Reklama

Prof. Andrzej Nowak: Agenci trzech mocarstw paraliżowali próby reform w Polsce

Próbując dociec przyczyny upadku Rzeczypospolitej, trzeba powiązać słabe punkty jej wolnościowego ustroju z geopolitycznym sąsiedztwem. Żaden inny kraj europejski nie sąsiadował z trzema agresywnymi mocarstwami, a w wieku XVIII Rosja, Prusy i Cesarstwo to już wielkie mocarstwa, które używały swoich dyplomatów, agentów i pieniędzy do sparaliżowania każdej próby reformy w Polsce - mówi prof. Andrzej Nowak, historyk.

Publikacja: 02.01.2026 09:30

Wsparcie przez Jana III zagrożonego Wiednia było ratunkiem dla cywilizacji chrześcijańskiej. To było

Wsparcie przez Jana III zagrożonego Wiednia było ratunkiem dla cywilizacji chrześcijańskiej. To było ważne i dla króla, i dla szlachty. Ale był też interes polityczny: zabezpieczenie się przed Turkami, w przyszłości może odzyskanie ziem, które dopiero co zabrali Polsce

Foto: Muzeum Narodowe w Krakowie

Pana kolejny, siódmy tom „Dziejów Polski” ma podtytuł „Upadanie i powstawanie”. Obejmuje lata 1673-1763, rządy Jana III Sobieskiego, Augusta II i Augusta III. Kiedy naprawdę zaczyna się definitywny upadek Polski?

Można odpowiedzieć, że upadek zaczął się od Adama i Ewy. Upadamy z powodu naszej grzesznej natury. A może genezę złych zjawisk należy datować od przywileju koszyckiego z 1374 r., w którym Ludwik Węgierski nadawał szlachcie gwarancje jej wolności. Dwie najważniejsze to zakaz pobierania podatków (poza dwoma groszami z łana) bez zgody reprezentacji szlacheckiej i zwolnienie szlachty ze służenia królowi poza granicami kraju. Żadnej wojny ofensywnej! Minimum podatków – także na wojnę…

Pozostało jeszcze 97% artykułu

RP.PL z NYT — Pierwszy wybór w nowym roku

Roczna subskrypcja RP.PL z dostępem do The New York Times!

Kliknij i sprawdź warunki!

Korzyści:

- Roczny dostęp do The New York Times, w tym do: News, Games, Cooking, Audio, Wirecutter i The Athletic.

- RP.PL — rzetelne i obiektywne źródło najważniejszych informacji z Polski i świata z dodatkową weekendową porcją tekstów magazynu PLUS MINUS.

Reklama
Plus Minus
Listy Zbigniewa Herberta odkryte we Włoszech
Materiał Promocyjny
Bankowe konsorcjum z Bankiem Pekao doda gazu polskiej energetyce
Plus Minus
Młodzi przez sześć minut patrzeli w sufit. Dla nas, starszych, to nie do pojęcia
Plus Minus
Janusz Surdykowski: Dawno pogrążyliśmy się nie w dyktaturze, a w prymacie idiotów
Plus Minus
Filmowa zbrodnia w Los Angeles
Materiał Promocyjny
Technologie, które dziś zmieniają biznes
Plus Minus
Politolog: Dokąd mają pójść rozczarowani wyborcy Donalda Tuska?
Materiał Promocyjny
Lojalność, która naprawdę się opłaca. Skorzystaj z Circle K extra
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama