Organizacje opublikowały list otwarty do Komisji Europejskiej, a w szczególności przewodniczącej KE Ursuli von der Leyen oraz  wiceprzewodniczącej Very Jourovej i komisarza ds. sprawiedliwości Didiera Reyndersa

"Naszą poważną troską jest kontynuacja działania Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), która utraciła niezależność w wyniku zmian legislacyjnych zapoczątkowanych w 2017 roku. Funkcjonowanie KRS w obecnym kształcie, w podporządkowaniu władzom politycznym, podważa gwarancje skutecznej ochrony sądowej (art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE), ustanowionego ustawą prawa do sądu (art. 47 Karty) oraz skuteczności procedury pytań prejudycjalnych (art. 267 TFUE). W wyniku swoich działań KRS osłabia zaufanie do polskich sądów, a przede wszystkim ochronę wartości praworządności, na której opiera się cała Unia (art. 2 TUE)." - czytamy w liście.

Czytaj więcej

Wawrykiewicz: skarga KE ws. neoKRS? Więcej niż prawdopodobne

Jak piszą sygnatariusze listu, ich "fundamentalne wątpliwości" budzi  zmiana sposobu wyłaniania sędziów-członków KRS,   brak niezależności tego organu,  brak skutecznego środka odwoławczego od orzeczeń KRS dotyczących procesu powoływania sędziów lub asesorów sądowych oraz umożliwienie „sądom” złożonym z osób powołanych z udziałem obecnej KRS orzekania w kwestiach dotyczących stosowania lub wykładni prawa UE.

"Nie odnosząc się do problemu statusu prawnego osób powołanych z udziałem obecnej KRS, zwracamy jednak uwagę, że udział takich osób w składach orzekających bezpośrednio wpływa na ochronę prawa do rzetelnego procesu sądowego, do rozpoznania swojej sprawy przez sąd ustanowiony ustawą i podważa gwarancje skutecznej ochrony sądowej." - argumentują organizacje. - "Biorąc pod uwagę, że każdy sędzia w polskim sądownictwie potencjalnie może orzekać w sprawie dotyczącej stosowania prawa unijnego, sam fakt udziału takich osób w czynnościach orzeczniczych polskich sądów bezpośrednio podważa stabilność i ochronę europejskiego porządku prawnego."

Zdaniem sygnatariuszy, wszczęcie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku ze sposobem ukonstytuowania się i działania KRS ma "kluczowe znaczenie dla ochrony praworządności zarówno w Polsce, jak i w całej Unii Europejskiej."

W imieniu sygnatariuszy, list otwarty podpisał prezes zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Polsce Maciej Nowicki.

Lista sygnatariuszy:

Helsińska Fundacja Praw Człowieka (Polska)

Forum Obywatelskiego Rozwoju (Fundacja FOR) (Polska)

Prezydium Forum Współpracy Sędziów (Polska)

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia”

Archiwum Wiktora Osiatyńskiego (Polska)

Wolne Sądy (Polska)

Stowarzyszenie Sędziów „THEMIS ” (Polska)

Stowarzyszenie Radców Prawnych „Defensor Iuris” (Polska)

Polskie Stowarzyszenie Sędziów Sądów Administracyjnych

Kraków Instytut Prawa Karnego (Polska)

Sieć Obywatelska Watchdog Polska (Polska)

Międzynarodowa Federacja Praw Człowieka (FIDH)

Amnesty International

Węgierski Komitet Helsiński Fundacja Dom Praw Człowieka

Węgierska Unia Swobód Obywatelskich

Eötvös Károly Policy Institute (Węgry)

Unia Wolności Obywatelskich dla Europy

Human Rights Watch

Holandia Komitet Helsiński