Rocznica czerwca '89 pod znakiem chaosu

Plan przedsięwzięć związanych z obchodami rocznicy pierwszych po wojnie częściowo wolnych wyborów został przygotowany przez Instytut Pamięci Narodowej w marcu 2008 roku.

– Planowaliśmy działania zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej – opowiada Łukasz Kamiński, kierujący Biurem Edukacji Publicznej IPN.

Głównym partnerem Instytutu miało być Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, które opowiadało się za tym, by najważniejsze uroczystości odbywały się w tym mieście. Centralnym punktem była konferencja, w której przewidywano udział m.in. Michaiła Gorbaczowa i George’a Busha seniora.

Zaproszenia w imieniu organizatorów podpisywali wspólnie prezes IPN Janusz Kurtyka i szef ECS ojciec Maciej Zięba.

W Biurze Edukacji Publicznej wymyślono też hasło „Zaczęło się w Polsce”.

Wszystko zaczęło się psuć, kiedy w czerwcu 2008 r. nakładem IPN ukazała się książka „SB a Lech Wałęsa”. O. Zięba przyznaje, że wydanie książki i dyskusja o IPN wpłynęły na zerwanie współpracy.

– Nie chcieliśmy być postrzegani jako zaangażowani politycznie – tłumaczy szef ECS. Jeden z członków komitetu organizacyjnego przyznaje, że wiele wpływowych osób zabiegało, by IPN nie był współorganizatorem obchodów. Natomiast o. Zięba wskazuje, że Centrum jest tylko wykonawcą, a za całość obchodów odpowiada komitet utworzony przez premiera. – W jego skład wchodzą jednostki rządowe i zapewne dlatego IPN nie figuruje jako organizator – mówi minister Andrzej Przewoźnik.

O zorganizowanie całości rocznicowych obchodów w Gdańsku zaapelowali do premiera działacze kilku organizacji byłych opozycjonistów i kombatantów.

[ramka][b]w Niemczech bez kłótni[/b]

9 listopada w niemieckiej historii przypadają dwie rocznice. W 1938 roku tego dnia miała miejsce noc kryształowa – pogrom Żydów dokonany przez Niemców z inspiracji NSDAP.

61 lat później padł mur berliński. Ubiegłoroczne obchody nocy kryształowej przebiegły w światowych mediach prawie bez echa. Inaczej będzie przy obchodach upadku muru berlińskiego.