"Przewóz zboża jest zabezpieczony procedurami"

System SENT zastosowaliśmy do zboża, bo już był sprawdzony w przypadku innych towarów wrażliwych – mówi Dariusz Rostkowski, zastępca dyrektora departamentu zwalczania przestępczości ekonomicznej w Ministerstwie Finansów.

Publikacja: 26.04.2023 07:28

"Przewóz zboża jest zabezpieczony procedurami"

Foto: PAP/Vladyslav Karpovych

Jak dziś jest nadzorowany przewóz ukraińskiego zboża przez Polskę?

Procedura nadzoru nad przemieszczaniem tych towarów pochodzących z Ukrainy polega na objęciu ich procedurą tranzytu celnego przy jednoczesnym nałożeniu zamknięć celnych, w tym elektronicznego zamknięcia urzędowego oraz przemieszczaniu takiego transportu pod konwojem Służby Celno-Skarbowej. Wprowadzony został również obowiązek zgłaszania towarów rolnych nabywanych w ramach nabyć wewnątrzwspólnotowych do systemu SENT w przywozie do Polski oraz w przypadku przewozu tych towarów przez nasz kraj.

System elektronicznego nadzoru towarów, zwany SENT, objął ostatnio zboże i kilka innych grup towarów. Po co został stworzony ten system?

System ten działa w praktyce od kwietnia 2017 roku. Na początku dotyczył przede wszystkim paliw, suszu tytoniowego i alkoholi, czyli towarów wrażliwych, w obrocie którymi stwierdzono zagrożenie występowania nadużyć w zakresie podatku akcyzowego i podatku VAT. Potem rozszerzono zakres stosowania tego systemu także na inne towary, m.in. na przewóz leków zagrożonych dostępnością na rynku krajowym czy odpadów.

Jak w praktyce działa ten system?

Działa sprawnie i dlatego uznano, że nie będzie większego problemu z zastosowaniem już istniejącego rozwiązania do nowych grup towarów. Przypomnę, że w tym systemie występuje trzech głównych uczestników: podmiot wysyłający towar, podmiot odbierający towar i przewoźnik. W uproszczeniu wygląda to tak: podmiot obowiązany zgłasza daną przesyłkę do rejestru SENT, uzyskuje unikatowy numer referencyjny i przekazuje go przewoźnikowi. Przewoźnik uzupełnia zgłoszenie o swoje dane, w tym dane dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu, urządzeń umożliwiających lokalizację tego środka przewozu i planowaną trasę przejazdu. Po przywozie do miejsca przeznaczenia odbiorca potwierdza otrzymanie towaru i jego ilość. System SENT jest stosowany nie tylko w sytuacji konieczności zabezpieczania przewozu towarów akcyzowych. Stanowi on uzupełnienie wprowadzonych mechanizmów zabezpieczających. Stosując system SENT, mamy zawsze pełną wiedzę o tym, gdzie aktualnie znajduje się przesyłka i czy przewóz jest zgodny ze złożonym zgłoszeniem. O znaczeniu systemu najlepiej świadczą liczby: ponad 21 mln dokonanych zgłoszeń, 2,5 mln zrealizowanych kontroli, spadek poziomu szarej strefy w monitorowanych obszarach od wdrożenia systemu.

Czytaj więcej

Embargo na zboże z Ukrainy: w nocy opublikowano nowe przepisy

Teraz ten system rozszerzono m.in. na zboża, ale nie obejmie on np. ładunków wjeżdżających z Ukrainy tranzytem do portów polskich czy w innych państwach UE. W jaki sposób te transporty będą nadzorowane?

System SENT stosujemy do towarów wprowadzanych do Polski z innego państwa członkowskiego UE albo gdy towar będzie przewożony między państwami UE przez Polskę. W sytuacji gdy towar jest przewożony i objęty procedurą celną tranzytu od granicy albo do jednego z portów polskich lub do innego państwa członkowskiego UE, systemu SENT się nie stosuje. W takiej sytuacji, tak jak już mówiłem, towary jadą z elektronicznymi zamknięciami urzędowymi, przekazującymi lokalizację środka transportu z przemieszczającym się towarem, samo przemieszczanie jest realizowane „pod konwojem”. (...)

Działanie elektronicznego zamknięcia urzędowego, podobnie jak ma to miejsce w przypadku systemu SENT, jest związane z przekazywaniem danych geolokalizacyjnych pojazdu. Funkcjonalność ta jest podobna do rozwiązania SENT, choć ten ostatni wykorzystuje urządzenia nadawcze zainstalowane na stałe w pojeździe. Nadmieniam, że w przypadku systemu SENT, w sytuacji braku takiego urządzenia na stałe zainstalowanego w pojeździe, przewoźnik ma możliwość skorzystania z darmowej aplikacji spełniającej funkcję geolokalizatora udostępnianej przez Krajową Administrację Skarbową (KAS).

