, czy do wykonywania czynności o charakterze w istocie technicznym konieczna jest obecność np. profesora prawa – zwrócił uwagę Rosati.
Senat chciał zachować przedstawiciela nauki w pięcioosobowej komisji, ale Sejm odrzucił tę poprawkę. Nowelizacja czeka obecnie na podpis prezydenta, więc nowe rozwiązania nie dotyczą sobotniego egzaminu. Uchwalona ustawa przewiduje też, że komisja kwalifikacyjna będzie działać przy każdej z 24 okręgowych rad adwokackich, zamiast obejmować obszar jednej lub kilku izb.
Szkolenie zacznie się od stycznia
Sobotni test jest dopiero początkiem przygotowania do zawodu – po jego zdaniu zaczyna się właściwe szkolenie na aplikacji. Aplikacje adwokacka i radcowska rozpoczynają się 1 stycznia i trwają po trzy lata. Mają przygotować m.in. do zastępstwa procesowego oraz sporządzania pism, umów i opinii prawnych. Aplikacja notarialna trwa trzy lata i sześć miesięcy, a komornicza – dwa lata.
Czytaj więcej
Od 2027 r. aplikacja radcowska będzie obejmować mniej godzin zajęć, więcej nauki o nowych technologiach i AI, możliwość specjalizacji oraz bardziej...
Nowy model szkolenia jako pierwsi poznają kandydaci, którzy zdadzą egzamin radcowski i rozpoczną aplikację 1 stycznia 2027 r. Krajowa Rada Radców Prawnych zmniejszyła minimalny wymiar zajęć z 240 do 210 godzin rocznie, a jednocześnie wprowadziła m.in. zagadnienia nowych technologii i sztucznej inteligencji, krytyczne myślenie, możliwość specjalizacji, e-learning i zajęcia hybrydowe oraz bardziej elastyczne zasady współpracy z patronem. – Oprócz rzetelnej wiedzy prawniczej coraz większego znaczenia nabierają kompetencje technologiczne. Nie traktujemy AI jako zagrożenia dla zawodu, ale jako narzędzie, z którego należy korzystać świadomie i odpowiedzialnie – podkreślał prezes KRRP Włodzimierz Chróścik.
Zmiany przygotowuje również adwokatura. Podczas niedawnego posiedzenia NRA w Szczecinie przedstawiono rekomendacje dotyczące programu szkolenia, ale nowego programu jeszcze nie przyjęto. W październiku we wszystkich izbach mają zostać przeprowadzone ankiety wśród aplikantów, a własną ankietę otrzymają też studenci prawa. Komisja Aplikacji Adwokackiej przy NRA i Ogólnopolski Samorząd Aplikantów Adwokackich mają przygotować projekt zmian ramowego programu szkolenia. Osoby zdające w sobotę mogą więc rozpocząć aplikację już w czasie przebudowy jej programu.
