Brak klasyfikacji za nieobecności w szkole - czy to zgodne z prawem?

Nie każdy uczeń z niską frekwencją może być nieklasyfikowany na koniec semestru.

Publikacja: 16.01.2024 02:05

Brak klasyfikacji za nieobecności w szkole - czy to zgodne z prawem?

Foto: Adobe Stock

Automatyczne nieklasyfikowanie uczniów za nieobecności, zaniżanie ocen czy wystawianie ich wyłącznie na podstawie średniej ważonej - to częste błędy w polskich szkołach. Oceny śródroczne właśnie wystawiono lub zostaną wystawione lada dzień. A uczniowie często czują się potraktowani niesprawiedliwie.

– Przy okazji wystawiania ocen śródokresowych uczniowie najczęściej skarżyli się na nieklasyfikację za nieobecności i wystawianie ocen na podstawie próbnej matury czy egzaminu ósmoklasisty – mówi Filip Uniłowski, były miejski rzecznik praw ucznia w Lublinie.

To ma być informacja zwrotna

– Oceny powinny być informacją zwrotną o postępach ucznia w nauce. Z pewnością nie powinny być sposobem na dyscyplinowanie uczniów czy metodą utarcia nosa. Ocena powinna być przede wszystkim sprawiedliwa. Dlatego ważne jest, by nauczyciel jasno określił kryteria jej wystawiania. Ocena śródokresowa musi być ustalana. Nie może wynikać z wyliczeń matematycznych – mówi dr Iga Kazimierczyk, prezeska fundacji „Przestrzeń dla Edukacji”.

Czytaj więcej

Uczennica dostała uwagę, bo nie miała 10 zł na Szlachetną Paczkę. Jest reakcja

Nieklasyfikowanie lub jedynka

Uczeń może być nieklasyfikowany z przedmiotu w przypadku frekwencji nieprzekraczającej 50 proc.. Prawo przewiduje jednak warunek - nieklasyfikacja z powodu niskiej frekwencji jest możliwa, gdy nauczyciel nie ma podstaw do ustalenia oceny klasyfikacyjnej. Kwestię tego, ile dokładnie ocen stanowi minimum, powinien określać statut szkoły.

– Klasyfikujemy na podstawie ocen, czyli osiągnięć edukacyjnych. Jeżeli uczeń opuszczał lekcje, ale ma wiele ocen, nic nie powinno stać na przeszkodzie, by wystawić mu ocenę śródokresową. Jeżeli nauczyciele uważają, że uczeń nie realizuje obowiązku nauki, mają inne narzędzia, by zająć się tą kwestią niż nieklasyfikacja – mówi Filip Uniłowski.

Nieobecności często rzutują też na oceny cząstkowe. Ale za nieobecność na sprawdzianie uczeń nie może otrzymać jedynki. Zgodnie z ustawą o systemie oświaty ocenianiu podlegają dwa czynniki: osiągnięcia edukacyjne oraz zachowanie ucznia.

Próbna matura najważniejsza

Uczniowie skarżą się też, że nauczyciele, wystawiając ocenę śródokresową, kieruje się w dużej mierze oceną z próbnej matury lub egzaminu ósmoklasisty. Jak niejednokrotnie podkreślali kuratorzy oświaty, egzaminy te służą przede wszystkim diagnozie poziomu umiejętności i wiedzy uczniów oraz pozwalają skorygować proces przygotowania do odpowiedniego egzaminu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, tzw. próbne egzaminy maturalne i próbne egzaminy ósmoklasisty nie są obowiązkowe dla szkół i uczniów, i w związku z tym nie stanowią elementów oceniania wewnątrzszkolnego.

Przeprowadzane są w trakcie roku szkolnego, kiedy podstawa programowa nie jest jeszcze w całości zrealizowana. Na egzaminie może więc pojawić się materiał, który w danej szkole nie został jeszcze zrealizowany.

Czytaj więcej

Najlepsze licea i technika w Polsce. Są wyniki rankingu Perspektywy 2024

Szóstka tylko za olimpiadę

Dla wielu uczniów, którzy opanowali świetnie materiał, szóstka na semestr jest nieosiągalna. Zdarza się bowiem, że najwyższą ocenę może zdobyć tylko uczeń, który wykaże się ponadprogramową wiedzą albo zostanie laureatem olimpiady. To niezgodne z prawem. Uczeń, który opanował cały materiał z podstawy programowej, powinien otrzymać ocenę celującą.

–  Jeżeli uczeń nie zgadza się z oceną powinien przede wszystkim porozmawiać z nauczycielem, a gdy to nie pomoże –udać się do dyrektora szkoły. Skarga do kuratorium to ostateczność. Kuratorium reaguje w przypadkach łamania prawa oświatowego, nie szkolnych nieporozumień – mówi dr Iga Kazimierczyk.

Ale okazuje się, że uczniowie mogą też zmienić system.

–  Jeżeli system oceniania w danej szkole się nie podoba, nic nie stoi na przeszkodzie, by uczniowie razem z rodzicami zebrali się i zawnioskowali o powołanie rady szkoły. Ten organ ma prawo zmieniać statut szkoły, a więc i określony w nim system oceniania – zaznacza Filip Uniłowski.

Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Łukasz Korzeniowski, prezes Stowarzyszenia Umarłych Statutów

W połowie roku szkolnego uczniowie otrzymują ocenę śródroczną, nie semestralną. Nie ma związku z zakończeniem jakiegoś etapu. Ocena ta ma natomiast znaczenie informacyjne. Ocen śródrocznych się nie poprawia, a semestru nie zalicza.
Nie powinno się wymagać od uczniów, żeby pisali sprawdziany podsumowujące semestr. Przepisy wymagają tylko tego, by szkoła umożliwiła im uzupełnienie braków.
Powszechnym problemem jest zaniżanie ocen śródrocznych, by w czerwcu nauczyciel miał więcej swobody w wystawianiu oceny końcowej.
Zdarza się też, że nauczyciele przy wystawianiu ocen śródrocznych posługują się wyłącznie średnią ważoną. Zgodnie
z przepisami to nauczyciel ustala oceny śródroczne. Średnia ważona dopuszczalna jest więc wówczas, gdy jest jedynie wskazówką do wystawienia oceny. Nauczyciel powinien ocenić postęp, jakiego uczeń dokonuje. Średnia ważona tego nie uchwyci. Średnia ważona nie pokazuje również, w jakim stopniu uczeń obecnie opanował materiał. Ocena śródroczna powinna być też wystawiana z uwzględnieniem indywidualnych predyspozycji ucznia.
Częstym błędem jest również brak klasyfikacji ucznia, który miał więcej niż połowę nieobecności. Jeśli nauczyciel jest w stanie ocenić jego wiedzę, powinien wystawić ocenę.


Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność