Zjawisko, którego obserwacja może pomóc we wcześniejszym identyfikowaniu rozbłysków słonecznych dotyczy tzw. pętli koronalnych. Wyniki badania, w trakcie którego dostrzeżono związek między migotaniem pętli a rozbłyskami słonecznymi, zostały opublikowane w grudniu 2024 r. w czasopiśmie „Astrophysical Journal Letter”. Zaprezentowano je także podczas konferencji prasowej, która odbyła się 15 stycznia w trakcie 245. zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego.
Czym są rozbłyski słoneczne?
Rozbłyski słoneczne (ang. solar flares) pojawiają się, kiedy energia przechowywana w skręconych polach magnetycznych, znajdujących się zazwyczaj nad plamami słonecznymi, jest nagle uwalniana. Podczas rozbłysku emitowane są ogromne ilości energii w postaci fal elektromagnetycznych (od gamma do radiowych) oraz strumienie cząstek (elektronów, protonów, jonów) o prędkościach sięgających 70 proc. prędkości światła w próżni. Do największej ilości rozbłysków dochodzi kiedy na Słońcu jest najwięcej plam. Ma to miejsce w sytuacji, gdy Słońce osiąga osiąga maksimum aktywności (maksimum słoneczne). Okres ten wypada mniej więcej raz na 11 lat.
Rozbłyski mogą jonizować jonosferę Ziemi, zakłócając sygnały radiowe o wysokiej częstotliwości i powodując przerwy w odbiorze sygnału radiowego. Mogą także zmniejszać dokładność sygnałów GPS, uszkadzać elektronikę statków kosmicznych i narażać astronautów na promieniowanie.
Czytaj więcej
We wszechświecie jest o wiele więcej supermasywnych czarnych dziur, niż do tej pory sądzono - twierdzą naukowcy na podstawie ostatnich badań. Ich w...
Czym są pętle koronalne Słońca?
Pętle koronalne (ang. coronal loops) to struktury podobne do łuku znajdujące na się w dolnych rejonach korony Słońca (korona to jedna z warstw atmosfery Słońca). Pętle składają się ze stosunkowo gęstej plazmy. Tworzą się, gdy linie pola magnetycznego zatrzymują i prowadzą plazmę (plazma izolowana przez tzw. magnetic flux tubes – tuby strumienia magnetycznego). Rozmiary pętli mogą wahać się od setek do setek tysięcy mil.
Związek między pętlami koronalnymi a rozbłyskami Słońca
Jak informuje amerykański „Newsweek”, naukowcy zbadali, jak zmieniała się jasność pętli koronalnych w ciągu godzin poprzedzających emisję silnego rozbłysku słonecznego. Porównali to z pętlami obserwowanymi na obszarach, gdzie nie doszło do uwolnienia rozbłysku. Odkryli, że tuż przed uwolnieniem rozbłysku słonecznego pętle koronalne zachowywały się dziwnie, tzn. migotały w bardziej chaotyczny sposób.
Migotanie pętli koronalnych pomoże w przewidywaniu kosmicznej pogody?
„Korona słoneczna to dynamiczne środowisko, a każdy rozbłysk słoneczny jest jak płatek śniegu – jest wyjątkowy” – stwierdziła w oświadczeniu cytowanym m.in. przez NASA Kara Kniezewski, absolwentka Instytutu Technologicznego Sił Powietrznych, współautorka badania. „Odkryliśmy, że poszukiwanie okresów 'chaotycznego' zachowania w emisji pętli koronalnej, a nie konkretnych trendów, zapewnia znacznie bardziej spójne dane i może również korelować z siłą rozbłysku” - dodaje Kniezewski.
Czytaj więcej
NASA już wkrótce rozpocznie badania nad dwoma nowymi rozwiązaniami, które mają pomóc sprowadzić na Ziemię próbki z Marsa. Te zaś, po szczegółowych...
- Wyniki są naprawdę ważne dla zrozumienia rozbłysków i mogą poprawić naszą zdolność przewidywania niebezpiecznej pogody kosmicznej – skomentowała Emily Mason (jedna ze współautorek badania), heliofizyczka z Predictive Sciences Inc. w San Diego w Kalifornii, cytowana przez „Newsweek”.
Naukowcy mają nadzieję, że obserwując migoczące zmiany w pętlach koronalnych będą w stanie przewidzieć rozbłysk słoneczny na 2-6 godzin przed jego wystąpieniem, z 60–80 procentową dokładnością. Istnieją również przesłanki wskazujące, że jeśli rozbłysk słoneczny jest silniejszy, szczyt migotania pętli wypada wcześniej. Naukowcy zastrzegają jednak, że potwierdzenie tego wymaga większej liczby obserwacji.
