Kobiety, które przed laty zrezygnowały z pracy, by zająć się niepełnosprawnym dzieckiem, nie będą już stratne. Od styczna dostaną świadczenie wyrównawcze stanowiące różnicę między świadczeniem pielęgnacyjnym a ich emeryturą.
Przewiduje to ustawa o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki, która obowiązuje od początku roku. Chodzi tutaj o osoby, które w latach 90. zrezygnowały z pracy, aby zajmować się niepełnosprawnym dzieckiem i na podstawie rządowego rozporządzenia skorzystały z wcześniejszej emerytury. Wysokość tego świadczenia oscyluje zazwyczaj w okolicach najniższej emerytury (obecnie jest to 1250 zł). Było to rozwiązanie funkcjonujące przed wprowadzeniem świadczenia pielęgnacyjnego, które wynosi od stycznia 2119 zł.
Czytaj więcej
Choć sądy przyznają świadczenia pielęgnacyjne, gminy znów odmawiają w obawie o swoje finanse.
Matki na takiej wcześniejszej emeryturze nie mogą otrzymywać świadczenia pielęgnacyjnego, bo nie można go łączyć z pobieraniem jakiejkolwiek emerytury.
Nowe przepisy mówią, że świadczenie wyrównawcze przyznawane będzie na wniosek osoby uprawnionej do emerytury. Należy go złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub innego organu, który je wypłaca. Wniosek złożony do 28 lutego 2022 r. podlega rozpatrzeniu do 31 marca 2022 r. Gdy wniosek będzie złożony w tym terminie, świadczenie przysługuje od 1 stycznia 2022 r.
Wypłata świadczenia wyrównawczego nastąpi wraz z emeryturą. Wraz z kosztami jego obsługi sfinansuje je budżetu państwa.
Wzór wniosku o świadczenie dostępny jest na stronie internetowej ZUS (wniosek ESWK).
Do tej pory opiekunowie niepełnosprawnych, którzy otrzymywali emerytury niższe od świadczenia pielęgnacyjnego, aby dostać więcej środków, musieli walczyć w sądzie. Sądy administracyjne z reguły przychodziły im z pomocą i – stosując prokonstytucyjną wykładnię przepisów – przyznawały im świadczenie. Ale nie wszystkie. Jedne przyznawały różnicę między świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą, inne wypłatę wsparcia uzależniały od zrzeczenia się emerytury.
Wypłata różnicy w świadczeniach była też dla gmin kłopotliwa. Wysokość emerytury się zmienia. A jak zaznaczył WSA w Gliwicach, świadczenie powinno być obliczone w taki sposób, by matka nie była bezpodstawnie wzbogacona. Należy więc uwzględniać wszystkie świadczenia dodatkowe, także tzw. trzynastą emeryturę (II SA/Gl 351/20).
Podstawa prawna: ustawa z 29 października 2021 r. (Dz.U. z 15 grudnia 2021 poz. 2314)
