Artyści zarabiają coraz więcej. Głównie dzięki cyfrowej sztuce

Aktorzy, muzycy i inni twórcy wyszli z pandemicznej zapaści. Pomógł w tym internet. Po raz pierwszy w historii większe wpływy wygenerowali z obszaru cyfrowego niż z występów na żywo czy radia i telewizji – wynika z najnowszego raportu CISAC, który „Rzeczpospolita” publikuje jako pierwsza.

Publikacja: 27.10.2023 03:00

Artyści mogą już zapomnieć o latach kryzysu wywołanych pandemią.

Artyści mogą już zapomnieć o latach kryzysu wywołanych pandemią.

Foto: Adobe Stock

Międzynarodowa Konfederacja Związków Autorów i Kompozytorów (CISAC), zrzeszająca ponad 5 milionów twórców działających w branżach muzycznej, audiowizualnej, sztuki, literatury i teatru, wyliczyła, że globalna suma zysków artystów ze źródeł cyfrowych sięgnęła w ub.r. rekordowego pułapu 4,2 mld euro. Wydarzenia na żywo i wpływy ze sprzedaży egzemplarzy dzieł artystów, a także radio i telewizję przyniosły „zaledwie” 4 mld euro. To sytuacja bez precedensu, gdy obszar „digital” przebił tradycyjne formaty.

Co ciekawe, o ile technologie cyfrowe stały się dla branży impulsem do wyjścia z covidowego dołka, o tyle jednocześnie są one dziś potężnym zagrożeniem. Dotyczy to przede wszystkim sztucznej inteligencji, która budzi popłoch wśród aktorów, muzyków, scenarzystów czy pisarzy.

Covidowy kryzys minął

Artyści mogą już zapomnieć o latach kryzysu wywołanych pandemią. Ich zarobki w minionym roku skoczyły średnio o ponad 26 proc. – dowiedziała się „Rzeczpospolita”. Z raportu CISAC, który publikujemy jako pierwsi, wynika, iż w przypadku Polski zarobki te sięgnęły 121 mln euro, co oznacza wzrost rok do roku o 25 proc., przy czym owa dynamika wpływów w branży muzycznej była jeszcze wyższa (przebiła 30 proc.). Eksperci podają, że motorem napędowym było oczywiście zniesienie covidowych ograniczeń i możliwość powrotu na scenę oraz występy przed publicznością. Jak wylicza stowarzyszenie, rok do roku zwiększyło to wpływy artystów aż o 70 proc. Ponadto po raz pierwszy od pandemicznego załamania rynku wynagrodzenia autorskie ponownie przekroczyły wartość 10 mld euro (w latach 2019–2020 globalnie odnotowano 11-proc. spadek wpływów z tantiem).

Czytaj więcej

Czołowy chiński malarz z rekordową karą. Od lat kopiował obrazy artysty z Belgii

Jednak poprawa kondycji branży to w ogromnym stopniu zasługa potężnego wzrostu wpływów z działalności internetowej. Aktywność cyfrowa aktorów, muzyków i pozostałych twórców sprawiła, że obszar „digital” w ich gażach skoczył rok do roku aż o jedną trzecią. Globalnie jeszcze w 2018 r. cyfrowa twórczość generowała 1,64 mld euro wpływów, w ub.r. było to już 2,5 razy więcej. Szczególnie wyraźnie sektor online dał o sobie znać w przypadku muzyki – analitycy CISAC zauważają, iż znaczenie streamingu cyfrowego wyraźnie wzrosło. „Zwiększona wartość inkasa z internetu to efekt stałego wzrostu przychodów ze streamingu i z serwisów subskrypcyjnych” – czytamy w raporcie.

CISAC wskazuje ponadto, że trzy czwarte wzrostu zysków w regionie europejskim zostało wygenerowane w sześciu krajach, przy czym Francja, największy europejski rynek, odnotowała wzrost o niemal 36 proc. Nasz kraj, obok Austrii, Belgii, Holandii oraz Portugalii i Szwecji, znalazł się w tzw. grupie pościgowej, która odnotowała ponad 20-proc. zwyżki.

AI zagrożeniem dla honorariów

Rodzime Stowarzyszenie Autorów ZAiKS potwierdza, że 2022 r. okazał się dla branży wyjątkowo korzystny. – Był on rekordowy pod względem rozliczonych wynagrodzeń autorskich – tłumaczy nam Miłosz Bembinow, prezes ZAiKS.

