Samorządowe kolegia odwoławcze do reformy

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji pracuje nad reformą samorządowych kolegiów odwoławczych (SKO). Dziś jest ich 49.

– Chcemy dostosować strukturę SKO do podziału administracyjnego państwa, zwłaszcza że ponad 60 proc. rozstrzygnięć kolegiów zapada w miastach wojewódzkich – wyjaśnia Marek Wójcik, wiceminister administracji. – A także ograniczyć liczbę spraw, w których odwołanie będzie trafiało do SKO – dodaje.

W sprawach np. z zakresu pomocy społecznej, ochrony środowiska, a nawet użytkowania wieczystego (w tym opłat rocznych) odwołania będzie rozpatrywał wójt, który wydał decyzję w I instancji.

– Dzięki temu postępowanie administracyjne będzie się toczyć szybciej – tłumaczy minister Wójcik. – A odciążone kolegia będą sprawniej orzekać w bardziej skomplikowanych sprawach – wskazuje.

Dwa lata na orzeczenie

Obecnie nierzadko bywa, że mieszkaniec, który od podwyżki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste odwołał się do SKO, czeka na orzeczenie nawet dwa lata.

Z ministerialnej inicjatywy zadowolone są samorządy.

– To krok w dobrym kierunku – mówi Andrzej Porawski, dyrektor biura Związku Miast Polskich. I podkreśla, że docelowo SKO w ogóle powinny zostać zlikwidowane. – Kolegia to przeżytek rodem z PRL, kiedy administracja była zhierarchizowana – wyjaśnia dyrektor Porawski. – A przecież istotą procedury odwoławczej jest to, aby organ uwzględnił uwagi i okoliczności, które nie zostały wskazane w pierwotnym wniosku, i sprawę jeszcze raz merytorycznie rozpoznał.

Za całkowitą likwidacją kolegiów opowiada się także Jerzy Stępień, były prezes Trybunału Konstytucyjnego.

– Obecnie, gdy mamy dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne, kolegia są po prostu zbędne – mówi „Rzeczpospolitej". – A sytuacja, w której tylko wójt orzeka merytorycznie, a aż trzy instancje kasacyjne, to po prostu skandal – dodaje sędzia Stępień.

Prawa zagwarantowane

Marek Wójcik uważa, że ponowne rozpatrzenie sprawy przez wójta, który wydał decyzję w I instancji, jest gwarancją praw obywateli. – Musimy mieć zaufanie do samorządów – mówi.

– Takie rozwiązania funkcjonują obecnie, np. gdy decyzję w I instancji wydaje minister. Nie ma więc przeszkód, aby zastosować je w samorządach – mówi Stanisław Bułajewski z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.