Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego potencjał polskich start-upów medycznych jest wciąż niewykorzystany w krajowym systemie zdrowia?
- Na czym polega paradoks w podejściu pacjentów do innowacji medycznych i sztucznej inteligencji?
- W jaki sposób AI może wpłynąć na skrócenie czasu diagnozy i optymalizację kosztów leczenia?
- Co stanowi największą barierę we wdrażaniu nowoczesnych technologii w polskich szpitalach?
Polskie start-upy, działające w branży medycznej, rosną w siłę – to jedna z wizytówek naszego ekosystemu innowacji. Eksperci widzą w nich szansę na uzdrowienie rodzimego systemu opieki zdrowotnej. Problem w tym, że wykorzystanie tego potencjału do odciążenia i unowocześnienia przychodni i szpitali blokują opór mentalny, dług technologiczny i nieefektywny sposób gospodarowania pieniędzmi.
Pacjent chce innowacji, ale ufa człowiekowi
Najnowsze badania firmy Stada pokazują, że dziś ledwie 38 proc. z nas jest zadowolonych z funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, a to znacznie poniżej średniej europejskiej (56 proc.). Aż dwie trzecie respondentów wskazuje m.in. na konieczność skrócenia czasu oczekiwania na świadczenia. To niezadowolenie stwarza jednak nowe możliwości – coraz więcej osób przejmuje kontrolę nad własnym zdrowiem (94 proc. Polaków samodzielnie leczy przynajmniej niektóre dolegliwości), korzystając z mniej lub bardziej innowacyjnych narzędzi i rozwiązań. I tak niemal trzech na czterech ankietowanych samodzielnie mierzy ciśnienie krwi, co nie jest już żadnym zaskoczeniem, ale jednocześnie aż 44 proc. używa aplikacji zdrowotnych. Coraz chętniej sięgamy też po wsparcie chatbotów. Już co drugi badany przez Stadę korzysta w sprawach związanych ze zdrowiem z AI. Widać jednak pewien paradoks: choć 52 proc. rozważyłoby konsultację wspieraną przez bota, to niechętnie myślimy o zdalnych wizytach (63 proc. z nas nadal preferuje korzystanie z opieki w formie stacjonarnej). Zaufanie do technologii, a raczej jego brak, staje się więc jedną z przeszkód. Ligia Kornowska, liderka Koalicji AI w zdrowiu, przyznaje, że pacjenci chcą korzystać z innowacji, ale jednocześnie oczekują, że za każdą ważną decyzją zdrowotną nadal będzie stał człowiek.
Czytaj więcej:
Rodzime medtechy rosną w siłę, a dzięki AI start-upy mają potencjał unowocześnić opiekę medyczną. Technologie rozwijane przez start-upy to m.in. le...
Pro
– Pytanie nie brzmi już, czy ochrona zdrowia będzie cyfrowa, ale jak wykorzystać technologię, aby realnie poprawić doświadczenia pacjentów. AI może przyspieszać diagnozowanie, wspierać analizę danych i odciążać personel medyczny od części zadań administracyjnych. Nie zastąpi jednak relacji opartej na zaufaniu, która pozostaje fundamentem procesu leczenia – komentuje.
Potwierdzają to analizy Instytutu Badań Pollster – według nich pacjenci ufają lekarzom bardziej, niż spodziewaliby się tego nawet sami medycy. W sytuacji spornej oceny danej kwestii medycznej aż niemal dwie trzecie pacjentów posłuchałoby głosu człowieka-specjalisty, a nie werdyktu algorytmów (tymczasem tylko 37 proc. lekarzy wierzy, że pacjent w takiej sytuacji zaufa ich diagnozie).
Szybsza diagnoza i niższe koszty badań
Technologiczna rewolucja w ochronie zdrowia jednak już ruszyła, a jej motorem jest właśnie sztuczna inteligencja. AI jest obecna po obu stronach biurka: korzysta z niej w pracy 61 proc. lekarzy, a 27 proc. pacjentów interpretuje z jej pomocą wyniki badań. Tej zmiany pewnie nie da się powstrzymać.
– Zapotrzebowanie na wdrażanie nowych systemów zwiększających wydajność pracy obserwujemy każdego dnia. Światowa medycyna podąża w kierunku pozyskiwania coraz bardziej trafnych diagnoz przy coraz mniejszych wydatkach na procedury diagnostyczne. Wprowadzenie AI może istotnie wpłynąć na skrócenie czasu diagnostyki, jak i zwiększenie trafności rozpoznań chorobowych – mówi dr n. med. Michał Lis, specjalista chorób wewnętrznych, diabetolog i endokrynolog, Ordynator Oddziału oraz Kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Endokrynologii, Diabetologii, Chorób Metabolicznych, Nefrologii i Transplantologii w Szpitalu Czerniakowskim.
