„Sztuka na zamku" to projekt sztuki zaangażowanej społecznie prowadzony w 2013 roku w więzieniu dla kobiet w Areszcie Śledczym na warszawskim Grochowie przez artystów sztuk wizualnych:
Paweł Althamer
Paulina Pałka Antoniewicz
Dobrawa Borkała
Grupa Reaktor Laboratorium Kultury
Justyna Kabala
Eliza Proszczuk
Artur Żmijewski
W całorocznym cyklu warsztatów artystycznych brały udział kobiety odbywające karę pozbawienia wolności na oddziale zamkniętym więzienia, tzw. „zamku". Każdy z artystów prowadził indywidualne zajęcia z grupą więźniarek. Sztuka przywdziała rolę służebną: stała się narzędziem resocjalizacji. W wyniku tego powstały prace łączące w sobie emocjonalne ekspresje osób być może pierwszy raz uczestniczących w świadomym akcie tworzenia z opieką i ujęciem ich w dojrzałe wypowiedzi artystyczne doświadczonych artystów.
Na wystawie prezentowane są prace artystów różnych dziedzin i nurtów, którzy tym razem w swoich działaniach realizują jeden z najbardziej uniwersalnych celów twórczości - wpływanie na życie ludzi. Ich specyfika polega na tym, że w swoich pracach przekraczają granicę między oddziaływaniem pośrednim a bezpośrednią pomocą, wspólną pracą. Starają się znieść granicę między tym, co robi „artysta" a tym, co robi „uczestnik projektu". „Sztuka na zamku" prezentuje więc dzieła wspólne, o podwójnym statusie i podwójnym autorstwie – artystów, którzy stworzyli tę sytuację oraz osadzonych.
Ważnym aspektem tej współpracy okazała się anonimowość – do ostatniej chwili nie było pewne, czy na wystawie pojawią się twarze uczestniczek, z wyjątkiem odlewu jednej z nich włączonego w rzeźbę „Wolność". Sygnalizuje to jeden z ważnych wątków tego projektu – wykluczenie.
Na tej wystawie faktycznym dziełem nie są jedynie obiekty obecne w galerii. Istotne było działanie, które artyści podejmowali razem z osadzonymi, wspólna praca i jej cel. Prezentowane przedmioty są jej znacznikami, przywołują historię i opowiadają o niej.
Oprócz prac, prezentowane będą fotografie Małgorzaty Brus będące komentarzem do warsztatów w więzieniu, a także film Jacka Taszakowskiego „Sztuka na zamku – dokumentacja".
Kuratorzy: Justyna Domosławska-Szulc, Elżbieta Wrona, Antoni Burzyński.
„Sztuka na zamku" - wystawa prac poprojektowych
6 -17 lutego 2014
Galeria Kordegarda NCK, Warszawa
Otwarcie: 5 lutego, 18:00
Fundacja Dom Kultury