Jak skontrolować obrót w systemie SENT na granicach wewnątrz UE? Przecież jeśli transport ukraińskiego zboża wjedzie np. ze Słowacji, to tam na granicy już dawno nie ma kontroli towarów…

Możliwość kontrolowania takich transportów istnieje na terenie całej Polski, zarówno na granicy, jak i wewnątrz kraju. W ramach KAS funkcjonują zespoły kontroli mobilnej przy drogach, w tym na granicy, możemy również prowadzić kontrole u odbiorców. Tam zresztą, w miejscach dostarczenia towarów, kontrolujemy transporty najczęściej. Dzięki geolokalizacji możemy sprawnie kontrolować przemieszczanie towarów i gdy stwierdzimy, że ciężarówka wyjechała poza korytarz transportowy, jest to dla nas sygnał, że może dojść do naruszenia procedury SENT. A sankcje za naruszenie reguł przewozu towarów wrażliwych są surowe – nawet do 100 tys. zł.

Czytaj więcej

Zbożny cel osiągnięty: ukraińska pszenica już jedzie tranzytem do portów

Czy SENT był polskim wynalazkiem?

Tak, powstał w Polsce, a rozwiązanie związane z obowiązkiem dokonania zgłoszenia i przekazywania danych geolokalizacyjnych było nowatorskie. W innych krajach, np. na Węgrzech i w Grecji (w obszarze paliw), również są stosowane rozwiązania, które pozwalają monitorować realizowany łańcuch dostaw, ale przy innych założeniach. Mamy sporo zapytań w sprawie działania naszego systemu od administracji skarbowych innych krajów. Często podczas organizowanych spotkań dzielimy się naszymi doświadczeniami i spostrzeżeniami związanymi z wprowadzonymi systemowymi rozwiązaniami.

Skoro to nasza polska koncepcja i niezależna od wymogów unijnych, to może należało ją zastosować w stosunku do zboża nieco wcześniej, zanim pojawiły się protesty społeczne?

Zastosowanie tego systemu daje efekt w połączeniu z ograniczeniami wwozu produktów rolnych i zastosowaniu systemu tranzytu. Sam SENT nie dałby tego efektu. Obecnie wraz z pozostałymi środkami przewidzianymi w rozporządzeniu ministra rozwoju i technologii, tworzy kompletny układ zabezpieczający przed napływem wskazanych grup towarowych na polski rynek.

A czy do krajowego obroty zbożem SENT też będzie stosowany?

Nie, to by było niecelowe i nadmiernie utrudniające działalność przedsiębiorcom. Każde wprowadzenie nowej grupy towarów do systemu jest poprzedzone analizami, które dają odpowiedź na pytanie o możliwość osiągnięcia zakładanego celu. Obecnie nie jest problemem obrót wewnętrzny produktami rolnymi i nie to było istotą wdrożenia systemu zabezpieczenia obrotu tym towarem.

Jak dziś jest nadzorowany przewóz ukraińskiego zboża przez Polskę?

Procedura nadzoru nad przemieszczaniem tych towarów pochodzących z Ukrainy polega na objęciu ich procedurą tranzytu celnego przy jednoczesnym nałożeniu zamknięć celnych, w tym elektronicznego zamknięcia urzędowego oraz przemieszczaniu takiego transportu pod konwojem Służby Celno-Skarbowej. Wprowadzony został również obowiązek zgłaszania towarów rolnych nabywanych w ramach nabyć wewnątrzwspólnotowych do systemu SENT w przywozie do Polski oraz w przypadku przewozu tych towarów przez nasz kraj.

Pozostało 92% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Nieruchomości
Co można wybudować bez pozwolenia na własnej posesji? Garaż? A może oczko wodne?
Zawody prawnicze
Prokuratorzy zaniepokojeni poleceniem prokuratora krajowego ws. Andrija K.
Zawody prawnicze
Nieoczekiwana zmiana miejsc na podium rankingu kancelarii prawniczych
Prawo dla Ciebie
Trybunał: ustawa przyjęta bez Kamińskiego i Wąsika jest niezgodna z konstytucją
Akcje Specjalne
Firmy chcą działać w sposób zrównoważony
Sądy i trybunały
Andrzej Duda powołał Mikołaja Pawlaka na sędziego
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży