Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI) konsekwentnie rozwija swoją rolę jako krajowe centrum kompetencji w zakresie danych, analiz i nowoczesnych technologii wspierających naukę. Wyznacza to nowa strategia instytutu na lata 2026–2031, której celem jest m.in. budowa wiodącego w Polsce ośrodka badań i analiz na rzecz polityki naukowej opartej na danych i dowodach. Jednym z przedsięwzięć zapisanych w strategii jest utworzenie Centrum Badań nad Nauką i Szkolnictwem Wyższym (CBNS) – jednostki, która ma integrować działalność badawczą, analityczną i ekspercką instytutu oraz wzmacniać jego wpływ na rozwój systemu nauki i szkolnictwa wyższego.
Czytaj więcej
Prawo to popularne studia. Młodym ludziom planującym je podjąć w wyborze uczelni pomoże ranking, z którego można się dowiedzieć m.in. gdzie najlepi...
Kluczowy element strategii
Centrum Badań nad Nauką i Szkolnictwem Wyższym rozpoczęło działalność 1 czerwca 2026 r., otwierając nowy etap rozwoju instytutu. Kierowniczką jednostki została dr Aldona Tomczyńska. Powstanie CBNS stanowi odpowiedź na rosnące znaczenie rzetelnych analiz i badań wspierających podejmowanie decyzji w obszarze nauki, szkolnictwa wyższego i innowacji.
Nowe centrum będzie prowadzić badania naukometryczne, analizy jakościowe i ilościowe dotyczące funkcjonowania systemu nauki oraz szkolnictwa wyższego. Wśród jego zadań znajdzie się także rozwijanie monitoringu karier absolwentów, przygotowywanie raportów eksperckich oraz formułowanie rekomendacji wspierających administrację publiczną, uczelnie i instytucje badawcze.
– Nowa jednostka ma stać się miejscem współpracy ekspertów z Polski i zagranicy oraz platformą wymiany wiedzy pomiędzy środowiskiem naukowym, administracją i partnerami międzynarodowymi. Istotnym obszarem działalności Centrum Badań nad Nauką i Szkolnictwem Wyższym będzie także rozwój dostępu do danych publicznych oraz ich standaryzacja zgodnie z zasadami Data Governance, tak aby zwiększać ich jakość, użyteczność badawczą i przejrzystość – podkreśla dr hab. inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor OPI.
Wiedza oparta na danych
Powstanie CBNS jest naturalnym rozwinięciem dotychczasowej działalności instytutu, który od ponad trzydziestu lat gromadzi, przetwarza i analizuje dane dotyczące polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. OPI rozwija jednocześnie zaawansowane rozwiązania cyfrowe oraz infrastrukturę wspierającą funkcjonowanie sektora nauki i szkolnictwa wyższego. Dzięki temu dysponuje unikatowym zapleczem informacyjnym i technologicznym, pozwalającym prowadzić badania na dużą skalę oraz dostarczać wiarygodnych analiz służących kształtowaniu polityk publicznych.
Działalność nowego centrum wpisuje się również w misję instytutu wyrażoną mottem „Od informacji do innowacji”. CBNS ma być miejscem, w którym dane będą przekształcane w wiedzę, a wiedza w konkretne rekomendacje wspierające rozwój nauki i szkolnictwa wyższego.
– Centrum Badań nad Nauką i Szkolnictwem Wyższym powstało po to, by łączyć dane, badania i ekspercką wiedzę w realne wsparcie dla polityki naukowej oraz rozwoju szkolnictwa wyższego. Chcemy tworzyć miejsce, które nie tylko analizuje zachodzące zmiany, ale także pomaga je rozumieć i odpowiedzialnie współkształtować. Naszą ambicją jest budowanie silnego, rozpoznawalnego ośrodka eksperckiego, którego analizy i rekomendacje będą wspierały podejmowanie decyzji opartych na rzetelnych danych – mówi dr Aldona Tomczyńska.
Plany rozwojowe
W pierwszych latach działalności centrum skoncentruje się na budowaniu trwałej pozycji eksperckiej oraz wzmacnianiu wpływu prowadzonych analiz na proces tworzenia polityki naukowej. Ambicją jednostki jest aktywny udział w krajowych i europejskich projektach badawczych poświęconych szkolnictwu wyższemu, naukometrii i funkcjonowaniu sektora badań naukowych.
Szczególne znaczenie będzie miało rozwijanie transparentnych standardów analizowania i prezentowania danych pochodzących z systemów OPI. Centrum zamierza także zwiększać dostępność danych publicznych i badawczych, co stworzy nowe możliwości prowadzenia badań naukometrycznych oraz analiz dotyczących szkolnictwa wyższego. W efekcie zarówno naukowcy, jak i instytucje publiczne otrzymają lepsze narzędzia do diagnozowania wyzwań i projektowania skutecznych działań rozwojowych.
Wsparcie dla polityki naukowej
Ważnym celem CBNS będzie również wzmacnianie debaty publicznej na temat przyszłości nauki. Raporty, ekspertyzy i opracowania przygotowywane przez centrum mają stać się źródłem wiedzy wykorzystywanym przez decydentów, środowisko akademickie, media oraz wszystkich uczestników życia naukowego. Dzięki temu możliwe będzie podejmowanie decyzji opartych nie na intuicji, lecz na rzetelnych danych i wynikach badań.
Powstanie Centrum Badań nad Nauką i Szkolnictwem Wyższym potwierdza rosnącą rolę OPI jako instytucji łączącej kompetencje technologiczne, analityczne i badawcze. Ośrodek rozwija nowoczesne oprogramowanie dla sektora nauki i szkolnictwa wyższego, prowadzi badania z zakresu sztucznej inteligencji, naukometrii, socjologii nauki, interakcji człowiek–komputer oraz medycyny cyfrowej. Jednocześnie wspiera rozwój infrastruktury badawczej i uczestniczy w dystrybucji funduszy europejskich przeznaczonych na rozwój nauki.
Tekst przygotowany przez Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI)
