Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym jest Nowy Europejski Bauhaus i jak jego idee kształtują przyszłość Europy.
  • Jak innowatorzy zamieniają fusy po kawie i wytłoki z oliwek w ekologiczne biomateriały.
  • W jaki sposób sektor budowlany dąży do osiągnięcia neutralności klimatycznej.
  • Jaki jest program Festiwalu Nowy Europejski Bauhaus w Brukseli

Spotykają się na nim architekci, projektanci, unijni eksperci, artyści, studenci, innowacyjne start-upy, instytucje kultury, przedstawiciele społeczności angażujących się w działania, które mają tworzyć lepsze warunki życia dzisiaj i w przyszłości.

Komisja Europejska organizuje po raz trzeci ten flagowy festiwal, zainicjowany w 2022 r. w formule biennale. Nowy Europejski Bauhaus 2026 odbywa się w Art&History Museum, jednym z największych brukselskich muzeów, ufundowanym w w XIX wieku i i w otaczającym go Parc du Cinquantenaire, zwanym także Parkiem Jubileuszowym, powstałym w 1880 r. z okazji 50-lecia odzyskania niepodległości przez Belgię. Obecnie miejsca te znajdują się na terenie Dzielnicy Europejskiej – w pobliżu siedziby Komisji Europejskiej.

Nowy Europejski Bauhaus (NEB) jest inicjatywą Komisji Europejskiej, łączącą zrównoważony rozwój, innowacje i integrację społeczną. Skupia dziś ponad 2000 organizacji z całej Europy i obejmuje ponad 700 realizowanych realizowanych projektów w krajach członkowskich UE, a także poza nimi, finansowo wspieranych ze środków unijnych.

Projekty dotyczą bardzo wielu dziedzin, od architektury (w tym roku ze szczególnym naciskiem na mieszkaniowe budownictwo socjalne) przez organizację publicznych przestrzeni miejskich do kreatywnych projektów w designie, dotyczących np. mody.

Ursula von der Leyen na otwarciu festiwalu Bauhaus' 26

Brukselski Festiwal otworzyła Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej

Brukselski Festiwal otworzyła Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej

Foto: Monika Kuc

Otwierająca festiwal przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przypominała, że Nowy Europejski Bauhaus w swej nazwie nawiązuje do legendarnego Bauhausu – nowoczesnej szkoły projektowania i architektury – który narodził się przed stu laty w Dessau. A odnosząc się do współczesności „Nowego Bauhausu” podkreślała, że w czasach geopolitycznych wstrząsów, rosnącej polaryzacji powinniśmy być lepiej połączeni. Szczególnej wagi nabiera wspólne działanie działanie na poziomie lokalnym, bo „silniejsze społeczności tworzą silniejsze więzi”. Potrzeba nam wielu zmian w rozwiązywaniu problemów od budowania mieszkań w przystępnej cenie, przez infrastrukturę czystej transformacji, po samą demokrację.

Bauhaus' 26: innowacje i przedsiębiorczość

Podczas festiwalu w części targowo-wystawienniczej 80 uczestników NEB prezentuje wiele niezwykłych innowacyjnych projektów z różnych dziedzin. Przykładowo 25-osobowa grupa studentów z z Duńskiej Królewskiej Akademii – Instytutu Architektury, Urbanistyki i Krajobrazu przedstawia przedstawia zrealizowany w ubiegłym roku projekt tymczasowego dworca kolejowego na festiwal w Roskilde – wyrazistej pomalowanej na czerwono stalowej konstrukcji, którą łatwo można zdemontować i powtórnie wykorzystać w innej realizacji.

Krzesła z papierowych ścinków stworzone przez studencką grupę z wydziału architektury w Brukseli

Krzesła z papierowych ścinków stworzone przez studencką grupę z wydziału architektury w Brukseli

Foto: Monika Kuc

Kolejna studencka grupa z wydziału architektury Sint Lucs w Brukseli pod kierunkiem profesora Jana Wurma, specjalisty w dziedzinie projektowania regeneracyjnego, pokazuje modele krzeseł stworzonych z papierowych ścinków.

Wybrane projekty omawiano także szczegółowo podczas panelu „Arena innowacji NEB: gdzie wartości spotykają się z przedsiębiorczością”. Jedne dotyczyły designersko-architektonicznych rozwiązań, m.in. propozycji fińskich projektantów – systemu mebli Parkly, przeznaczonego dla publicznych przestrzeni, które łatwo można można przekształcać i poddawać renowacji, przedłużającej ich użytkowanie. Inne przedstawiały innowacyjne ekologiczne technologie i materiały. Austriacka Vienna Textile Lab, założona przez przez Karin Flack, opracowała nowe barwniki i pigmenty biologicznego pochodzenia pochodzenia dla przemysłu tekstylnego.

