Czy spiskowe teorie utrudniają pojednanie

Zarówno w Polsce, jak i w Rosji oprócz przejawów sympatii i zapewnień o polsko-rosyjskim pojednaniu pojawiają się przykłady wrogości wobec sąsiadów. Autorzy wyrażają niechętne opinie nie tylko na internetowych blogach i forach, ale także w publicystyce. W Polsce można usłyszeć, że to „wina Rosjan“, „spisek KGB“ czy w końcu „spełnienie przepowiedni Nostradamusa“ o tym, że spadający metalowy ptak rozdzieli dwóch braci, a na pogrążone w chaosie państwo napadnie wróg ze Wschodu. Możemy się także dowiedzieć, że pokazany dzień po katastrofie na głównym rosyjskim kanale „Katyń“ Andrzeja Wajdy został ocenzurowany (to nieprawda).

[wyimek]Agencja informacyjna RIA Nowosti rozpoczęła akcję pisania do Polaków listów kondolencyjnych[/wyimek]

[srodtytul]Zasłużona kara[/srodtytul]

W Rosji z kolei usłyszymy głosy, że „Polaków spotkała zasłużona kara“ za to, że lecieli do Katynia, by „pląsać na grobach“, albo że uległość wobec Polaków szkodzi rosyjskim interesom państwowym. I że cała poprawa atmosfery to wyrachowanie rosyjskiego premiera związane z znajdującymi się w Polsce złożami gazu łupkowego i jej potencjałem jako przyszłego eksportera.

O ile jednak hipotezę, że przed przylotem prezydenckiego samolotu z lotniska w Smoleńsku specjalnie zdjęto dodatkowe urządzenia nawigacyjne, może wyjaśnić śledztwo (do którego dopuszczono bez og- raniczeń polskich prokuratorów), o tyle wyznawców teorii Nostradamusa nie przekonują żadne racjonalne argumenty.

– Można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że nie przemówią one i do tych, którzy chcą widzieć w tragedii „rosyjską rękę“. Takich ekstremistów, którzy kwalifikują się raczej do psychiatrycznej pomocy, jest dość i w Rosji, i w Polsce – powiedział mi zirytowany polski dyplomata.

– Najważniejsze, żeby po obu stronach była jasność, iż to nie jest stanowisko państwa – dodał.

[srodtytul]Pochwała umiaru [/srodtytul]

Wygląda na to, że przynajmniej na razie media w Rosji zdają sobie z tego sprawę. Dzień po tragedii gazeta „Komsomolskaja Prawda“, którą dotychczas trudno było posądzić o wyrozumiałość dla polskiego punktu widzenia, prześledziła reakcje w polskich blogach. Mówiła o wyrazach wdzięczności, które płynęły pod adresem Moskwy i Rosjan. I szacunku, który wzbudziło zachowanie rosyjskich władz. Gazeta nazywana potocznie „Komsomołką“, owszem, zauważyła i te głosy, w których brzmiały oskarżenia i niechęć, ale natychmiast odnotowała: to jest margines, przytaczając jako potwierdzenie reakcje oburzonych polskich internautów.

Kilka dni temu zadzwonili do „Rz“ producenci programu „Suditie sami“ (Osądźcie sami) w pierwszym programie telewizji państwowej z zaproszeniem do programu poświęconego Polsce. To raczej brutalny polityczny talk-show, w którym dominują przepełnieni patriotyzmem obrońcy interesów Rosji. A prowadzący Maksim Szewczenko, mówiąc delikatnie, nigdy nie słynął z sympatii do Polaków. Znajomi dziennikarze ostrzegali: „Rozgniotą was na miazgę“. Dzień później plany się zmieniły i z Polski zrezygnowano, a program poświęcono jednak Kirgizji. Sam Szewczenko tłumaczył „Rz“, że „wydarzyły się tam bardzo ważne rzeczy“.

– Poza tym uznaliśmy, że nie wypada chyba dyskutować o skomplikowanych polsko-rosyjskich relacjach i oceniać polityki Lecha Kaczyńskiego, gdy trwa jeszcze żałoba narodowa – powiedział.