VAT w Unii ma być ulepszony

Komisja Europejska chce w ramach reformy systemu VAT ułatwić też życie małym i średnim przedsiębiorstwom. Zgodnie z obowiązującymi przepisami państwa członkowskie mogą zwolnić sprzedaż małych przedsiębiorstw z podatku VAT, pod warunkiem że ich roczne obroty nie przekraczają określonej kwoty, która różni się w zależności od kraju. Zwolnienia te są dostępne tylko dla krajowych podmiotów, znikają wraz z przekroczeniem granicy.

Komisja proponuje wprowadzenie jednego unijnego limitu 100 tys. euro rocznych obrotów – przedsiębiorstwa prowadzące biznes na niższym pułapie obrotów w różnych krajach Unii Europejskiej byłyby zwolnione z VAT.

Ponadto chce wprowadzenia progu dochodów w wysokości 2 mln euro, poniżej którego małe przedsiębiorstwa korzystałyby ze środków upraszczających (takich jak łatwiejsze rejestracja do celów VAT, obowiązki związane z fakturowaniem i prowadzeniem rejestrów), niezależnie od tego, czy byłyby zwolnione z VAT.

Wreszcie chce, aby małe przedsiębiorstwa zwolnione z VAT nie miały obowiązków dotyczących identyfikacji, fakturowania, rachunkowości i deklaracji podatkowych.

Równe zasady

Bruksela zaproponowała w czwartek wprowadzenie swobody w ustalaniu obniżonych stawek VAT na wybrane przez państwa usługi i produkty. To zmiana, które spowoduje wprowadzenie równych zasad dla wszystkich, bo obecnie możliwość stosowania obniżonych stawek była głównie funkcją okresu przebywania w UE.

Jeśli państwo członkowskie chciało zastosować obniżoną stawkę VAT na produkt, który cieszył się taką ulgą w innym państwie UE, to nie mogło tego zrobić. Bo jakakolwiek zmiana wymagałaby jednomyślności 28 krajów. Temat był tak politycznie wrażliwy, że pojawił się nawet w czasie negocjacji z Wielką Brytanią na temat oferty, która miałaby ją skłonić do pozostania w UE. Chodziło o możliwość stosowania niższego niż 5 proc. podatku na tampony higieniczne.

Państwa, które należały do Unii przed okresem lat 90. mogły zachować stare obniżone stawki VAT. Komisja przyznaje jednak, że ta zmiana jest możliwa, bo dzieje się w znacznie szerszym kontekście wielkiej reformy VAT.

W październiku KE zaproponowała odwrócenie zasad płacenia VAT w obrocie ponadgranicznym. O ile obecnie sprzedawca odzyskuje VAT w swoim kraju, a końcowy nabywca płaci go w kraju docelowym, to w nowym systemie sprzedawca miałby zapłacić VAT w swoim kraju, według stawki kraju docelowego, a administracja jego kraju przekazałaby daninę fiskusowi w kraju nabywcy.

Biznes na podatkowej karuzeli

To ma wyeliminować nadużycia związane z tzw. karuzelą VAT-owską, których skala szacowana jest na 50 mld euro rocznie. Polska jest jednym z krajów UE, gdzie tzw. luka VAT (VAT utracony w stosunku do całości zobowiązań z tytułu tego podatku) jest najwyższa. Część tej luki, niemożliwą do oszacowania na poziomie poszczególnych krajów, stanowią właśnie oszustwa wynikające z rozliczeń między krajami UE.

Jeśli to się zmieni, to wtedy więcej zróżnicowanych stawek nie będzie stwarzało zagrożenia nadużyć. Skoro tak, to Komisja mogła zmienić podejście.

O ile przez lata próbowała wyrównać szanse państw UE w stosowaniu VAT, proponując ograniczanie stawek obniżonych, o tyle teraz może zwiększyć swobodę w ich stosowaniu.