Unijna komisarz na prezydenta Litwy

Dalia Grybauskaite, szefowa unijnej Komisji ds. Budżetu i Programowania Finansowego, to najpopularniejszy polityk na Litwie. Na jej decyzję, czy będzie kandydować w majowych wyborach prezydenckich, Litwini czekali od kilku miesięcy. Wczoraj usłyszeli, że się zgadza.

Jak powiedziała Grybauskaite, na podjęcie decyzji wpłynęły niedawne zamieszki przed litewskim parlamentem. Tłum protestujących przeciwko polityce gospodarczej rządu chciał wówczas wedrzeć się do gmachu. – Widzę, jak wygląda sytuacja gospodarcza i polityczna w kraju. Zobaczyłam też, że pewne siły chcą ją zdestabilizować.

W takich okolicznościach każdy powinien sobie odpowiedzieć na pytanie, co może dać swojemu krajowi – powiedziała.

Pani komisarz ma ogromne szanse na zwycięstwo. Już poparli ją konserwatyści, największa partia rządzącej koalicji.

– Reszta kandydatów jest bez szans – mówią politolodzy. Według sondaży pani Grybauskaite może zwyciężyć już w pierwszej turze.

53-letnia komisarz jest cenioną na Litwie ekonomistką. W latach 2001 – 2004 była ministrem finansów, wcześniej wiceszefem tego resortu oraz wiceministrem spraw zagranicznych. Słynie nie tylko z wysokich kompetencji, ale i ze stanowczości. Ma czarny pas w karate. Pozytywnie wypowiadają się o niej byli prezydenci i premierzy – Algirdas Brazauskas i Rolandas Paksas.

– Po Brazauskasie nie było na Litwie lidera, który by tak uspokajająco działał na społeczeństwo. Wygląda na to, że Grybauskaite daje ludziom poczucie bezpieczeństwa – tłumaczy politolog z wileńskiego Instytutu Stosunków Międzynarodowych i Nauk Politycznych Vytautas Dumbliauskas.

W Wilnie mówi się już, że jeśli Grybauskaite zostanie prezydentem, może przywieźć z Brukseli europejskie standardy. Ale słychać też głosy, że próby ich wdrożenia mogą wywołać opór wśród części litewskich politycznych i gospodarczych elit.

Grybauskaite chce startować jako kandydatka niezależna. Kampanię wyborczą rozpocznie w kwietniu. Weźmie bezpłatny urlop z KE. Jeśli wygra, będzie kolejnym litewskim przywódcą, po Algirdasie Brazauskasie i Valdasie Adamkusie, swobodnie władającym językiem polskim.

Wśród unijnych komisarzy jest dziesięć kobiet. O wyborach prezydenckich w swoich krajach na razie milczą. Polka Danuta Hübner, komisarz ds. polityki regionalej, kandyduje z listy Platformy Obywatelskiej w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Być może o mandat w PE będzie się też ubiegać Viviane Reding z Luksemburga, komisarz ds. społeczeństwa informacyjnego i mediów, oraz Bułgarka Meglena Kunewa, komisarz ds. ochrony konsumenta. Inne, jak Szwedka Margot Wallström, komisarz ds. instytucjonalnych i strategii komunikacji społeczeństwa, chciałyby pozostać w Komisji na trzecią kadencję.

[i]Oficjalna strona prezydenta Litwy