Materiał powstał we współpracy z ISW

Europejski Kongres Samorządów to doroczne spotkanie liderów samorządów, przedstawicieli elit regionalnych, członków administracji państwowej, organizacji pozarządowych oraz biznesu, nauki i kultury. Organizatorzy, namawiając do udziału w tym wydarzeniu, kuszą największą liczbą samorządowców z Polski i zagranicy, łatwością nawiązywania ważnych kontaktów, licznymi ważnymi i ciekawymi dyskusjami i prezentacjami, a także dużą różnorodnością wydarzeń kulturalnych i towarzyskich.

Długa lista tematów do dyskusji

XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach rozpocznie się 2 marca w samo południe. – Jest to największe i najważniejsze wydarzenie samorządowe w 2026 roku w Polsce, stanowiące przestrzeń wymiany dobrych praktyk oraz budowania i pogłębiania współpracy między samorządami. Kongres co roku tworzy przestrzeń, w której lokalny wymiar samorządności spotyka się z europejskimi trendami rozwoju i współpracy – przekonują organizatorzy EKS.

Tegoroczny kongres odbędzie się pod hasłem: „Samorząd w czasach niepewności – lokalne odpowiedzi na globalne wyzwania”. Jego organizatorzy tłumaczą, że dzięki bliskości mieszkańców władze lokalne szybciej rozpoznają realne potrzeby swoich społeczności. Pozwala to wdrażać elastyczne i skuteczne rozwiązania tam, gdzie działania centralne mogą być opóźnione. To ważne, bo globalne wyzwania wymagają lokalnych strategii opartych na współpracy i innowacjach, a samorządy odgrywają kluczową rolę w ich realizacji.

– Dlaczego warto w tym roku przyjechać do Mikołajek? – pytamy Zygmunta Berdychowskiego, przewodniczącego Rady Programowej Europejskiego Kongresu Samorządów. – To, że żyjemy w czasach, kiedy kończy się pewna epoka, a zaczyna zupełnie inna, jest oczywiste dla większości obserwatorów życia publicznego, politycznego, społecznego, gospodarczego. W takich chwilach, w czasach niepewności, warto rozmawiać o tym, co się dzieje, o zmianach, które następują, z ludźmi reprezentującymi różne instytucje, różnego rodzaju podmioty komercyjne, społeczne, naukowe. Warto ich pytać o to, czego ich zdaniem możemy się spodziewać po tych zmianach. Taka rozmowa ma nam dać pewność, że to wszystko, co dzieje się wokół nas, to są procesy, nad którymi można zapanować, którymi można sprawnie zarządzać, które stwarzają szanse, a nie niosą jedynie zagrożenia – tłumaczy Zygmunt Berdychowski.

Zwraca uwagę, że to samorząd jest dzisiaj odpowiedzialny za wiele spraw, które są związane z naszym codziennym życiem. – Dlatego rozmowa na tym poziomie, rozmowa z samorządowcami, jest niezwykle istotna, niezwykle ważna. Ma pokazać, że nad tymi żywiołowymi procesami, nad tymi ruchami tektonicznymi, które widać w polityce, w gospodarce, w zmianach społecznych, w kulturze, można zapanować, można nimi zarządzać, można je wykorzystać, można je zoptymalizować w taki sposób, żeby przynosiły to, czego nam najbardziej potrzeba. A nam najbardziej potrzeba jak zawsze stabilizacji, perspektyw rozwoju i bezpieczeństwa. To wydaje się nie ulegać żadnym wątpliwościom – mówi przewodniczący Rady Programowej Europejskiego Kongresu Samorządów.

Wskazuje, że pełnoskalowa wojna za naszą wschodnią granicą trwa już cztery lata, a ład międzynarodowy, którego świadkami byliśmy do tej pory, właśnie się na naszych oczach rozpada. – Wydaje się, że dzisiaj nikt nie ma już wątpliwości, że globalizacja, rozumiana tak jak przez ostatnich przeszło 30 lat, dobiegła właśnie końca. W związku z tym musimy przeformułować nasze oczekiwania wobec otoczenia zewnętrznego, wobec partnerów. Także o tym musimy rozmawiać – przekonuje Zygmunt Berdychowski. – Z tych wszystkich powodów warto i trzeba przyjechać do Mikołajek – podsumowuje.

Program tegorocznego kongresu obejmuje ponad 250 wydarzeń – sesji plenarnych, paneli, debat, warsztatów, prezentacji i spotkań autorskich – podzielonych na osiem obszarów tematycznych: polityka i bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój, inwestycje regionalne, gospodarka i finanse, społeczeństwo, zdrowie, cyfrowy samorząd, kultura, rekreacja i turystyka. Przewidziano także wydarzenia specjalne, w tym ponad 20 spotkań autorskich.

Uczestnicy XI EKS będą rozmawiać m.in. o rozwoju gospodarczym regionów, gospodarce światowej i budżetach lokalnych, wyzwaniach globalnych, e-administracji, funduszach europejskich, nowych technologiach, w tym sztucznej inteligencji, różnych aspektach cyberbezpieczeństwa, klimacie i ochronie środowiska, mediach lokalnych, dylematach europejskiej urbanizacji, migrantach, mieszkalnictwie, konkurencyjności regionów w walce o inwestorów, transporcie publicznym, usługach komunalnych, turystyce, inwestycjach kulturalnych, regionalnych aspektach prowadzenia biznesu, kulturze, sztuce i zabytkach, obronie cywilnej, schronach i miejscach schronienia, katastrofie demograficznej, oświacie i ochronie zdrowia, energetyce i Zielonym Ładzie.

EKS idzie na rekord gości

W zeszłorocznym X Europejskim Kongresie Samorządów wśród 2800 gości było 100 samorządowców, w tym 71 prezydentów, 186 burmistrzów, 113 starostów i 173 wójtów. Jubileuszowy kongres zgromadził również rekordową liczbę ponad 160 partnerów – firm, instytucji, stowarzyszeń i mediów. W wydarzeniu wzięło udział ponad 450 gości z 40 krajów, głównie z Europy, ale także z Azji i Stanów Zjednoczonych.

Organizatorzy spodziewają się, że tegoroczny XI Europejski Kongres Samorządów, który odbędzie się w Hotelu Gołębiewski w Mikołajkach, zgromadzi ponad 3000 uczestników.

Organizatorem Europejskiego Kongresu Samorządów jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich, która prowadzi działalność na rzecz promowania dialogu i współpracy pomiędzy państwami Europy Środkowo-Wschodniej. Najważniejszym wydarzeniem organizowanym przez fundację jest Forum Ekonomiczne w Karpaczu – konferencja, która jest jednym z największych i najważniejszych wydarzeń gospodarczo-politycznych w tej części Europy. Głównym partnerem EKS jest Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego reprezentowany przez Urząd Marszałkowski w Olsztynie.

—Piotr Skwirowski

Materiał powstał we współpracy z ISW