Główna część obchodów odbyła się w byłym niemieckim obozie Auschwitz II-Birkenau. Uczestniczyło w niej 21 byłych więźniów, był też prezydent RP Karol Nawrocki, minister kultury Marta Cienkowska, a także przedstawiciele społeczności żydowskiej i romskiej oraz dyplomaci.
97-letni dziś Bernard Offen urodził się w Krakowie, był więźniem getta i pięciu niemieckich obozów, w tym Auschwitz. W Holokauście stracił rodziców i siostrę. Przeżyli jego dwaj bracia, którzy walczyli pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Po wojnie spotkali się, wyemigrowali z Polski. Bernard kilka lat temu powrócił do rodzinnego miasta.
Bernard Offen: widzę odradzającą się nienawiść
Ocalały z Zagłady Bernard Offen podczas głównych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince
Offen mówił, że patrząc na współczesny świat, widzi „odradzającą się nienawiść”. – Widzę przemoc, która znów zaczyna być usprawiedliwiana. Widzę ludzi, którzy wierzą, że ich gniew ma wartość większą niż życie drugiego człowieka. Mówię to dlatego, że jestem starym człowiekiem, który widział, do czego prowadzi obojętność. I mówię to także, ponieważ wierzę – naprawdę wierzę – że możemy dokonać innego wyboru – stwierdził.
Plan obozu Auschwitz II-Birkenau
Apelował, by pamięć nie była ciężarem, ale stała się światłem, które poprowadzi w ciemności. – My, świadkowie, wkrótce odejdziemy, lecz wierzę, że to światło pozostanie z wami – mówił. Podkreślił, że droga ku przyszłości nie prowadzi przez zemstę i gniew, nawet wobec takich zbrodni jak Holokaust, ale przez empatię i dostrzeganie wewnętrznej wartości każdego człowieka na ziemi.
Mówię to dlatego, że jestem starym człowiekiem, który widział, do czego prowadzi obojętność. I mówię to także, ponieważ wierzę – naprawdę wierzę – że możemy dokonać innego wyboru
Karol Nawrocki: Za każdą wojnę trzeba zapłacić
To nasz obowiązek – obowiązek Rzeczypospolitej Polskiej – aby przypominać o tragedii Holokaustu, ale także o tym, co wydarzyło się jeszcze przed rokiem 1939 i przed 1942. Świat nie może pozostawać obojętny również wobec tego, co działo się po 1945 roku. Tylko 15 procent sprawców z niemieckich obozów koncentracyjnych poniosło odpowiedzialność za zbrodnie, które zostały tu popełnione – powiedział prezydent Karol Nawrocki.
- Świat odwracał przez wiele lat głowę od tej strasznej tragedii i odpowiedzialności za to, co wydarzyło się w Auschwitz. Pamiętaliśmy po roku 1945 o ofiarach, ale zapomnieliśmy o sprawcach. Tyle dziś zachwytów słyszymy nad tym, ze po roku 1945 nie było wojny światowej, świat żył w pokoju, Organizacja Narodów Zjednoczonych funkcjonowała. A przez tyle dekad nie udało się doprowadzić do odpowiedzialności osób, które były odpowiedzialne właśnie za tę śmierć i za ten symbol, w którym właśnie jesteśmy – mówił prezydent Nawrocki.
- Państwo niemieckie do dziś nie zapłaciło reparacji Polsce za zło II wojny światowej. Tak nie buduje się świata pokoju. Za każdą zbrodnię i za każdą wojnę trzeba po prostu zapłacić i przeprosić - powiedział prezydent RP Karol Nawrocki.
Piotr Cywiński: Wasze doświadczenie stało się fundamentem pamięci
– Wasze doświadczenie, drodzy, tak bardzo bolesne i trudne, tak okrutne i trudno wyobrażalne stało się fundamentem pamięci – powiedział Piotr Cywiński, dyrektor Muzeum Auschwitz, zwracając się do Ocalałych. – Jest więc dziś, w wichurze dzisiejszych wyzwań i zagrożeń, naszym skarbem, drogowskazem, podpowiedzią, ostrzeżeniem. Jest naszą potęgą: indywidualną i społeczną. Dlatego każdy dzień powinien zaczynać się od poczucia wdzięczności, naszej dla was – Ocalałych – powiedział.
Czytaj więcej
Politycy i światowi przywódcy nie zostaną zaproszeni do wygłoszenia przemówień z okazji 80. rocznicy wyzwolenia obozu zagłady Auschwitz.
Wskazał, że dziś, w czasach szybkich zmian i niestabilności, pamięć o tych wydarzeniach jest punktem odniesienia. – To pamięć jest naszą ostoją, wsparciem, źródłem ocen najtrudniejszych sytuacji. To z niej wynika potrzeba i hierarchia naszych kroków i czynów. Pamięć jest potęgą, dokładnie tak, jak doświadczenie. Pamięć i doświadczenie to w istocie bliźniacze pojęcia. (…) Są jak skarby, jak drogowskazy – mówił.
Ceremonię zwieńczyła wspólna modlitwa Żydów i chrześcijan.
Czytaj więcej
Z udziałem m.in. króla Wielkiej Brytanii Karola III, kanclerza Niemiec Olafa Scholza, prezydenta Francji Emmanuela Macrona, prezydenta Ukrainy Woło...
Wyzwolenie KL Auschwitz 27 stycznia 1945 r.
27 stycznia 1945 r. żołnierze Armii Czerwonej otworzyli bramy obozu. Skrajnie wyczerpani więźniowie, których było tam jeszcze kilka tysięcy, w tym kilkaset dzieci, witali ich jako wyzwolicieli. KL Auschwitz stał się symbolem dokonanej przez Niemców zagłady Żydów. Zamordowanych zostało w nim około 1 mln Żydów. To także miejsce kaźni Polaków, Romów i osób innych narodowości.
27 stycznia obchodzony jest na świecie jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.
Więźniowie i ofiary KL Auschwitz
