Rażące naruszenie prawa urzędnika państwowego a ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych

Ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych obowiązuje ponad dwa lata. I choć sądy orzekają o nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, to żaden urzędnik nie zapłacił za swoje winy. Zgodnie z ustawą może on zwrócić państwu nawet 12 pensji. Odpowiedzialność ponosi też kierownik urzędu, w którym pracuje winny zaniedbań, jeśli nie zawiadomi prokuratury o konieczności wszczęcia postępowania przeciw urzędnikowi. Grozi mu za to do trzech lat pozbawienia wolności.

Martwe prawo

– Ustawa jest martwym prawem – ocenił na wczorajszym posiedzeniu Sejmowej Komisji Administracji i Cyfryzacji Adam Rogacki, jej wiceprzewodniczący.

– W żadnej z prokuratur nie odnotowano postępowań wyjaśniających prowadzonych na podstawie ustawy – zauważył Robert Herman, zastępca prokuratora generalnego.

– W okresie funkcjonowania ustawy w 27 uzasadnieniach wyroków stwierdzono rażące naruszenie prawa

– poinformował Ryszard Pęk, prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

12

pensji może kosztować urzędnika wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa

– Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie od wejścia w życie ustawy stwierdził 42 przypadki rażącego naruszenia prawa – zauważył sędzia Jacek Surmacz, przewodniczący wydziału informacji sądowej. Z roku na rok przybywa też spraw o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy publicznych. W 2002 r. było ich 870. W 2007 r. do sądów rejonowych wpłynęło 1551 takich pozwów, w 2012 r. już 3152. Chociaż Skarb Państwa wypłaca pieniądze poszkodowanym przez urzędników, ci, którzy dopuścili się naruszeń, nie odczuwają żadnych skutków finansowych.

Zbyt długa droga do odpowiedzialności

– Nie odnotowano dotąd przypadków wymagających wyciągania konsekwencji wobec pracowników na podstawie ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Być może przyczyną jest przewlekłość postępowań sądowych – zauważył Jacek Kapica, wiceminister finansów.

– Dwa lata to za krótko, by przeprowadzić całą procedurę konieczną do pociągnięcia urzędnika do odpowiedzialności finansowej. Może ona potrwać nawet cztery lata – ocenia prof. Hubert Izdebski z Uniwersytetu Warszawskiego.

232