W obecnym stanie prawnym kodeks postępowania karnego określa co prawda zakres pouczeń stosowanych w postępowaniu karnym dla jego uczestników, ale nie ma delegacji dla ministra sprawiedliwości do określenia ich pisemnych wzorów. Przygotowany przez MS projekt nowelizacji k.p.k. przewiduje dodanie odpowiednich upoważnień dla wydania rozporządzeń zawierających pouczenia o uprawnieniach i obowiązkach dla oskarżonego, pokrzywdzonego oraz świadka w postępowaniu karnym przed sądem.
Resort planuje, aby dzięki unifikacji pouczeń także strony niekorzystające z pomocy obrońcy lub pełnomocnika miały możliwość właściwego zrozumienia pouczenia przełożonego z języka aktu prawnego na język prosty.
Jednolite pouczenia w każdym sądzie
– Wprowadzenie delegacji ustawowych do określenia wzorów pouczeń wynika również z potrzeby jednolitości i spójności aktów wykonawczych na etapie postępowania przygotowawczego i postępowania sądowego. Skoro kodeksowa regulacja stosuje jednolite wytyczne dla podejrzanego, pokrzywdzonego i świadka w postępowaniu przygotowawczym, to również strony i świadek w postępowaniu sądowym powinni mieć zagwarantowane ustawowo prawo do uzyskania pakietu informacji o prawach i obowiązkach w języku dla nich zrozumiałym – argumentuje ministerstwo.
Czytaj więcej
Zawetowanie nowelizacji kodeksu postępowania karnego wprowadzającej prawo do adwokata od pierwszego przesłuchania osłabia gwarancje procesowe w pos...
Brak standaryzacji prowadzi do ryzyka, że uczestnicy postępowania – zwłaszcza osoby niekorzystające z pomocy obrońcy lub pełnomocnika – nie uzyskują pełnej, zrozumiałej i kompletnej informacji o przysługujących im prawach i obowiązkach. Utrudnia to realizację gwarancji procesowych, wpływa negatywnie na przejrzystość postępowania oraz może powodować niejednolitą praktykę sądów w skali kraju.
Dzięki ustandaryzowaniu pouczeń we wszystkich sądach będą zapewnione takie same standardy dla uczestników postępowania karnego.
Mało tego. Dodawany art. 16 § 4 k.p.k., zgodnie z którym wzory pouczeń umieszcza się na stronie internetowej MS wraz z ich tłumaczeniem na języki obce najczęściej wykorzystywane w postępowaniu karnym powinien przełożyć się na zmniejszenie wydatków na tłumaczenia. Dziś organy postępowania przygotowawczego i sądy zlecają tłumaczenie pouczeń przez biegłych na potrzeby konkretnych spraw.
Zatrzymany zostanie poinformowany o tym, jak dochodzić zadośćuczynienia
Ponadto projekt przewiduje nowelizację art. 244 § 2 k.p.k. i art. 263 § 8 k.p.k. przez rozszerzenie pouczenia dla zatrzymanego o prawie i terminie dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia w razie niewątpliwie niesłusznego zatrzymania oraz dla oskarżonego, w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania.
Jak czytamy w uzasadnieniu, propozycja ta wynika z konieczności zapewnienia konstytucyjnych gwarancji ochrony wolności osobistej jednostki i odpowiedzialności państwa za bezpodstawne zatrzymanie czy aresztowanie, ale również stanowi realizację zasady informacji procesowej związanej z zasadą rzetelnego postępowania karnego.
Czytaj więcej
Z troski o „bezpieczeństwo obywateli i skuteczność państwa w walce z najgroźniejszą przestępczością” prezydent zafundował nam utrwalenie patologii...