Wpływy z treści udostępnianych w sieci wzrosły o przeszło 80 proc. Ale Bembinow zwraca uwagę, że nowe technologie paradoksalnie nie tylko napędzają branżę, lecz mogą też stanowić dla niej zagrożenie. – Organizacje zbiorowego zarządzania są dla twórców gwarantem uczciwych warunków pracy, zwłaszcza w kontekście rozwoju takich technologii jak sztuczna inteligencja – podkreśla.

To właśnie AI, wykorzystywana do pisania filmowych skryptów czy generowania cyfrowych aktorów, doprowadziła do potężnych protestów w Hollywood. Scenarzyści i aktorzy boją się, że algorytmy odbiorą im pracę, a w najlepszym wypadku spowodują spadek zarobków. Björn Ulvaeus, przewodniczący CISAC, takie obawy uważa za uzasadnione. – Sztuczna inteligencja to niezwykle ważna kwestia, która wymaga pilnych działań. Być może nie wpłynie ona na linie wykresów honorariów twórców jeszcze w 2023 r., ale będzie to miało miejsce w kolejnych latach – przekonuje.

Jego zdaniem już dziś twórcy powinni usiąść przy stole z firmami technologicznymi oraz decydentami na najwyższym szczeblu i przekazać swoją wizję. – Musimy działać teraz – zaznacza Ulvaeus.

Inflacyjne spowolnienie

Polski sektor rozrywki i mediów nie będzie mógł jednak bieżącego roku zaliczyć do udanych. Tak przynajmniej twierdzą eksperci PwC Polska. Z najnowszego raportu „Global Entertainment & Media Outlook 2023–2027” wynika, że wartość tego rynku przekroczy 48 mld zł. Aż za 25 proc. tej sumy odpowiadają przychody z rynku tradycyjnej telewizji (12 mld zł), które wyprzedziły dochody z dostępu do internetu. Przychody trzeciego co do wielkości sektora, telekomunikacji, to 6,3 mld zł. PwC wylicza, iż średnia stopa wzrostu przychodów polskiej branży rozrywki i mediów wyniesie niemal 5 proc. w skali roku (gdy globalnie będzie to 4 proc.), a kin blisko 11 proc.

– Na rynku widać zmieniające się preferencje użytkowników oraz wpływ inflacji na wydatki w sektorze mediów i rozrywki. W 2023 r. przychody na świecie wzrosną w stosunku do roku ubiegłego o 4,5 proc. Przyczyn spowolnienia wzrostu jest wiele, a wśród kluczowych – obciążenie konsumentów skutkami inflacji, wciąż odczuwalne skutki pandemii czy też niepewność związana z niestabilną sytuacją geopolityczną – komentuje Marcin Sidelnik, partner PwC Polska.

Międzynarodowa Konfederacja Związków Autorów i Kompozytorów (CISAC), zrzeszająca ponad 5 milionów twórców działających w branżach muzycznej, audiowizualnej, sztuki, literatury i teatru, wyliczyła, że globalna suma zysków artystów ze źródeł cyfrowych sięgnęła w ub.r. rekordowego pułapu 4,2 mld euro. Wydarzenia na żywo i wpływy ze sprzedaży egzemplarzy dzieł artystów, a także radio i telewizję przyniosły „zaledwie” 4 mld euro. To sytuacja bez precedensu, gdy obszar „digital” przebił tradycyjne formaty.

Pozostało 90% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Wynagrodzenia
Amerykanie mają dosyć wysokich wynagrodzeń dla CEO firm
Wynagrodzenia
Płaca minimalna uskładana jak puzzle. Pracodawcy wiedzą jak obejśc przepisy
Wynagrodzenia
Odprawa tysiąc razy wyższa od zarobków? Nowy prezydent: Dość tego!
Wynagrodzenia
Burza wokół pomysłów na płacę minimalną. Resort tonuje emocje
Materiał Promocyjny
Jaki jest proces tworzenia banku cyfrowego i jakie czynniki są kluczowe dla jego sukcesu?
Wynagrodzenia
Płaca minimalna po nowemu. MRPiPS pracuje nad wdrożeniem dyrektywy UE
Wynagrodzenia
Premie i nagrody zaburzyły dane o średniej płacy. Kto dostał najwięcej?