Zespół badaczy pod kierownictwem brazylijskiego projektanta 3D Cícero Moraesa przeprowadził niezwykłą rekonstrukcję cyfrową na podstawie szczątków odkrytych w Dżabal Ighud w Maroku. Trójwymiarowy model twarzy człowieka sprzed około 315 tysięcy lat pokazuje, jak wyglądali pierwsi znani przedstawiciele naszego gatunku. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym „Heritage”. Szczegóły opisuje portal ScienceAlert.

Odkrycie, które przesunęło historię człowieka o 100 tysięcy lat

Niezwykła historia rekonstrukcji sięga lat 60. XX wieku, gdy w marokańskiej kopalni Dżabal Ighud natrafiono na czaszkę. Przez dekady uważano, że należy ona do afrykańskiego neandertalczyka sprzed około 40 tysięcy lat.

Przełom przyniósł 2017 r.. Seria szczegółowych badań zidentyfikowała szczątki jako wczesnego przedstawiciela Homo sapiens. Ponowne datowanie wykazało, że znalezisko liczy aż 315 tysięcy lat, z marginesem błędu około 34 tys. lat, i stanowi najstarsze znane szczątki naszego gatunku. Odkrycie to przesunęło szacowany początek historii naszego gatunku o 100 tysięcy lat wstecz.

Tak mógł wyglądać najstarszy znany Homo sapiens. Naukowcy zrekonstruowali jego twarz

Tak mógł wyglądać najstarszy znany Homo sapiens. Naukowcy zrekonstruowali jego twarz

Foto: Heritage/Cicero Moraes

Jak powstał cyfrowy model? Pomogła nowoczesna technologia 

Ponieważ w Dżabal Ighud nie odnaleziono jednej kompletnej czaszki należącej do tego samego osobnika, naukowcy z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka skompletowali wirtualny model z kilku znalezisk z tej samej warstwy geologicznej. Puszka mózgowa i górna część twarzy pochodzą z okazu Irhoud 1, natomiast żuchwę i uzębienie dopasowano z innego fragmentu. Powstała twarz nie może więc być traktowana jako dokładny portret jednej osoby.

Eksperci użyli zaawansowanych technik cyfrowych i anatomicznych. Wykorzystano m.in. modelowanie 3D. Zespół Cícero Moraesa wypreparował trójwymiarową siatkę czaszki na podstawie danych zdjęciowych i tomograficznych. Wykorzystano tomografię komputerową współczesnego dorosłego człowieka, którą w specjalnym programie odkształcano aż do pełnego dopasowania do kości sprzed 315 tys. lat. Grubość tkanki tłuszczowej i mięśniowej oszacowano w oparciu o bazę danych anatomicznych współczesnych ludzi.

Czytaj więcej

Lodowiec Zagłady topnieje „agresywniej”, niż sądzono. „To prawdziwy zwrot akcji”

Naukowcy zrekonstruowali twarz najstarszego Homo sapiens. „Mógłby przejść niezauważony w tłumie”

Badanie potwierdziło, że wymiary puszki mózgowej o pojemności 1364 ml oraz mocno wydłużony kształt głowy zachowały cechy archaiczne, podczas gdy sama budowa twarzy była już zbliżona do wyglądu współczesnych ludzi. Mimo ostrych rysów i lekko wysuniętej szczęki, twarz nie wydaje się obca. – Jeśli chodzi o osobnika z Dżabal Ighud, mógłby on przejść niezauważony w tłumie, ale bliższe przyjrzenie się ujawniłoby coś, co odróżnia go od reszty – przede wszystkim jego wyraziste rysy i wysuniętą szczękę – powiedział serwisowi ScienceAlert projektant 3D Cícero Moraes.

Gotowe obrazy występują w dwóch wersjach: w odcieniach szarości bez włosów oraz w kolorowej wersji z pigmentacją skóry, włosami i zarostem. – Trzeba uczciwie przyznać, że obraz w kolorze, urozmaicony zarostem, jest bardziej artystyczną wersją i zawiera mniej naukowo ugruntowanych cech – zaznaczył Moraes.