Tak wynika z opublikowanego projektu zmian w ustawie o podatku akcyzowym. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami rząd chce sięgnąć znacznie głębiej do kieszeni palaczy. Tłumaczy to koniecznością urealnienia stawek akcyzy na wyroby tytoniowe, wyroby nowatorskie i płyn do e-papierosów. Nie kryje też, że planowany wzrost cen ma na celu ograniczenie dostępności wyrobów tytoniowych, w tym tych nowoczesnych.
Czytaj więcej
Zapowiadana podwyżka akcyzy na papierosy zwiększy szarą strefę i złamie społeczną umowę zapisaną w ustawie.
Podwyżka akcyzy: podrożeją papierosy i nie tylko
W uzasadnieniu projektu podkreślono, że na rynku jest coraz więcej urządzeń do waporyzacji, w tym jednorazowych papierosów elektronicznych. Ze względu na formy, kolorystykę i szeroką gamę aromatów oraz stężeń nikotyny są wyjątkowo atrakcyjne dla konsumentów. W konsekwencji, zdaniem rządu, stanowią duże zagrożenie, zwłaszcza dla młodych, dla których często są wstępem do uzależnienia. A dotychczasowe zakazy sprzedaży wyrobów nikotynowych nieletnich nie zawsze są skuteczne.
Sposobem na zmianę tej sytuacji ma być ograniczenie dostępności cenowej takich wyrobów, przez objęcie akcyzą urządzeń do konsumpcji, płynów do e-papierosów, a także wyrobów nowatorskich.
Ponadto zmiana zasad opodatkowania ma pozytywnie przełożyć się na środowisko. Materiały użyte w jednorazowych waporyzatorach, w tym nikotyna oraz baterie to potencjalne zagrożenie dla ludzi, przyrody i środowiska.
Dlatego zgodnie z projektem ustawą o podatku akcyzowym mają zostać objęte urządzenia do waporyzacji. Co prawda ze względu na regulacje unijne nie będą wyrobami akcyzowymi, ale podobnie jak samochody osobowe staną się wyrobami nieakcyzowymi opodatkowanymi akcyzą.
Do urządzeń do waporyzacji będą zaliczone dwie kategorie. Papierosy elektroniczne, czyli urządzenia jednorazowego lub wielokrotnego użytku służące do spożywania pary powstającej z przeznaczonych do nich płynów, wyposażone w szczególności w kartridże lub zbiorniki. A także podgrzewacze, tj. urządzenia służące do spożywania aerozolu wytworzonego z wyrobów nowatorskich, bez ich spalania. Wyjątkiem będą urządzenia przeznaczone do celów medycznych.
Z analiz wynika, że ceny papierosów w Polsce należą do najniższych w Unii Europejskiej. W 2023 r. średnia cena papierosów w euro w przeliczeniu na 1000 sztuk w Polsce wynosiła mniej niż 200. Dla porównania w Niemczech ponad 300, we Francji ok. 500, a w Irlandii prawie 800.
Czytaj więcej:
Gwałtowny wzrost akcyzy na papierosy da pożywkę szarej strefie, a nie budżetowi - przewidują przedstawiciele branży tytoniowej. Może też spowodować...
Pro
Nowe stawki akcyzy na papierosy
Zgodnie z obecnymi przepisami stawki akcyzy na papierosy miały wynosić: w 2024 r. - 276 zł za każde 1000 sztuk i 32,05 proc. maksymalnej ceny detalicznej, w 2025 r. - 303,60 zł za każde 1000 sztuk i odpowiednio 32,05 proc., a w 2026 r. miało to być 333,96 zł za każde 1000 sztuk i 32,05 proc. To się jednak zmieni. Zgodnie z projektem tylko ta pierwsza stawka 276 zł plus 32,05 proc. maksymalnej ceny detalicznej za każde 1000 sztuk ma obowiązywać od 1 stycznia 2024 r. do 28 lutego 2025 r. Od 1 marca 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. wzrośnie już do 345 zł za każde 1000 sztuk i 32,05 proc. maksymalnej ceny detalicznej, a w 2026 r. ma wynosić 414 zł plus odpowiednio 32,05 proc.
Podwyżki czekają też innych użytkowników wyrobów tytoniowych. Dla przykładu obecna stawka akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych w wysokości 0,55 zł za każdy mililitr będzie obowiązywać tylko od 1 stycznia 2025 r. do 28 lutego 2025 r. Potem wzrośnie do 0,96 zł, a w 2026 r. będzie to już 1,44 zł za każdy mililitr.
Rząd chce, żeby stawka akcyzy na urządzenie do waporyzacji była kwotowa u wynosiła 40 zł za sztukę. Podstawą opodatkowania w tym przypadku ma być liczba ich sztuk.
W uzasadnieniu projektu oszacowano, jak będzie się kształtował wzrost cen wyrobów tytoniowych w kolejnych latach. Z analiz tych wynika, że w przypadku pełnego przeniesienia obciążeń fiskalnych wynikających ze zwiększonej akcyzy na konsumentów, w 2025 r. cena detaliczna paczki papierosów wynosić ma 20,82 zł. W 2026 r. będzie to wydatek 23,85 zł, a w 2027 r., za paczkę papierosów trzeba będzie zapłacić prawie 27 zł - szacunkowo 26,54 zł.
Na podwyżki muszą przygotować się też amatorzy nowoczesnych używek tytoniowych. W przypadku wyrobów nowatorskich rząd przewiduje, że cena detaliczna za paczkę w 2025 r. wyniesie 18,38 zł, a w 2027 r. będzie to już 20,54 zł.
Najbardziej po kieszeni dostaną użytkownicy e-papierosów. Spodziewana cena zapasowego 10 ml pojemnika płynu do nich w 2025 r. ma wynosić 23,07 zł, w 2026 r. już 28,99 zł, a w 2027 r. aż 33,43 zł.
Z kolei w przypadku urządzeń do waporyzacji, a także jednorazowych e-papierosów trzeba się liczyć się ze wzrostem cen detalicznych o ok. 49-50 zł za sztukę.
Ustawa — poza drobnymi wyjątkami — ma wejść w życie od 1 stycznia 2025 r.
Etap legislacyjny: uzgodnienia, konsultacje i opiniowane