Nowy Europejski Bauhaus (NEB) jest inicjatywą Komisji Europejskiej, łączącą zrównoważony rozwój, innowacje i integrację społeczną.

Turecki projekt „Wasteespresso” proponuje wykorzystanie wyrzucanych fusów po kawie do tworzenia nowych biomateriałów przyjaznych dla klimatu, z których można np. zrobić torbę na zakupy. A międzynarodowy projekt „OLEATEX”, podsuwa pomysł pomysł na odpady śródziemnomorskie – wytłoki z oliwek, pozostające przy produkcji oliwy. Zamiast je wyrzucać, warto je przetwarzać dzięki opatentowanej nowatorskiej technologii na efektowny materiał wykończeniowy meblowych paneli i blatów, zbliżony do lakierowanych powłok, ale zarazem bezpieczny, bo naturalny.

Główne tematy festiwalu Bauhaus' 26

Forum z publicznymi debatami oraz praktyczne warsztaty to najbardziej twórcza część festiwalu, bo pozwala na bezpośrednią wymianę pomysłów i doświadczeń. Wśród poruszanych tematów znalazły się m.in. „budowanie przyszłości Europy”, czyli transformacja sektora budowlanego połączonego z gospodarką neutralną dla klimatu; obniżanie emisji dwutlenku węgla i jej kosztów dzięki projektom niskoemisyjnym; potrzeba zmiany mediów społecznościowych, żeby zamiast dezinformacji używały etycznych narzędzi cyfrowych tworzonych m.in. przez artystów; wykorzystanie AI, lepiej lepiej służącej interesom publicznym.

Żywe dyskusje prowadzą architekci na temat architektury, odpowiadającej na potrzeby człowieka, a przy tym przy tym przyjaznej dla klimatu. W osobnej debacie przedstawiciele Ukrainy omawiali plany odbudowy kraju zniszczonego przez wojnę, wywołaną przez Rosję. Przekonywali, że te projekty trzeba przygotowywać i realizować już teraz z udziałem miejscowych społeczności.

Czytaj więcej

Anda Rottenberg: Artyści w pustych kościołach

Bauhaus' 26: od ochrony dziedzictwa do muzeów otwartych

Z perspektywy kultury jedną z najbardziej znaczących sesji była rozmowa „Otwarte dziedzictwo” z udziałem Géraldine David, generalnej dyrektorki Królewskiego Muzeum Sztuki i Historii, w którym odbywa się festiwal NEB, Evy Kraus, dyrektorki Bundeskunsthalle – prestiżowego centrum sztuki, miejsca międzynarodowych wystaw czasowych w Bonn w Niemczech oraz Vasiliki Kassianidou, wiceministry kultury Cypru (kraj ten kończy właśnie półroczną prezydencję w Radzie UE).

38-letnia Géraldine David, jedna z najmłodszych dyrektorek muzeów, ekonomistka i historyczka sztuki, podkreślała, że Art&History Museum w Brukseli należy do największych muzeów europejskich z kolekcją liczącą ponad 300 tys. obiektów od czasów prehistorycznych przez starożytność, po obszerną kolekcję sztuki prekolumbijskiej i azjatyckiej, a także ma znaczącą kolekcję europejskiej sztuki dekoracyjnej (z wyróżniającymi ją imponującymi zbiorami zbiorami Art Nouveau z przełomu XIX i XX wieku i art déco z lat 20. i 30. XX wieku), więc z jednej strony jest „świątynią sztuki” w historycznej architekturze. Jednak nie może ograniczać swej misji do ochrony dziedzictwa, czy bycia miejscem pamięci. Ważną częścią misji muzeum powinna być otwartość: intelektualna, badawcza i emocjonalna, aby odpowiadało na potrzeby i zainteresowania współczesnej publiczności.

Festiwal New European Bauhaus 2026, odbywający się od 9 do 13 czerwca (towarzyszą mu także koncerty, performanse i inne wydarzenia artystyczne) jest otwarty dla wszystkich. Wstęp wolny.

Czytaj więcej

Biennale w Wenecji w cieniu polityki. Kobieta w sercu dzwonu bije na trwogę