Jak tłumaczy, szpitale z każdym dniem stają coraz bardziej otwarte na sztuczną inteligencję, którą można wykorzystać w diagnostyce, czy sporządzaniu i obiegu dokumentacji medycznej. Według niego, przy tak wysokich kosztach leczenia chorych i obserwowanym rozwoju oddziałów wysokospecjalistycznych szpitale poszukują możliwości zwiększenia wydajności swojej pracy przy zminimalizowaniu kosztów personalnych.
– Szybka i sprawna diagnostyka pozwala na wczesne wdrożenie właściwej terapii. To przekłada się na skrócenie średniego czasu hospitalizacji, a co za tym idzie – zniwelowanie ryzyka powikłań szpitalnych, chociażby zakażeń, których ryzyko wzrasta wraz z długością pobytu chorego w oddziale – wyjaśnia. – Z moich obserwacji wynika, że lekarze są nawet bardziej otwarci na AI niż same placówki medyczne, a młode pokolenie lekarzy wychowywane w dostępie do internetu bardzo sprawnie odkrywa możliwości AI – kontynuuje.
Czytaj więcej
Badacze nie mają wątpliwości: nadchodzi era samodzielnych agentów medycznych. Boty potrafią prowadzić wywiady z pacjentami, diagnozować, zlecać bad...
Kłopot w tym, że wiele placówek nie ma przystosowanych systemów do takiego cyfrowego skoku. Start-upy medyczne (tzw. medtechy) wskazują jednak, że dług technologiczny, czy niechęć do nowatorskich rozwiązań nie stanowią już aż takiego wyzwania. Problem to pieniądze, lecz nie ich deficyt, a brak stabilności i przewidywalności finansowania.
Polskie technologie czekają na pieniądze. Start-upy szukają klientów za granicą
Medalion Tech, elbląski start-up, stworzony przez Aleksandra Obuchowskiego, Barbarę Klaudel, Macieja Kotoka i Rafała Dunala, wyposaża rodzime szpitale w narzędzia AI. W medtechu słyszymy, że rafą dla innowacji w ochronie zdrowia jest skokowa dostępność funduszy na inwestycje.
– Wystarczy spojrzeć na środki z Krajowego Planu Odbudowy: nagle pojawia się pula dziesiątek czy setek milionów złotych, którą szpitale muszą rozdysponować i wydać w trzy miesiące. Tworzy się gigantyczna, krótkotrwała bańka zakupowa, po której następuje wielomiesięczna posucha. W takich warunkach niezwykle trudno prowadzić zrównoważoną sprzedaż technologii, a szpital nie jest w stanie zaplanować wdrożenia i powiedzieć: „wasz system kosztuje tyle, wpisujemy go do budżetu na kolejny rok”, bo sam nie wie, jakim budżetem będzie dysponował – zaznacza Obuchowski.
Jak wspomina, start-up nie raz słyszał od dyrektorów placówek, że oferuje świetny produkt, a szpital bardzo go chce, ale do rozmów będzie mógł wrócić... „za dwa lata, gdy pojawią się jakiekolwiek środki”.
Czytaj więcej
Rynek finansowania innowacyjnych spółek w naszym kraju nie może wygrzebać się z dołka. W III kwartale do start-upów popłynęło o jedną trzecią mniej...
To wyzwanie, bo nad Wisłą mamy bardzo mocny rynek medtechów, które siłą rzeczy szukają zbytu za granicą. Przykładem są spółki giełdowego Adiuvo Investments: FixNip przygotowuje się do wejścia na rynek amerykański i planuje zwiększyć sprzedaż w Europie, a Smartmedics zabiega o pierwsze kontrakty w krajach Zatoki Perskiej. Ten pierwszy opracowuje implant do rekonstrukcji brodawki sutkowej m.in. po mastektomii, pozyskał już w USA finansowanie na badanie kliniczne. Z kolei Smartmedics rozwija rozwiązania wykorzystujące AI i dane od pacjentów do monitorowania chorób przewlekłych w kardiologii. Spółka koncentruje się na zakończeniu europejskiej certyfikacji i sprzedaży technologii oraz udzielaniu licencji zagranicznym partnerom.
– Eksplozja AI otworzyła przed naszymi spółkami nowe ścieżki rozwoju i sprzedaży produktów. W FixNip priorytetem jest rynek amerykański. W Smartmedics jest nim zakończenie procesu certyfikacyjnego w procedurze MDR i komercjalizacja technologii z zagranicznymi partnerami, w modelu licencyjnym i sprzedażowym – dodaje Anna Aranowska-Bablok, prezes Adiuvo Investments.
