Data urodzenia sędziego to informacja publiczna

Wiek jest kluczowy

Mężczyzna zwrócił się drogą elektroniczną do prezesa sądu rejonowego o udostępnienie mu informacji publicznej, w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów tego sądu, z rozbiciem na poszczególne wydziały. Zgodnie z wnioskiem, informacja zwrotna miała zostać udzielona na adres e-mail wnioskodawcy.

W odpowiedzi, prezes wskazał, że dane których żąda mężczyzna nie stanowią informacji publicznej. Informacją taką mogłaby być jedynie wiadomość o wieku sędziego i o tym, czy mieszka w miejscowości która jest siedzibą sądu, czy też poza nią. Organ dodał, że wnioskodawca może uzyskać te dane po złożeniu kolejnego wniosku.

Mężczyzna reprezentowany przez pełnomocnika poskarżył się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzucił prezesowi bezczynność i zażądał od WSA zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt.

Przypomniał, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje. Mając na uwadze, że prawo do informacji publicznej, jest publicznym prawem obywatela, należy uznać, iż informacja o dacie urodzenia sędziego jest informacją mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej. Wyznacza ona wiek sędziego, zakreślając przedział czasowy pełnienia przez niego funkcji.

Powołując się na zapisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych określających minimalny i maksymalny wiek sędziego sądu rejonowego, skarżący wskazał, że bez znajomości pełnej daty urodzenia sędziego nie jest możliwe ustalenie kiedy dokładnie sędzia nabył uprawnienia do powołania na sędziego, jak i dokładnej daty nabycia przezeń uprawnień do przejścia w stan spoczynku.

Im dalej mieszka tym gorzej

Zdaniem mężczyzny, z przepisów wynika również, że informację publiczną stanowią dane o miejscowości zamieszkania sędziów. Wiadomość ta ma ścisły związek z pełnieniem przez nich funkcji publicznej i nie pozostaje bez wpływu na warunki jej wykonywania. Skarżący wyraził pogląd, że im większa odległość od miejscowości zamieszkania sędziego do miejscowości będącej siedzibą sądu, tym większy jest negatywny wpływ na jakość pracy sędziego i tym większe są wydatki ponoszone ze środków publicznych na pokrycie kosztów dojazdu. Jego zdaniem, dostrzegł to również prawodawca ustalając regułę zamieszkania sędziego w miejscu pełnienia służby i dopuszczając od niej jedynie uzasadnione odstępstwa.

Mężczyzna wskazał, że żądał udostępnienia informacji publicznej w zakresie zamieszkania, gdyż jego zamiarem jest ustalenie skali tych odstępstw, a przyszłości skali wydatków z tym związanych.

W odpowiedzi, prezes zgodził się, że wiek sędziego jest informacją publiczną, podobnie, jak fakt, czy mieszka w miejscowości będącej siedzibą sądu, czy poza nią. Jego zdaniem wiek sędziego decyduje o tym, od kiedy może być powołany na stanowisko i kiedy nabywa prawo do przejścia w stan spoczynku. Nie jest natomiast informacją publiczną wiadomość o pełnej dacie urodzenia sędziego. Jawne jest też to, czy sędzia mieszka w miejscowości, będącej siedzibą sądu, czy poza nią, ewentualnie, jaka odległość dzieli go od siedziby sądu i jaka kwota pieniężna tytułem zwrotu kosztów dojazdu do pracy jest mu wypłacana ze Skarbu Państwa. Nie podlega natomiast udostępnieniu informacja o nazwie miejscowości, w której sędzia ma miejsce zamieszkania.

Prezes przypomniał, że w pełnienie obowiązków sędziego wpisane jest ryzyko, iż sędzia może stać się przedmiotem ataku. Natomiast jak najdalej posunięta anonimowość sędziego chroni go przed tym. Przyjęcie, że wszystkie informacje o osobie sędziego związane są z pełnioną przez niego funkcją, pozbawia go ochrony, którą dają mu zapisy Konstytucji i ustawy o ustroju sądów powszechnych.

Wniosek w połowie zasadny

WSA 22 października 2014 roku stwierdził bezczynność prezesa sądu rejonowego i zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku, jednakże w ograniczonym zakresie.

Zdaniem sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż informacja dotycząca dat urodzenia sędziów sądu nie jest informacja publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sądy jako organy władzy sądowniczej wydając wyroki, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują.