Żona dostanie pieniądze za opiekę nad mężem

Gminy odmawiają wypłacania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom osób niepełnosprawnych, które pozostają w związku małżeńskim.

– Po ostatniej nowelizacji ustawa o świadczeniach rodzinnych przyznaje takim osobom środki, ale tylko pod warunkiem, że oboje małżonkowie są niepełnosprawni. Orzecznictwo sądów wskazuje jednak, że przepisy mogą być niezgodne z konstytucją. W rezultacie nie wiemy, jakie decyzje mamy wydawać – mówi Eliza Dygas, kierownik działu świadczeń rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Płocku.

Ośrodki pomocy społecznej ignorują orzecznictwo, kierując się tylko przepisami ustawy

Większość ośrodków ignoruje orzecznictwo i zdaje się na to, co jest napisane w ustawie. Jednakże od odmowy świadczenia warto się odwołać.

Ochrona małżeństwa

Już półtora roku temu Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim nie zamyka jej opiekunowi drogi do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Konstytucja chroni bowiem małżeństwo i rodzinę. W ocenie TK przyznanie świadczenia jedynie części osób zobowiązanych do alimentacji narusza zasadę równości i sprawiedliwości społecznej. Świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny w trudnej sytuacji materialnej i faktycznej, ale także zdejmuje z organów państwa obowiązek zapewnienia zorganizowanej opieki.

Kontrowersyjna nowelizacja

Po tym orzeczeniu resort pracy postanowił znowelizować ustawę o świadczeniach rodzinnych, która wykluczała z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego wszystkie osoby opiekujące się niepełnosprawnym będącym w związku małżeńskim. Od 1 października pomoc przysługuje takim opiekunom tylko pod warunkiem, że zarówno mąż, jak i żona są niepełnosprawni.

Jednakże według ostatniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (sygnatura akt: II SA/Ol 982/11) świadczenie przysługuje także sprawnej żonie opiekującej się chorym mężem. Zdaniem sądu nowelizacja nie czyni zadość wywodom Trybunału. Małżeństwo wciąż jest przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Jego zdaniem nie można się trzymać literalnego brzmienia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Należy dać pierwszeństwo wykładni systemowej i mieć na uwadze cel świadczenia.

Wyrok olsztyńskiego sądu powinien stanowić zachętę do odwoływania się od niekorzystnych decyzji.

– Zgłaszają się do nas małżonkowie osób niewidomych, którym gminy odmówiły prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zachęcam ich do odwoływania się od niekorzystnych decyzji, aż do sądów administracyjnych. Ostatni wyrok olsztyńskiego sądu pokazuje, że ośrodki pomocy społecznej i samorządowe kolegia odwoławcze bezzasadnie odmawiają takim osobom pomocy – mówi Krzysztof Wiśniewski, prawnik z Polskiego Związku Niewidomych.

Opinia:

Katarzyna Przyborowska radca prawny w kancelarii Lege Artis

Wyrok WSA w Olsztynie daje szansę na uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby rezygnujące z pracy zawodowej i poświęcające się opiece nad małżonkiem. Oczywiście urzędnicy nadal mogą odmawiać przyznania pomocy, powołując się na literalne brzmienie przepisów. Strona zawsze będzie mogła od takiej decyzji się odwołać. W uzasadnieniu powinna wskazać m.in. dany wyrok oraz utrwalone orzecznictwo uznające, że przepisów o świadczeniach pielęgnacyjnych nie wolno interpretować w sprzeczności z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi – równością wobec prawa oraz ochroną małżeństwa i rodziny.

Czytaj także w serwisach:

Samorząd

»

Świadczenia z gminy i powiatu

Prawo dla Ciebie