W ciągu dwóch lat liczba młodych dorosłych posiadających co najmniej podstawową wiedzę o inwestowaniu wzrosła o 13 pkt proc., z 31 proc. do 44 proc. Na rynku kapitałowym inwestuje co trzecia badana osoba, podczas gdy blisko połowa nigdy tego nie robiła – taki obraz płynie z drugiej edycji badania przeprowadzonego na zlecenie Fundacji GPW w partnerstwie z Noble Securities. Wyniki raportu zostały zaprezentowane podczas 6. Edycji Dnia Edukacji Finansowej w siedzibie GPW. Patronem medialnym wydarzenia był „Parkiet” i „Rzeczpospolita”.
Kto inwestuje na GPW
Badanie pokazuje, że aktywność inwestycyjna młodych dorosłych, czyli osób w grupie wiekowej 18-35 lat, pozostaje umiarkowana. Obecnie inwestuje 35 proc. badanych, 12 proc. ma przerwę w inwestowaniu, ale zamierza do niego wrócić, a 5 proc. zrezygnowało z dalszych inwestycji mimo wcześniejszych doświadczeń. Największą grupę (48 proc.) stanowią osoby, które nigdy nie inwestowały.
– Wyniki pokazują, że młodzi Polacy wiedzą o inwestowaniu coraz więcej, ale między wiedzą a podjęciem działania nadal pozostaje duża przestrzeń. Niemal połowa badanych nigdy nie inwestowała. Dlatego edukacja finansowa powinna dziś coraz mocniej koncentrować się na planowaniu przyszłości i dążeniu do osiągania poczucia bezpieczeństwa finansowego. Chcemy pokazywać, jak świadomie stawiać pierwsze kroki, rozumieć ryzyko i budować dobre nawyki finansowe – komentuje Alina Bączar, prezes Fundacji GPW.
Czytaj więcej
Jesteśmy niekonsekwentni w wychowaniu dzieci. Rodzice zachęcają je do oszczędzania pieniędzy przy zakupach i ograniczanie zużycia wody lub energii....
Jak inwestują młodzi dorośli
Młodzi inwestorzy rysują się jako ostrożna grupa, dla której inwestowanie wiąże się przede wszystkim z budowaniem bezpieczeństwa finansowego. 56 proc. inwestuje głównie po to, aby uniknąć finansowych problemów w przyszłości, podczas gdy 44 proc. wskazuje przede wszystkim swobodę finansową, realizację marzeń i zwiększanie zamożności. Do najważniejszych celów inwestowania należą zabezpieczenie przyszłości, w tym emerytalnej, ochrona pieniędzy przed inflacją, przygotowanie środków na przyszłe potrzeby oraz zakup nieruchomości. Wśród osób już inwestujących 73 proc. preferuje możliwość osiągnięcia mniejszego zysku przy mniejszym ryzyku, 74 proc. wybiera strategię dochodzenia do celu „małymi krokami”, a 62 proc. deklaruje inwestowanie w różne aktywa jednocześnie.
Wiedza o inwestowaniu rośnie
Jednym z pozytywnych sygnałów płynących z raportu jest wzrost rzeczywistego poziomu wiedzy. Odsetek badanych posiadających podstawową wiedzę z zakresu ogólnych zasad inwestowania zwiększył się z 31 proc. w 2024 r. do 44 proc. w 2026 r. Średni odsetek poprawnych odpowiedzi dotyczących porównywalnych instrumentów inwestycyjnych wzrósł jednocześnie z 28 proc. do 37 proc.
– Wzrost wiedzy inwestycyjnej jest jednym z najbardziej pozytywnych wyników tegorocznego badania. Jednocześnie nie obserwujemy zmniejszenia luki między wiedzą deklarowaną a rzeczywistą. Młodzi lepiej rozumieją inwestowanie, ale nadal mają tendencję do przeceniania znajomości poszczególnych instrumentów finansowych. To ważna wskazówka, że edukacja finansowa powinna rozwijać nie tylko wiedzę, ale też umiejętność krytycznej oceny własnych kompetencji – mówi prof. Katarzyna Sekścińska, autorka raportu z Research & Insight Studio.
Czytaj więcej
Warsztaty z tworzenia podcastów, pisanie scenariusza filmowego i jego realizacja, tworzenie gier planszowych, szycie, tkanie i projektowanie ubrań...
Okazuje się, że co piąty młody dorosły deklaruje podstawową wiedzę na temat instrumentów inwestycyjnych, choć wynik testu tej oceny nie potwierdza. Największa rozbieżność dotyczy akcji (28 proc.) i obligacji (25 proc.). Wyzwaniem pozostaje również właściwe rozumienie ryzyka. Młodzi dorośli najlepiej rozpoznają je tam, gdzie jest ono silnie kojarzone z danym instrumentem – najczęściej wskazywane są kryptowaluty i akcje, odpowiednio przez 46 i 44 proc. badanych. Gorzej natomiast radzą sobie z oceną ryzyka mniej oczywistego, np. utratą realnej wartości oszczędności wskutek inflacji.
Gdzie inwestorzy szukają informacji
Rodzina i znajomi nadal pozostają najczęściej wskazywanym źródłem informacji o inwestowaniu (26 proc.), ale tuż za nimi są media społecznościowe (24 proc.). Z kolei 15 proc. badanych wskazuje narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji jako jedno z pięciu najważniejszych źródeł wiedzy o inwestowaniu. Co istotne, 87 proc. osób wykorzystujących generatywną AI do zdobywania wiedzy inwestycyjnej deklaruje, że zawsze lub zazwyczaj sprawdza uzyskane informacje w innych źródłach. W całej badanej grupie informacje inwestycyjne zawsze lub zazwyczaj weryfikuje 75 proc. młodych dorosłych, wobec 65 proc. w 2024 r.
Pozytywny jest również fakt, że produkty emerytalne zyskują w oczach młodych. 46 proc. respondentów uważa PPK za sensowne rozwiązanie, wobec 37 proc. jeszcze dwa lata temu. IKE z kolei tak postrzega 45 proc. badanych wobec 34 proc. w 2024 r., IKZE 44 proc. wobec 32 proc., a PPE 39 proc. wobec 31 proc. Jednocześnie raport wskazuje, że produkty emerytalne są nadal częściej postrzegane jako oszczędzanie niż inwestowanie.
