Dość obszerny, bo liczący 52 strony projekt nowelizacji ordynacji podatkowej, opublikowano na stronach Rządowego Centrum legislacji w piątek, 28 marca. Planowane zmiany dotyczą wielu różnych kwestii, w tym zapowiadanej przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego redukcji obowiązków związanych z informowaniem władz skarbowych o tzw. schematach podatkowych. Chodzi o takie układanie spraw gospodarczych, które prowadzi do redukcji zobowiązań podatkowych, w tym przez wykorzystanie ulg.
Z treści projektu wynika, ze minister będzie mógł w drodze rozporządzenia wyłączyć obowiązek zgłaszania określonych schematów krajowych (projekt nie zakłada całkowitego zniesienia tego obowiązku). Przewidziano też zwolnienie radców prawnych, adwokatów, doradców podatkowych oraz rzeczników patentowych z obowiązku raportowania schematów. Będą oni zobowiązani do poinformowania ich klienta tj. „korzystającego” lub „promotora” o konieczności złożenia informacji o schematach podatkowych do Szefa KAS.
Ściganie oszustw wciąż wydłuży przedawnienie podatków
Jednak najbardziej oczekiwana zmiana dotyczy art. 70 par. 6 pkt 1 ordynacji, dotyczącego przedawnienia zobowiązań podatkowych. MF nie zakłada jednak zniesienia przepisu pozwalającego na zawieszenie biegu przedawnienia podatków w przypadku wszczęcia postepowania karnego skarbowego przeciwko podatnikowi. Taki postulat formułują od dawna organizacje gospodarcze, a ostatnio także inicjatywa "SprawdzaMY” Rafała Brzoski. W projekcie zaproponowano, by przepis zachować, ale ograniczyć jego stosowanie do przypadków podejrzenia 14 konkretnych typów przestępstw skarbowych. Chodzi m.in. o zatajenie zobowiązania podatkowego, fałszowanie deklaracji czy faktur. To przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności.
Czytaj więcej:
Ugoda z fiskusem czy skrócenie okresu przedawnienia podatków to wyciągnięte z kosza pomysły komisji kodyfikacyjnej. Warto do nich wrócić w ramach d...
Pro
MF uzasadnia takie rozwiązane chęcią sprawnego ścigania przestępczości podatkowej. „Całkowita rezygnacja ze wspomnianej regulacji byłaby działaniem na szkodę budżetu państwa jak i interesów finansowych Unii Europejskiej. Utrudniłoby to bowiem w istotnym stopniu skuteczne ściganie zorganizowanych grup przestępczych, w szczególności w zakresie przestępczości zorganizowanej związanej z VAT” – czytamy w uzasadnieniu projektu.
Eksperci pytani przez „Rzeczpospolitą” twierdzą, że nowe brzmienie przepisu nie musi wiele zmienić w dotychczasowej praktyce organów skarbowych. Przypomnijmy, że często padały zarzuty o instrumentalne traktowanie tej regulacji, gdy władze skarbowe nie tyle ścigają przestępców, co raczej dają sobie więcej czasu na dochodzenie podatków.
- Może to wyeliminować przypadki instrumentalnego wszczynana postepowań karnych skarbowych, ale tylko w niektórych przypadkach. Furtka do takich działań zostanie, choć będzie nieco inaczej zapisana w prawie – uważa Agnieszka Wnuk, doradczyni podatkowa w Quidea.
Krytycznie o nowym brzmieniu tego przepisu wypowiada się też Andrzej Ladziński, doradca podatkowy i partner w GWW Tax. Jego zdaniem, nawet jeśli przyjąć stanowisko Ministerstwa Finansów, że takie brzmienie wyeliminuje 90 proc. przypadków instrumentalnego wszczynania postepowań z k.k.s., to i tak istnienie tego przepisu wymaga racjonalnego uzasadnienia.
- Przypomnijmy, że stworzono go z myślą o uzyskiwaniu materiałów z toczących się spraw karnych skarbowych dla celów wymiaru podatku. W praktyce to nie działa. Z mojej praktyki wynika, że w podobnych sytuacjach, rzeczywiście dotyczących poważnych kwot, nie zdarzyło się, aby zakończenie postępowanie podatkowego było wstrzymywane oczekiwaniem na dowody zgromadzone w postępowaniu karnym skarbowym – relacjonuje Ladziński. Jego zdaniem zamiast niepotrzebnie komplikować przepisy ordynacji dotyczące przedawnienia, Ministerstwo Finansów powinno raczej podjąć działania poprawiające organizację pracy administracji skarbowej. – Ma ona ewidentny problem z tym, aby kończyć postępowania podatkowe przed upływem ustawowego terminu przedawnienia – zauważa ekspert.
Czytaj więcej
Rok po zapowiedzi wprowadzenia Karty Praw Podatnika takiego dokumentu wciąż nie ma. Czy prawa podatników są przestrzegane? Różnie z tym bywa.
Korekta podatku za pięć dwunasta wydłuży przedawnienie zobowiązań podatkowych o rok
Niekorzystny dla podatników może być nowy przepis art. 70f, który wydłuży o rok okres przedawnienia zobowiązań podatkowych, gdy podatnik złoży korektę w ostatnim roku tegoż pięcioletniego okresu przedawnienia. W ocenie Agnieszki Wnuk wydaje się to nieuzasadnione.
- W praktyce zdarza się bowiem, ze podatnik koryguje zobowiązania wynikające z pewnych regularnie dokonywanych czynności, np. wypłacanych premii w obrocie handlowym. Jeśli np. kontrola podatkowa zakwestionuje taką praktykę za ostatni rok, to podatnik we własnym interesie odpowiednio koryguje także deklaracje za wcześniejsze lata – mówi ekspertka.
Z kolei Andrzej Ladziński uważa, że składanie korekt zmniejszających podatek wymaga od organu skarbowego nieco czasu na zweryfikowanie zasadności zwrotu, jaki może nastąpić w wyniku takiej korekty. - Być może należałoby przewidzieć specjalną procedurę takich zwrotów, ale wydłużenie aż o rok przedawnienia zobowiązania wydaje się nadmierne – uważa Ladziński. Dodaje, że w realiach elektronizacji podatków i coraz łatwiejszego dostępu organów skarbowych do danych podatnika warto w ogóle skrócić okres przedawnienia zobowiązań podatkowych z pięciu do trzech lat.
Większość przepisów noweli do Ordynacji ma wejść w życie z początkiem 2026 r.
Etap legislacyjny: konsultacje publiczne
Czytaj więcej:
Umowa z fiskusem rozwiewająca nieporozumienia co do faktów, roczny limit czasu kontroli skarbowej a także możliwość zmiany formy opodatkowania mały...
Pro
