Dodatkowy podatek wynika z ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw.
Zgodnie z nowymi przepisami od 31 sierpnia 2023 roku zwolnione z PCC jest nabycie pierwszego mieszkania przez osoby fizyczne, w sytuacji gdy zakup dotyczy lokalu używanego i gdy sprzedaż lokalu mieszkalnego nie podlega VAT.
Nowelizacja wprowadziła jednocześnie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 6 proc. od szóstego i każdego następnego lokalu mieszkalnego, stanowiących odrębne nieruchomości w jednym lub kilku budynkach wybudowanych na jednej nieruchomości gruntowej. Przepis ten zacznie obowiązywać 1 stycznia 2024 r.
Takie rozwiązanie ma na celu przede wszystkim przeciwdziałanie hurtowemu wykupowi nieruchomości przez m.in. fundusze mieszkaniowe najczęściej z kapitałem zagranicznym.
Obecnie nabywający nieruchomość ma obowiązek zapłacić albo PCC, albo VAT w zależności od tego, jaki charakter ma transakcja i czy sprzedającym jest osoba fizyczna czy przedsiębiorca. Od 1 stycznia przedsiębiorcy kupujący większą liczbę mieszkań znajdujących się w jednym lub kilku budynkach wybudowanych na jednej nieruchomości gruntowej będą zobowiązani do uiszczenia dwóch podatków przy tej samej transakcji: VAT i PCC.
