Reklama

Ta roślina jest w stanie przetrwać w kosmosie? Zaskakujące wyniki eksperymentu

Naukowcy przeprowadzili eksperyment, który wykazał, że zarodniki mchu, wystawione przez dziewięć miesięcy na trudne warunki panujące w kosmosie, były po powrocie na Ziemię nadal w stanie się rozmnażać. To natomiast, zdaniem badaczy, daje nadzieję na wykorzystanie tej rośliny w przyszłości do tworzenia ekosystemów w środowiskach pozaziemskich.

Publikacja: 22.11.2025 15:00

Naukowcy w ramach eksperymentu wysłali zarodniki mchu na Międzynarodową Stację Kosmiczną / zdjęcie i

Naukowcy w ramach eksperymentu wysłali zarodniki mchu na Międzynarodową Stację Kosmiczną / zdjęcie ilustracyjne

Foto: Bluee / Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie rezultaty uzyskano z eksperymentu z mchem przeprowadzonego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej?
  • Dlaczego osłonka zarodników mchu jest kluczowa dla ich przetrwania w kosmosie?
  • Jakie są potencjalne możliwości wykorzystania mchu w przyszłych misjach kosmicznych?
  • Jak długo mech może przetrwać w próżni kosmicznej według naukowców?

Badaniami, których wyniki opublikowano 20 listopada w czasopiśmie „iScience”, kierował Tomomichi Fujita z Uniwersytetu Hokkaido.

Czy mech jest w stanie przetrwać w kosmosie? Naukowcy przeprowadzili eksperyment

Naukowcy w wyniku eksperymentu chcieli sprawdzić, czy mech może przetrwać długotrwałe narażenie na próżnię kosmiczną. Mech to roślina znana z tego, że jest zdolna do rozwoju w najbardziej ekstremalnych środowiskach na Ziemi, w tym nawet na szczytach Himalajów czy na antarktycznej tundrze.

Zanim zarodniki mchu wysłane zostały w kosmos, zespół Fujity w laboratorium na Ziemi zbadał zachowanie mchu Physcomitrium patens w symulowanych warunkach kosmicznych. Roślina poddana została działaniu wysokiego poziomu promieniowania UV, ekstremalnie wysokich i niskich temperatur oraz warunków próżni.

W wyniku badań okazało się, że największe szanse na przetrwanie w kosmosie mają sporofity, czyli otoczone osłonką zarodniki pełniące funkcję struktur rozrodczych. Wydawały się one być najbardziej odporne na wysokie poziomy promieniowania UV, które okazało się najtrudniejszym do przetrwania czynnikiem.

Reklama
Reklama

Zdaniem naukowców za wyjątkową odporność zarodników odpowiadać może otaczająca je osłonka, pochłaniająca promieniowanie UV i zapobiegająca uszkodzeniom. Cecha ta to natomiast prawdopodobnie adaptacja ewolucyjna, która 500 milionów lat temu umożliwiła mchom przejście z roślin wodnych do lądowych i przetrwanie kilku masowych wymierań od tego czasu.

Czytaj więcej

Szykuje się rewolucja w kosmologii? „To oznacza ogromną zmianę paradygmatu”

Naukowcy wysłali mech w kosmos: Jakie były wyniki eksperymentu?

W marcu 2022 roku setki sporofitów mchu zostały przez naukowców wysłanych na pokładzie statku kosmicznego Cygnus NG-17 na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Już na miejscu astronauci przymocowali próbki sporofitów do zewnętrznej części ISS, na której pozostały przez 283 dni. Były w tym czasie narażone na surowe warunki panujące w kosmosie.

W styczniu 2023 roku mech powrócił na Ziemię na pokładzie statku kosmicznego w ramach misji SpaceX CRS-16. Następnie trafił do laboratorium w celu przeprowadzenia badań.

Po zbadaniu mchu naukowcy odkryli, że ponad 80 proc. jego zarodników, które spędziły dziewięć miesięcy w kosmosie, przetrwało. Spośród nich natomiast niemal 90 proc. było w stanie wykiełkować w laboratorium na Ziemi.

Dodatkowo naukowcy spróbowali określić, jak długo zarodniki mchu mogłyby przetrwać w kosmosie. W tym celu wykorzystali dane zebrane przed i po wyprawie do stworzenia modelu matematycznego. Na tej podstawie określili, że zarodniki w osłonkach mogły prawdopodobnie przetrwać w warunkach kosmicznych nawet 5600 dni, czyli około 15 lat. Jednocześnie podkreślili, że to tylko przybliżony szacunek, ponieważ do bardziej realistycznych prognoz potrzebny jest większy zbiór danych.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Koniec z centrami danych na Ziemi? Google chce umieścić AI w kosmosie

Mech okaże się pomocny w dalszej eksploracji kosmosu?

Wyniki eksperymentu, zdaniem naukowców, stanowią pierwszy dowód na to, że wczesna roślina lądowa jest w stanie przetrwać długotrwałe narażenie na działanie czynników atmosferycznych panujących w kosmosie.

– Większość organizmów żywych, w tym ludzie, nie jest w stanie przetrwać nawet przez krótki czas w próżni kosmicznej. Jednak zarodniki mchu zachowały swoją żywotność po dziewięciu miesiącach bezpośredniej ekspozycji. Stanowi to uderzający dowód na to, że życie, które ewoluowało na Ziemi, posiada na poziomie komórkowym wewnętrzne mechanizmy pozwalające mu przetrwać w warunkach kosmicznych – powiedział Tomomichi Fujita cytowany przez serwis EurekAlert!.

Naukowcy mają nadzieję, że wyniki ich eksperymentu ułatwią w przyszłości eksplorację kosmosu.

– Mamy nadzieję, że ostatecznie nasze badania otworzą nowe możliwości w zakresie tworzenia ekosystemów w środowiskach pozaziemskich, takich jak Księżyc i Mars. Mam nadzieję, że nasze badania nad mchem będą punktem wyjścia dla dalszych badań – przyznał Fujita.

Kosmos
Wielkie rozczarowanie na księżycu Jowisza? Nowe badania podważają stare teorie
Kosmos
Problemy w kosmosie. NASA może skrócić misję astronautów
Kosmos
Przełom w astronomii. Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego wyznaczyli masę planety swobodnej
Kosmos
Astronomowie odkryli zagadkowy obiekt. „Nikt tego wcześniej nie widział”
Kosmos
Nowa teoria na temat planet w Układzie Słonecznym. Podważa dotychczasową wiedzę
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama