Osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę przysługują następujące urlopy i zwolnienia od pracy:
- urlop wypoczynkowy – 20 dni (w przypadku osób, których staż pracy wynosi mniej niż 10 lat) lub 26 dni (w przypadku osób, których staż pracy wynosi minimum 10 lat) – płatny 100 proc.;
- urlop opiekuńczy – 5 dni – bezpłatny;
- zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej – 2 dni lub 16 godzin – płatny 50 proc.;
- opieka nad dzieckiem – 2 dni lub 16 godzin – płatny 100 proc.
Czytaj więcej
Na subkontach emerytalnych zmarłych osób znajdują się pieniądze, które bliscy mogą odzyskać. Według danych ZUS jest to średnio około 29 tys. zł na...
Urlop opiekuńczy na „członka rodziny”
Pracownik zatrudniony na umowę o pracę może w ciągu roku kalendarzowego wykorzystać 5 dodatkowych dni urlopu opiekuńczego. Przysługuje on na „członka rodziny”, a więc na dziecko, rodziców czy małżonka wymagającego opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych. Pracodawca nie może odmówić udzielenia tego urlopu ani też żądać od pracownika przedstawienia dokumentacji medycznej osoby wymagającej opieki.
O urlopie tym, jak pisaliśmy w „Rzeczpospolitej”, mówi art. 173 [1] Kodeksu pracy. Dodatkowe 5 dni wolnych można wykorzystać pojedynczo lub jednorazowo. Jednak w przypadku ich niewykorzystania, nie przechodzą one na kolejny rok kalendarzowy. Warto jednak pamiętać o tym, że chociaż urlop opiekuńczy wlicza się do okresu zatrudnienia (stażu pracy), to nie przysługuje za niego wynagrodzenie.
Czytaj więcej
Tysiące Polaków utknęły w kurortach i na lotniskach Bliskiego Wschodu (i nie tylko) z powodu odwołania lotów po wybuchu konfliktu zbrojnego w tym r...
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
Pracownicy mogą korzystać też z dodatkowego zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej, za które przysługuje wynagrodzenie w wysokości połowy wynagrodzenia.
Jak pisaliśmy w „Rzeczpospolitej”, powołując się na zapisy Kodeksu pracy, tego rodzaju urlop przysługuje „[…] z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika”.
Do zdarzeń wynikających z działania wspomnianej siły wyższej zalicza się np.:
- wypadek samochodowy,
- nagłą chorobę bliskiej osoby (rodzica, małżonka, dziecka),
- nagłą i poważną awarię w domu (np. zalanie).
Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę może skorzystać ze zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w ciągu roku kalendarzowego. W przypadku tego urlopu należy pamiętać o tym, że niewykorzystany nie przechodzi – w przeciwieństwie do urlopu wypoczynkowego – na kolejny rok kalendarzowy.
Czytaj więcej
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej to rozwiązanie, z którego od niedawna mogą korzystać pracownicy. Wymiar to 2 dni lub 16 godzin w ciągu ro...
Opieka nad dzieckiem w wieku do 14 lat
„Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia”, wynika z art. 188 Kodeksu pracy.
Te dodatkowe 2 dni lub 16 godzin urlopu przysługują pracownikowi w związku z wychowywaniem dziecka. Prawo nie określa, w jakim celu pracownik może wykorzystać ten czas. W praktyce jednak rodzice zazwyczaj wykorzystują go na sprawy związane z wychowaniem dziecka, takie jak np. wizyty u specjalisty czy udział w szkolnej wycieczce jako opiekun.
Warto dodać, że opieka nad dzieckiem w wymiarze 2 dni lub 16 godzin przysługuje bez względu na liczbę posiadanych dzieci. W związku z tym taki sam jej wymiar przysługuje rodzicowi posiadającemu jedno dziecko oraz temu, który ma trójkę pociech.
Czytaj więcej
13 kwietnia 2026 roku w życie wejdą nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich. Mają one doprecyzować pojęcia pracy zarobkowej i aktywności niezgo...
