Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego znalezienie nowej pracy zajmuje obecnie średnio ponad 9 miesięcy.
- Czym jest „niedopasowanie kompetencyjne” i dlaczego utrudnia rekrutację w 60 proc. firm.
- Jakie cechy i postawy liczą się bardziej niż doświadczenie przy zatrudnianiu juniorów.
- Które kompetencje miękkie są kluczowe na stanowiskach menedżerskich, a które u specjalistów.
Przeciętnie ponad 9 miesięcy trwa poszukiwanie zatrudnienia. To dłużej o pół miesiąca niż na początku roku, ale o ponad półtora miesiąca w porównaniu do sytuacji sprzed roku. Z danych GUS opisujących rynek pracy w II kwartale tego roku wynika, że im pracownik starszy, tym dłużej szuka pracy. Dwudziestolatkowie potrzebują niespełna 8,5 miesiąca, a osoby 55+ ponad rok. Jedynym wyjątkiem od reguły są 30-34-latkowie. GUS oszacował, że potrzebują ponad 10,5 miesiąca, by znaleźć posadę.
Niedopasowanie kompetencyjne kandydatów
60 proc. firm zadeklarowało trudności ze znalezieniem odpowiednich pracowników w zeszłym roku. Tak wynika z Bilansu Kapitału Ludzkiego, badania realizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oraz Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych UJ. Duże kłopoty miały przedsiębiorstwa działające w branży usług specjalistycznych (69 proc.), opieki zdrowotnej i pomocy społecznej (67 proc.) oraz przemysłowej i górniczej (66 proc.).
– Niedopasowanie kompetencyjne nie oznacza, że na rynku brakuje pracowników. To sytuacja, w której kompetencje dostępne po stronie pracowników nie odpowiadają w pełni temu, czego potrzebują pracodawcy. Może dotyczyć zarówno konkretnych umiejętności zawodowych, jak i kompetencji bardziej uniwersalnych, które są związane z organizacją pracy, współpracą, uczeniem się czy dostosowywaniem się do zmian – mówi prof. Marcin Kocór z Centrum Ewaluacji i Analiz Polityk Publicznych UJ.
Jakich juniorów szukają firmy?
Oczekiwania pracodawców pokazują to między innymi dane OLX Praca. Zatrudnienie dla osób bez doświadczenia oferuje administracja biurowa, w przypadku której ogłoszenia, w których nie było wymagane doświadczenie, stanowiły 41 proc. w pierwszym półroczu. Co druga tego typu oferta dotyczyła pracy w ubezpieczeniach, a co trzecia w służbie zdrowia i bankowości.
– Nie kwalifikacje, lecz postawa i potencjał coraz częściej otwierają drzwi do pierwszej pracy. W niemal połowie analizowanych ogłoszeń nie pojawia się wymóg wcześniejszego doświadczenia, a wśród najczęściej wskazywanych oczekiwań są takie jak: komunikatywność, dyspozycyjność i odpowiedzialność. Wykształcenie wyższe pojawia się natomiast w mniej niż 1 proc. ogłoszeń, co pokazuje, że w przypadku pierwszej pracy dyplom nie jest warunkiem koniecznym. Co więcej, pracodawcy coraz częściej formułują wymagania w sposób elastyczny – w ponad 31 proc. ogłoszeń pojawia się „mile widziane”, co może sugerować, że pewne kompetencje nie są warunkiem koniecznym, ale mogą istotnie zwiększyć szanse kandydata. Trend ten rośnie – relacjonuje Konrad Grygo, starszy analityk biznesowy w OLX Praca.
W przypadku juniorów oczekiwania firm koncentrują się na kompetencjach miękkich. Są to: umiejętność analitycznego myślenia, komunikacja czy rozwiązywanie problemów. – Znaczenie mają indywidualne predyspozycje i umiejętności kandydata, a więc jego podejście do rozwiązywania problemów, chęć uczenia się czy umiejętność współpracy z innymi – dodaje ekspert.
Szefowie mają być dobrze zorganizowani, specjaliści zdeterminowani
Analizy BKL pokazują, że kompetencje miękkie są wciąż atutem na rynku pracy. – Pracodawcy potrzebują osób, które poza kompetencjami zawodowymi potrafią dobrze zorganizować swoją pracę, wziąć za nią odpowiedzialność, są komunikatywne, ale też dostosowują się do nowych sytuacji i potrafią pracować w stresie. Na znaczeniu zyskują też kompetencje związane z analizą informacji, weryfikacją danych oraz kompetencje cyfrowe. To właśnie te uniwersalne kompetencje są wysoko cenione przez firmy – dodaje Adriana Skorupska z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
Na stanowiskach kierowniczych pracodawcy szczególnie cenią pracę w grupie, zarządzanie czasem i terminowość, odpowiedzialność, komunikatywność, gotowość do uczenia się oraz dostosowywanie się do nowych sytuacji. Ważne są także kompetencje cyfrowe i kognitywne, m.in. praca z oprogramowaniem oraz analiza i weryfikowanie informacji. W przypadku specjalistów oraz techników i średniego personelu szczególne znaczenie mają determinacja w realizacji zadań, gotowość do uczenia się oraz analiza informacji i wyciąganie wniosków.
