Imponujących rozmiarów szczelina w Ziemi przecina krajobraz północno-środkowych Chin. Uskok geologiczny ciągnący się wzdłuż Wyżyny Lessowej powstał miliony lat temu. 

Dolina Pinglu jednocześnie zachwyca i budzi respekt. Jaka jest jej geneza?

Dolina Pinglu ma długość 10 km i szerokość nawet do 2 km, a jej głębokość sięga 100 metrów. Jak wyjaśnia Państwowy Instytut Geologiczny, dolina Pinglu jest ryftem, czyli rowem tektonicznym powstałym w miejscu, gdzie około 10 milionów lat temu w wyniku sił rozciągających pękły szwy skorupy ziemskiej.

„Dwie płyty litosfery: Eurazjatycka i Blok Północnochiński powiedziały sobie »do widzenia« i zaczęły się rozdzielać, podążając w przeciwnych kierunkach. Ma to związek z prądami konwekcyjnymi w płaszczu Ziemi. Erozja dopełniła reszty, żłobiąc strome zbocza miękkich lessów” – tłumaczy Państwowy Instytut Geologiczny – PIB na swoim profilu na Facebooku. 

Choć wygląda nieprawdopodobnie, dolina istnieje naprawdę i robi wrażenie nie tylko na miłośnikach geologii. Ten spektakularny widok docenili także filmowcy. Dolina została pokazana w filmie „Wielki Mur” z Mattem Damonem z 2016 r.

Rów tektoniczny regularnie się powiększa. Badania potwierdzają

Dolina Pinglu jest fragmentem systemu szczelin Fen-Wei rozciągającego się na długości ponad 1200 km. Badania naukowe nad tym obszarem potwierdzają, że rów tektoniczny w prowincji Shanxi stale podlega procesom rozciągania (ekstensji) oraz ewolucji tektonicznej, co wiąże się z jego powiększaniem i pogłębianiem.

Główne opracowania geologiczne z końca lat 90. wskazują, że tempo rozciągania wynosi od 0,5 do 1,6 milimetra rocznie. W późniejszych latach naukowcy zaczęli weryfikować te dane za pomocą współczesnych pomiarów satelitarnych (GPS). Wyniki bywają zróżnicowane w zależności od konkretnego odcinka rowu i ram czasowych pomiarów – od braku wyraźnego ruchu w krótszych oknach obserwacyjnych po wyższe wartości rzędu 2-4 mm rocznie w ujęciu regionalnym. Niemniej przedział 0,5–1,6 mm rocznie pozostaje klasycznym geologicznym wskaźnikiem tempa wydłużania się szczeliny na przestrzeni ostatnich milionów lat.