Nowe badanie, które zastąpiło tradycyjną cytologię, cieszy się rosnącym zainteresowaniem pacjentek. Jak podaje NFZ, tylko w I półroczu 2026 r. wykonano ponad 412 tys. testów HPV HR. Z programu skorzystało 14,65 proc. uprawnionych kobiet.
Nowy standard badań przesiewowych. Czym test HPV HR różni się od cytologii?
Od 1 sierpnia 2026 r. podstawowym badaniem profilaktycznym finansowanym przez NFZ w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy stał się test molekularny HPV HR. Badania są skierowane do kobiet w wieku od 25 do 64 lat. Materiał do testu HPV HR pobierany jest w taki sam sposób jak do cytologii. Nowa metoda ma trzy główne zalety:
- Znacznie wyższa czułość i wcześniejsza diagnoza – test jest bardziej dokładny od tradycyjnej cytologii, potrafi wykryć materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego jeszcze zanim niepokojące zmiany zanim staną się złośliwe;
- Dwa badania z jednego wymazu – w przypadku wykrycia obecności wirusa w teście HPV HR pacjentka nie musi ponownie udawać się do gabinetu na kolejną wizytę. Z tej samej pobranej próbki wykonywana jest cytologia płynna (LBC);
- Mniejsza częstotliwość badań przy wyniku ujemnym – jeśli test nie wykryje wirusa i przy braku dodatkowych czynników ryzyka badanie powtarza się raz na 5 lat zamiast dotychczasowych 3 lat przy tradycyjnej cytologii.
Jeśli będzie to uzasadnione, lekarz może zlecić wykonanie badania częściej – raz na 3 lata lub nawet raz na 12 miesięcy. Jeżeli test HPV HR wykaże obecność wirusa, ale wynik cytologii płynnej będzie prawidłowy, lekarz zaleci ponowne badanie profilaktyczne po upływie roku. Jeśli jednak w wyniku badania zostaną stwierdzone zmiany, ginekolog skieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę.
Badania przeprowadzone przez naukowców z Narodowego Instytutu Onkologii potwierdziły blisko dwukrotnie wyższą skuteczność testów HPV HR w wykrywaniu stanów przedrakowych szyjki macicy w porównaniu z cytologią.
Czytaj więcej
Od stycznia 2027 r. oddziały położnicze, które nie osiągają 700 porodów rocznie, ale są kluczowe ze względu na dostępność geograficzną, otrzymają s...
Jak zapisać się na bezpłatne badanie? Instrukcja krok po kroku
Test można wykonać w poradniach ginekologiczno-położniczych, a także w niektórych przychodniach POZ, w których wymazy pobierają odpowiednio przeszkolone położne. Na bezpłatne badanie przesiewowe nie jest potrzebne skierowanie od lekarza. Wizytę można zarejestrować na trzy sposoby.
Rejestracja przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) – dostępne przez przeglądarkę internetową:
- Należy zalogować się na swoje Internetowe Konto Pacjenta (pacjent.gov.pl),
- Przejść do zakładki „E-rejestracja” > „Umawianie wizyty” > „Umów badanie profilaktyczne”,
- Wskazać kategorię: Profilaktyka raka szyjki macicy,
- Wskazać preferowany termin, godziny i miejsce,
- Wybrać dogodny termin z listy i zatwierdzić rezerwację.
Rejestracja w aplikacji mojeIKP na smartfonie:
-
Należy otworzyć aplikację mojeIKP na telefonie i zalogować się,
- W sekcji „zdrowia” kliknąć kafel „Rejestracja na wizytę”, a następnie „Umów wizyty lub badania”,
- Wskazać rodzaj badania, lokalizację i termin,
- Wybrać termin i zatwierdzić wybór.
Kontakt bezpośredni z placówką lub infolinią NFZ:
- Poradnia – należy umówić się do wybranej poradni ginekologicznej lub zapytać w swojej przychodni POZ, czy położna na miejscu pobiera wymazy w ramach programu,
- Infolinia NFZ – pod bezpłatnym numerem 800 190 590 konsultant wskaże najbliższą placówkę realizującą program i wolne terminy,
- Wyszukiwarka „Gdzie się leczyć” – z listy programów profilaktycznych na NFZ należy wybrać opcję „Profilaktyka raka szyjki macicy” i wskazać swoje województwo, by sprawdzić listę placówek.
Czytaj więcej
Rzecznik Praw Obywatelskich po raz kolejny interweniował w sprawie dodatkowej opłaty, której NFZ żąda od Ukraińców za leczenie w Polsce. Ci, którzy...
