Z tego artykułu dowiesz się:

  • Na jakie kategorie produktów Polacy polują najchętniej podczas tegorocznych wyprzedaży.
  • Jaka jest skala zjawiska sztucznego zawyżania cen i co sądzą o tym konsumenci.
  • Jak dyrektywa Omnibus zmieniła sposób prezentowania cen i oceny realnych obniżek.
  • Dlaczego Black Friday trwa niemal cały miesiąc i czy wcześniejsze zakupy oznaczają oszczędność.

Możemy narzekać na konsumpcjonizm i nieustanny pęd do kupowania, ale Czarny Piątek stał się już także polską tradycją zakupową. Co więcej, nie ogranicza się do jednego dnia. Już od początku listopada sklepy pod hasłem „Black Friday” wabią klientów promocjami. I jest na nie duże zapotrzebowanie.

Bój o tanią elektronikę, ubrania i kosmetyki

Podczas tegorocznego Black Friday Polacy zamierzają szukać obniżek cen przede wszystkim w trzech kategoriach produktów. Na zakupy odzieży liczy 48,8 proc. badanych, niewiele mniej, bo 46,1 proc. stawia na zakupy elektroniki, zaś obuwie chce nabyć 41,3 proc. Dużym zainteresowaniem cieszą się również kosmetyki i perfumy (36 proc.) oraz sprzęt AGD (29 proc.). Zdecydowanie niższe wyniki uzyskały m.in. biżuteria czy artykuły motoryzacyjne.

Jak podaje UCE Research, które przeprowadziło badanie, wyniki wskazują, że Black Friday jest kojarzony przez respondentów przede wszystkim z poszukiwaniem obniżek cen produktów modowych, elektronicznych i związanych z codzienną pielęgnacją.

Czytaj więcej

Szał promocji u deweloperów. Black weeks, dni otwarte i kalendarz adwentowy

– Rozciągnięcie akcji na kilka tygodni ma uzasadnienie. Sklepy mogą rozłożyć zamówienia i dostawy w czasie, a klienci kupić część prezentów wcześniej i podzielić przedświąteczne wydatki między listopad a grudzień – mówi dr Mariusz Woźniakowski z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego. – Trzeba jednak odróżnić rozłożenie wydatków od oszczędności. Jeżeli telewizor, który klient zamierzał kupić w grudniu, kupi w listopadzie w tej samej cenie, zmieni się termin wydatku. Jeżeli zaś do planowanego zakupu dołoży drugi produkt, żeby skorzystać z promocji, może wydać więcej, choć oba towary kupi z rabatem.

Prawie 74 proc. ankietowanych przez UCE Research deklaruje zamiar skorzystania w tym roku z możliwości robienia okazyjnych zakupów podczas Black Friday. Przeciwną deklarację składa zaledwie 12,4 proc. badanych, a 13,8 proc. respondentów nie podjęło jeszcze decyzji. 

z kolei z badania Boston Consulting Group już 91 proc. polskich konsumentów zna zasady Black Friday, a odsetek osób planujących w ten dzień zakupy wzrósł w tym roku o 6 pkt proc. do 79 proc.

Jednocześnie deklaracje nie oznaczają, że wszyscy ci konsumenci rzeczywiście dokonają zakupów. Badania mierzą intencje, a nie faktyczne zachowania zakupowe.

Oszukiwanie na promocjach. Na co powinni uważać klienci

71,5 proc. Polaków zauważyło już przypadki podnoszenia cen przed Black Friday w celu stworzenia wrażenia atrakcyjniejszej promocji. To zdecydowanie najważniejszy wynik badania UCE Research. Ponad połowa respondentów wskazuje odpowiedzi „tak, często” lub „wiele razy” w odniesieniu do spotkania się z taką sytuacją. – Tak duży udział tych deklaracji sugeruje, że opisywane zjawisko nie jest w doświadczeniach badanych ograniczone do pojedynczych przypadków – wyjaśniają analitycy.

Czytaj więcej

Klienci zmęczeni Black Friday. Sklepy przegrają z AI?

Jednocześnie 17,8 proc. Polaków przyznaje, że nigdy nie weryfikowało cen w tym kontekście. Oznacza to, że istotna część konsumentów nie podejmuje lub przynajmniej nie przypomina sobie podejmowania działań pozwalających sprawdzić, czy ceny rosły przed Black Friday.

Takie praktyki to nic nowego, ponad 8 na 10 Polaków zauważyło w ostatnim roku, że cena na paragonie różniła się od tej na półce, mimo spełnienia warunków promocji. Eksperci tłumaczą, skąd bierze się ta rozbieżność i kiedy to błąd, a kiedy przeoczenie klienta.

– To czwarty Black Friday od wejścia w życie polskich przepisów wdrażających dyrektywę Omnibus. Gdy sprzedawca ogłasza obniżkę, co do zasady obok bieżącej ceny powinien pokazać najniższą cenę obowiązującą u niego w ciągu 30 dni przed jej wprowadzeniem – mówi dr Mariusz Woźniakowski. – To do niej odnosi się komunikowany rabat. Jeśli pralka kosztuje 1799 zł, przed obniżką sklep oferował ją za 2199 zł, ale w tym samym okresie można ją było u niego kupić za 1899 zł, różnica względem najniższej ceny wynosi 100 zł, czyli około 5 proc. Cena z 30 dni mówi, jak zmieniła się oferta danego sprzedawcy. Dopiero porównanie z innymi sklepami pokazuje, czy warto z niej skorzystać – podkreśla.

Problemem jest także czytelność promocji, także w sklepach stacjonarnych. Z perspektywy klienta liczy się również to, jak łatwo można ustalić, za co i ile się zapłaci. Warto pamiętać, że np. hasło „rabaty do 70 proc.” mówi o górnej granicy obniżki. – Żeby ocenić ofertę, trzeba sprawdzić, czy rabat obejmuje wybrany model i czy obowiązuje po zakupie jednej sztuki, po użyciu kodu lub dopiero po przekroczeniu określonej wartości koszyka. Duży rabat widoczny na banerze traci znaczenie, gdy warunki potrzebne do jego uzyskania stają się jasne dopiero przy kasie – wskazuje ekspert.