Prof. Paweł Wojciechowski: Król jest nagi, a prezydencki SAFE pusty

I tak oto ustawa wdrażająca unijny SAFE – instrument mający wzmacniać europejskie zdolności obronne – stała się kolejnym elementem krajowej szopki politycznej. Zamiast poważnej debaty o bezpieczeństwie i finansowaniu zbrojeń dostaliśmy festiwal podejrzeń, insynuacji i retorycznych figur.

Samo słowo „SAFE” miało potencjał. Miało oznaczać bezpieczeństwo, stabilność, wspólne działanie. Ale w polskiej debacie szybko zostało przekształcone w symbol zagrożenia. Sejf okazał się podejrzany, a bezpieczeństwo – nie do końca bezpieczne.

Już na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego pojawiły się argumenty, że SAFE to w istocie narzędzie podporządkowania Polski niemieckim interesom. Logika była prosta: jeśli program jest europejski, to najwięcej zyskują Niemcy. Logika idealna. Nieweryfikowalna. A więc taka, której nic nie grozi.

Gdy pojawiły się liczby pokazujące, że udział Niemiec to ułamek procenta, natychmiast zmieniono temat. Bezpieczeństwo ustąpiło miejsca opowieści o drogim kredycie.

Gdy ekonomiści policzyli i pokazali, że 3 proc. w euro to niższy koszt finansowania niż 5-6 proc. w złotych, straszenie drogim SAFE zaczęło tracić impet. Wtedy na scenę wkroczył prezes NBP, ruszając z odsieczą prezydentowi.

Tym razem argumentem miało być złoto. Nasze, nie europejskie. Zapowiedzi prof. Glapińskiego wywołały poruszenie. Tyle że nadal nie było jasne, na czym właściwie ten mechanizm miałby polegać.

Całość przypominała próbę pogodzenia rzeczy, których pogodzić się nie da – jak zjeść ciastko i wciąż je mieć.

Kolejna konferencja prezesa NBP niczego jednak nie wyjaśniła. Pokazała raczej, że mgłę można przykryć jeszcze gęstszą mgłą.

Sprawę miała wyjaśnić ustawa prezydencka. Ale niczego nie wyjaśniła. Pojawił się tylko zapis dotyczący ustawy o NBP, który przesądzał o tym, że zysk zamiast do budżetu, miał trafiać do nowego funduszu.

Wiadomo, że środki nie pojawią się wcześniej niż po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego NBP, a więc najwcześniej w połowie przyszłego roku – o ile w ogóle się pojawią. Co więcej, jeśli nowy fundusz nie zostałby zasilony zyskiem z NBP, to musiałby finansować się przez BGK, a więc drożej. Król jest nagi. Prezydencki SAFE jest pusty.

Nic dziwnego, że nazajutrz pojawia się weto. Trudno nie odczytać go jako próby ucieczki od politycznych kosztów wcześniejszego zalewu słów bez pokrycia.