Do 60. rocznicy listu polskich biskupów do niemieckich w tym numerze „Plusa Minusa” nawiązują szczegółowo inni. Zwrócę uwagę tylko na jeden aspekt, narzucający się po latach, gdy religia nie odgrywa już prawie żadnej roli, szczególnie w polityce międzynarodowej w Europie.

W tym kontekście najsławniejsze słowa z tego listu czy orędzia „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie” mogą być dzisiaj rozumiane jako zrównanie win, zakończenie rozliczeń, pozostawienie historii historykom. Nadstawianie drugiego policzka jest czytelne dla chrześcijan (coraz mniej licznych zresztą), ale zasady chrześcijańskie nie regulują stosunków między państwami i narodami w Europie.